آموزش جغرافيا در ايران

آبشناسی در ایران باستان

2007-12-16T15:15:00.001+03:30

مردمان ایران‌زمین از دیرباز به ارزش آب به عنوان ماده‌ای زندگی‌بخش و ارزشمند آگاهی داشتند. نیاز طبیعی بشر به آب، وضع جغرافیایی فلات ایران و كمیابی این مایع گرانبها، ارزش این ماده را نزد ایرانیان صدچندان نموده و آن را در جایگاه والایی قرار می‌داده است. جهش امپراتوری شكوهمند ایرانیان در زمان هخامنشیان و تعالی و ترقی آن در زمان ساسانیان، و دیرپایی این تمدن مدیون دانش آب‌شناسی ایرانیان یود. مردمان ایران‌زمین از دیرباز به ارزش آب به عنوان ماده‌ای زندگی‌بخش و ارزشمند آگاهی داشتند. نیاز طبیعی بشر به آب، وضع جغرافیایی فلات ایران و كمیابی این مایع گرانبها، ارزش این ماده را نزد ایرانیان صدچندان نموده و آن را در جایگاه والایی قرار می‌داده است. برای آنكه به ارزش والای آب در دیدگاه ایرانیان باستان پی ببریم، كافی است كه نیم‌نگاهی به اوستای زرتشت اندازیم. آناهیتا، ایزد آب‌ها، كه گردونه او را در آسمانها چهار اسب ابر و باران و ژاله و شبنم میكشیدند، یكی از بزرگ ایزدان پیش از زرتشت بود، و نیایشگاههای او در كنگاور (كرمانشاه) و بیشابور (فارس) نمایان است، در اوستا مورد ستایش بسیار بوده و هم مرتبه میترا (مهر) و اورمزد (اهورامزدا) قرار می‌گیرد. آب در آیین زرتشت پاك است و مظهر پاكی و باید كه همچنان پاك باقی بماند. زرتشت از اهورامزدا درخواست می‌كند كه رودها را از آبی به سترگی شانه اسب لبالب نموده و به پیروان خویش می‌‌آموزد كه آلوده نمودن آب، به هر شكل و گونه‌اش، خلاف دین و اهریمنی است. اینچنین است كه شناخت آب در ایران‌باستان با وابسته داشتن صفات ویژه به آن و ارجمند داشتن این ماده زندگی‌بخش آغاز می‌شود. هنوز هم بازمانده آیین‌های ایزد آب‌ها در جای‌جای ایران برگزار می‌شود كه برای نمونه می‌توان به مراسم جوی‌روبی و بیل‌گردانی در دامنه آتشكده آتش‌كوه در نیمور، محلات اشاره نمود. در ایران‌باستان، صدها سال پیش از آنكه نخستین فرضیه‌های مربوط به آب‌شناسی ارائه شود، به گونه‌ای شگفت‌آور و باورنكردنی، پاسخ یكی از مهمترین و دشوارترین مسائل مربوط به یافتن آب و آب‌های زیرزمینی یافته شده بود. سنگ‌نوشته‌ها و لوح‌های باز مانده از ایران باستان، بیانگر این است كه مردمان ایران‌زمین آب‌های زیرزمینی را با كندن كاریزهای دراز و بسیار عمیق برآورده به روستاها و شهرهای خود می‌رساندند. اینكه نخست‌گاه این كاریز كجا بوده و در چه مناطقی به آب می‌توان دست یافت و اینكه كاریز چگونه باید ساخته شود، شاید مهمترین مساله‌ای بوده است كه بشر از آغاز تمدن تا كنون در دانش آب‌یاری و آب‌رسانی با آن روبرو بوده است. پرفسور هانری گوبلو كه بیش از ۳۰ سال بر روی قنات‌های ایران بررسی و مطالعه انجام داده است در كتاب قنات، فنی برای دستیابی به آب ،عظمت قناتهای ایران را برابر با دیوار چین می‌داند. مجموعه طول قناتهای ایران بیش از چهارصد هزار كیلومتر، بیش از فاصله زمین تا ماه، و قنات گناباد به طول سی‌وپنج كیلومتر و ژرفنای بیش از سیصد متر و چاه‌هایی با فواصل منظم پنجاه متری، از زمان هخامنشیان، یك شاهكار بی‌نظیر در سراسر جهان است. چندتن از دانشمندان امریكایی مانند اف.دیكسی در نوشتار یك كتابچه علمی برای سازماندهی آب، ام.ا.باتلر در كتاب آبیاری به كمك قنات در ایران، سی.اف.تولمان در كتاب آب‌های زیرزمینی، ژی.بی.كرسی در كتاب قنات و كاریز، ژی.بیژلیبین‌كت در كتاب آب‌شناسی و هانری گوبلو در كتاب‌های آبیاری در كالیفرنیا و قنات، فنی برای دستیابی به آب خود همگی بر این باورند كه قنات‌های لوس‌آنجلس و پاسادانای كالیفرنیا، همچنین قنات‌های شیلی و مكزیك، در زمان سلطه اسپانیایی‌ها، توسط مهندسان، متخصصان و كارگران ایرانی ساخته شده است. به خاطر داشته باشیم كه تمدن‌های باستانی همگی در كنار رودهای بزرگ، همانند نیل، دجله، فرات، سند، گنگ، هوانگهو، یانگ‌تسه و ... شكل گرفتند اما تنها تمدنی كه به دور از هرگونه رودخانه عظیم شكل گرفت و مالك‌الرقاب جهان باستان شد، ایران بود. جهش چشمگیر امپراتوری ایران مدیون قنات بود. در زمان هخامنشیان، اگر كسی زمین بایری را با احداث قنات آب‌یاری می‌كرد، تا پنج نسل از پرداخت هرگونه مالیات معاف بود. به گواهی تاریخ مصر، دریاسالار پارسی اسكیلاكس هخامنشی هنگام اقامت در مصر، فنون احداث كاریز را به مصریان آموخت. در زمان ساسانیان، رساله مدیگان هزاردادستان، در شرح ساخت و لایروبی قنات و كاریز، و استفاده هوشمندانه از آن، تالیف شده است. در نوشته‌های دانشمندان ایرانی پس از اسلام، به نكته‌ای شایان توجه بر می‌خوریم و آن اینكه بسیاری از دانشمندان ایرانی در دوران اسلامی، هریك به گونه‌ای، به جنبه‌های گوناگون دانش آب‌شناسی پرداخته‌اند. دانش آب‌شناسی در آن دوران نیز مانند امروز دربردارنده بررسی دوره گردش آب یا چرخه آب (سیكل آب) در طبیعت، جریان آب در روی زمین، آب‌های زیرزمینی، چشمه‌ها، دریاچه‌ها، دریاها و اقیانوس‌‌ها و چگونگی دگرگونی‌های كمی و كیفی آب‌های آنها می‌شده است. دانشمند بزرگ ایرانی، ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه، در باره زیاد و كم شدن آب رودخانه‌ها، چشمه‌سارها و كاریزها می‌گوید: زیاد شدن آب‌ها در جمیع اودیه و انهار به یك حالت نیست، بلكه اختلاف بزرگی با هم دارند. چنانكه جیحون هنگامی آبش زیاد می‌شود كه دجله و فرات رو به كمی گذارد و علت این است كه هر رودخانه‌ای كه سرچشمه آن در نواحی سردسیر باشد، آب آن در تابستان زیادتر و در زمستان كمتر است، زیرا بیشتر آب‌های اصلی آن از چشمه‌سارها گردمی‌آید و رطوبت‌‌هایی كه در كوه‌هایی كه این رودخانه‌ها از آن بیرون می‌آید و یا از آن می‌گذرد سبب زیادت و نقصان آب این رودخانه‌ها می‌شود. دیگر اندیشمند بزرگ ایران، ابوعلی سینا در دانشنامه علایی (طبیعیات) در باره جذر و مد دریاها و اثر ماه بر آن گوید:روشنایی و قوت‌ها كه از آفتاب و ستارگان است در این عالم اثر كند و ظاهرتر اثر آن آفتابست و آن ماه كه آب دریاها را مد كند.و هم او درباره پدیده‌های بارندگی گوید:و اما بخار چون از گرمگاه برخیزد جنبش وی گرانتر بود و چون به آن جایگاه رسد از هوا كه سرد بود، سرمای آن جایگاه او را ببندد. ... و هرگاه كه بخار زمین بفسرد، ابر شود ... و این را سه حكم بود. یا اندك بود، كه و را گرمی آفتاب بروی افتن، زود متفرق كند. یا قوی بود، كه آفتاب اندر وی فعل نتواند كردن، كه پراكندش، پس چون گردآید، و یك اندر دیگر نشیند، و خاصه كه باد گردآورش دیگر بار آب شود، و فروجهد، پس اگر سرما اندریابدش، پیش از آن كه قطره‌ها بزرگ شود و برف بود. دانشمند ایرانی سده پنجم هجری، ابوحاتم اسماعیل اسفزاری خراسانی، كه برای نخستین بار در جهان پدیده‌های جوی و هواشناسی را در كتاب خود به نام آثار علوی (Meteorology)، گردآوری نموده و او را به حق باید پدر دانش هواشناسی نام داد، در باره بخار و باران و برف و شبنم می‌گوید: هرگه كه حرارتی از تابش خورشید یا از جوهر آتش به آب رسد، مدتی با او بماند، آب مستحیل شود، و از جای خود برخیزد، و به سوی بالا بر شود، آن را بخار گویند، چون گرما بر بخار مستولی شود، آن بخار جوهر هوا گردد. ... و اگر برودتی بر آن بخار مستولی شود، جوهر آب گردد، و قصد زمین كند، آنگاه آن را باران گویند، پس اگر هوا ساكن بود، آن دانه‌ها خردباران (drizzle) بود و اگر متحرك بود، آن دانه‌های خرد به یكدیگر بپیوندند بزرگ گردند ((rain تا به رگبار رسند(shower). ... و اگر برودتی به افراط بر آن غالب آید جوهر برف باشد ... هرگاه كه هوا سرد باشد و سرما بر بخار مستولی گردد، آن هوا آب شود و بر صورت قطره‌های آب از برگ‌ها بیاویزد، آن را شبنم (صقیع - dew ) خوانند ... . وی همچنین مطالعات و بررسی‌هایی در باره چگالی آب‌های گوناگون از مناطق مختلف انجام داده است. ریاضی‌دان و مهندس بزرگ سده پنجم هجری، محمد بن حسین كرجی، دیدگاه‌های بسیار جالبی در باره آب‌شناسی دارد و در كتاب خود استخراج آب‌های پنهانی، انباط المیا الخفیه، به بررسی روش‌ها و قواعد مربوط به تشخیص آب‌های زیرزمینی می‌پردازد. او می‌گوید: خدای بزرگ در روی زمین آبی ساكن آفرید، كه همچون گردش خون در بدن جانوران در جریان است. این آب با افزایش و كاهش بارندگی، افزون و كم نمی‌شود (چرخه آب در طبیعت) ... این آب بیشتر شكاف‌های درون زمین را پر می‌كند، و تا آنجا كه مانعی سخت در سر راهش وجود نداشته باشد، هر قسمت به قسمت دیگر می‌پیوندد ... آب‌هایی كه در زیر زمین قرار دارند نیز در بعضی مواضع مانند رودها جاری هستند و در بعضی موارد دیگر مانند دریا ساكن و آرامند. در نزهت‌نامه علایی، دانشنامه بزرگ فارسی، تالیف شهمردان‌بن‌ابی‌الخیر رازی، در سده ششم هجری، مطالب گوناگون و جالبی در باره آب‌شناسی آمده است. آب، مد و جزر دریای پارس از عجایب است و به شبانه روز دو دفعه زیادت و نقصان گیرد، و در سیر ماه بسته است ... و جای هست كه مقدار پنجاه ارش زمین خشك به وقت مد آب، بالا گیرد به هر دفعتی، ... . ناوخدای، بزرگ‌ بن شهریار رامهرمزی، دریانورد بزرگ ایرانی در سده چهارم هجری، كه سفرهای اكتشافی فراوانی به شرق انجام داد، در كتاب بسیار جالبی به نام عجایب الهند، شرح كاملی از توفان‌های دریای هند، مانسون، ارائه نموده است. دریانورد معاصر او ابهره كرمانی نیز، كه در آن روزگار هفت سفر دریایی به چین و شرق دور داشته است نیز، مانسون هند و تیفون چین (هاریكن‌ها یا سایكلون‌های شرق آسیا)، را در نوشته‌های خود شرح داده است. جیهانی، وزیر دودمان سامانیان نیز اطلاعات خویش را در باره این توفان و همزمانی آن با بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، در كتابی گردآوری نموده است. سلیمان سیرافی و مهران وهب سیرافی از دریانوردان ایرانی سده سوم و چهارم هجری، كه سفرهایی به چین و هند داشته‌اند، و همچنین سهل بن آبان دریانورد ایرانی سده ششم هجری كه سفرهایی به هند و شرق افریقا داشته ‌است، و سلیمان مهری دریانورد سده نهم هجری، نیز در سفرنامه‌های خود به باران‌های موسمی هند و منشا احتمالی آنها، اشاره كرده‌اند. مسعودی مورخ ایرانی در كتاب التنبیه و الاشراف، به ذكر منشا رودها و دریاها پرداخته و از بسیار از پدیده‌های آبی سرزمین ایران، سخن رانده است. توصیف زیبا و دقیق ناصرخسرو در سفرنامه‌اش، از فانوس‌های دریایی (خشاب‌های) دریای پارس، نمایانگر دانش آب‌شناسی و دریانوردی ایرانیان است. اشاره كوتاهی به این مساله چندان دور از تدبیر نیست كه سد كوریت در نزدیكی طبس در خراسان جنوبی كه در زمان هخامنشیان، در منطقه‌ای فوق‌العاده، ساخته شده و یكبار در زمان ساسانیان نوسازی و بار دیگر به فرمان و اندیشه خواجه نصیرالدین توسی، در اوج شكوفایی مكتب مراغه، دیواره آن، بر روی شالوده هخامنشیان، كاملا بازسازی شده است، با ارتفاع بیش از ۶۴ متر، بیشتر از شش صد سال، بلندترین سد جهان بوده است. در دوران هخامنشیان بیش از ۶۰ سد در ایران ساخته شد و این جدای از پل- بند‌های این دوره است. در زمان ساسانیان پل و بند شوشتر با درازای بیش از پانصد متر ساخته شد. تاریخ نام سازنده این پل و همچنین سد شادروان (Shadervan) شوشتر را یك مهندس ایرانی به نام برانوش پارسی ثبت كرده‌است. پل‌دخترهایی كه در سراسر ایران از جمله سروستان و میانه به چشم می‌خورند منسوب به آناهیتا، ایزد آب‌ها بوده‌اند. اختراع سه نوع آسیاب آبی، نمایانگر دانش و بینش ژرف ایرانیان باستان در كلیه علوم از جمله آب‌شناسی است. نخست آسیاب تنوره یا آسیاب نورس یا آسیاب پره، با محوری عمودی و پره‌های قاشقی، دوم آسیاب چرخی كه رومیان به آن آسیاب ویترویان نام نهادند، با محور افقی كه نام مخترع آن را مهرداد ثبت نموده‌اند، و سوم آسیاب شناور، كه با پره‌های بزرگ پارویی دوران می‌كرده است و در رودخانه‌های خراسان، خوزستان و میانرودان به تعداد زیادی ساخته شده بوده است، و بازمانده آن هنوز در شوشتر خودنمایی می‌كند. دستگاه پالایش آب چغازنبیل (زنگه ویل - شهر زنگه)، نخستین و قدیمی‌ترین دستگاه پالایش آب در جهان است كه برابر با قانون ظروف مرتبط آب گل‌آلود رودخانه كرخه را به آبی سالم و گوارا تبدیل می‌نموده است. و آب‌انبارهای كویری ایران هم كه خود حدیث مفصلی است. و این چكیده خود اندكی است از دانش آب‌شناسی ایرانیان كه از دسترس چپاولگران زمانه و چنگ‌ورزان بیگانه در امان مانده و به ما رسیده. باشد كه ما شایستگی و بایستگی میراث‌داری آنان را داشته باشیم. در سال ۱۲۸۹ رودخانه زاینده‌رود خشكید. مردم در آن چاهی كندند به قرب سی زرع و آبی به زحمت می‌كشیدند برای مشروبات. (تاریخ مسعودی) نگارش و ویرایش: جعفر سپهری منابع و ماخذ:تاریخ علم در ایران مهدی فرشاد تاریخ علم جورج سارتون آب و هوای باستانی ایران محمدتقی سیاه‌پوش زندگی و مهاجرت نژاد آریا فریدون جنیدی قنات، فنی برای دستیابی به آب هانری گوبلو نقل از: کارگاه هوا شناسی

عصر یخبندان کوچک وتاثیر آن بر ایران زمین

2007-12-16T15:12:00.001+03:30

برای تمام ساکنان سیاره زمین تغییرات آب و هوائی نکته‌ای بسیار آشناست. سرعت این تغییرها به اندازه‌ای زیاد است که ما می‌توانیم هر روز افت و خیز دما، تغییر رطوبت هوا و سمت و سرعت باد را احساس کنیم. تغییرات فصلی آب و هوا به‌صورت یک چرخه معمولاً پیش‌بینی پذیر است گه تیر مه باد دریای هند بشوید به سیلاب از چین به سند به موسم کند زنده او نیمروز به خورشید تابان ماه تموز برای تمام ساکنان سیاره زمین تغییرات آب و هوائی نکته‌ای بسیار آشناست. سرعت این تغییرها به اندازه‌ای زیاد است که ما می‌توانیم هر روز افت و خیز دما، تغییر رطوبت هوا و سمت و سرعت باد را احساس کنیم. تغییرات فصلی آب و هوا به‌صورت یک چرخه معمولاً پیش‌بینی پذیر است. بهار پس از زمستان و پائیز بعد از تابستان می‌آید. ترکیبی از عوامل آب و هوائی که در منطقه معینی به مدت چندین سال مشخص و نمایان شده باشد را اقلیم می‌نامند. هر منطقه اقلیمی هم می‌تواند جزئی از یک منطقه اقلیمی بزرگ‌تر، مانند اقلیم قطبی، باران‌های موسمی، حاره‌ای، بیابانی و ... باشد. هنگامی که اقلیم خاصی برای منطقه‌ای مشخص شد، پدیده‌های نادری مانند توفان‌های شدید و بارندگی‌های سیل‌آسا، و یا بادهای ناگهانی، موجب نمی‌شوند که اقلیم اصلی یک ناحیه تغییر کنند. به بیان دیگر این‌که آن‌چه که به نام یک اقلیم می‌نامیم، میانگین اندازه‌گیری متغیرهای آب و هوائی در یک دوره زمانی طولانی است. بسیار دشوار است که بخواهیم، اندازه‌گیری تغییرات طولانی‌ مدت آب و هوائی در دهه‌ها یا سده‌ها را ارزیابی کنیم. به ویژه این‌که اندازه‌گیری متغیرها در زمان‌های گذشته هم امری ناممکن است از این‌رو از روی نشانه‌ها و شواهد به بررسی این امر می‌پردازیم. شدت زمستان‌ها در ادوار گذشته از روی دانه‌های بلور نمکی سنجیده می‌شود. اما این اندازه‌گیری پرسش زیر را هم مطرح می‌کند: آیا در طی سده‌ها، در نقاط گوناگون زمین، اقلیم تغییر کرده است؟ هرچند که در آغاز پاسخ بلی نمایان می‌شود، اما چنین پاسخی باید بر استنتاج داده‌ها قرار داشته باشد. ما در این نوشتار به دوره سالیان ۱۴۵۰ تا ۱۸۵۰ میلادی (برابر با حدود ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ خورشیدی) می‌پردازیم. این دوره دست کم در نیمکره شمالی دما از زمان کنونی پائین‌تر بوده است. زمانی‌که آن را عصر یخبندان کوچک می‌نامیم. در این دوره زمانی است که مسیر آمودریا (جیحون) تغییر کرده ارتباط دریای مازندران و دریاچه وخش (آرال) قطع شده است. رودخانه‌ها و دریاچه‌های محلی بسیاری در آغاز این دوره پر آب بوده و در پایان خشک شدند. پهنه گسترده‌ای از دریاچه تنک، علفزارها و مرغزارهای ایران زمین و هم‌چنین زمین‌های کشاورزی در این دوره از میان می‌روند. هم‌چنین تنوع حیات وحش هم رو به کاهش می‌گذارد. گسترده زندگی گربه‌سانان بزرگ در ایران کوچک و کوچک‌تر می‌شود تا این‌که ببر مازندران و شیر ایرانی که هر دو نماد کشور و تمدن ایران بودند در پایان این دوره به شدت کاهش یافته سپس منقرض می‌شوند. هم‌چنان که گفته شد بسیار مهم است که دلایلی برای یک تغییر اقلیمی ریشه‌ای و اساسی یافت شود. اما چنین دلایلی تا کنون یافت نشده‌اند. این تعادل ظریف طبیعت است که زندگی روی زمین را امکان‌پذیر ساخته و در این تعادل پیشامدهای ناگوار غیر مترقبه، فاجعه و مصیبت نامیده می‌شوند. به‌طور یقین در بررسی و مطالعه تاریخی اقلیم مشکلات زیادی وجود دارد. بسیاری از ابزارهای اندازه‌گیری که امروزه به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شوند مانند دماسنج، باد سنج، فشار سنج، باران سنج در سالیان اخیر گسترش یافته‌اند. از این روست که برای دستیابی به اقلیم در سده‌های گذشته، استنتاج داده‌ها از منابع دیگر معنی پیدا می‌کند. این داده‌ها منابعی مانند روزنگار ناوگان دریائی، جدول‌های مالیاتی، تاریخ جوامع انسانی و مهاجران، میزان تولیدات کشاورزی، و از همه جالب‌تر اطلاعاتی از درون هنر به ویژه ادبیات است. در سال ۱۲۸۹ رودخانه زاینده‌رود خشکید، مردم در آن چاهی کندند به قرب سی زرع و آبی به زحمت می‌کشیدند برای مشروبات (تاریخ مسعودی) هنگامی که از عصر یخبندان کوچک صحبت می‌شود، عصر یخبندان بزرگ هم معنا پیدا می‌کند. تصور می‌شود که در دنیای چهارم زمین‌شناسی (پلیستوسن) توده‌های یخ در مقیاس عظیم، حرکت کرده‌اند. شواهدی وجود دارد که کلاهک‌های یخی قطب‌ها، از مرزهای کنونی به نحو بارز و چشمگیری به اطراف گسترده شده بوده‌اند. در نیمکره غربی، شواهد یخبندان مانند خاک یخ‌زده، نشانه‌های صیقلی، خط روی صخره‌ها، یخ رفت، تخته ‌سنگ‌های سرگردانی که از منشأ خود بسیار دور شده‌اند بیشتر در کانادا و بخش‌هائی از شمال آمریکا چشمگیر هستند. تمامی این نشانه‌ها دلیلی بر وجود مقدار هنگفت یخ و حرکت آن در مقیاس بسیار بزرگی بوده است. اما مشخصه عصر یخبندان کوچک، حرکت مقدار هنگفت یخ از قطب به سوی جنوب نیست، بلکه به وسیله زمستان‌های بسیار سخت یک دوره چند صد ساله در نیمکره شمالی مشخص می‌شود. به‌علاوه، دیگر پدیده‌های هواشناسی مانند تابستان‌های خنک‌تر، تغییر عمده در الگوی باد، هم‌چنین تغییر چشمگیری اندازه یخچال‌های کوهستانی مشاهده می‌شود. دوره بلافاصله پیش از عصر یخبندان کوچک، دوره سال‌های ۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی (حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ خورشیدی) یک آب و هوای نا متعارف و نا مرتب را نشان می‌دهد. مشخصات آن با امروزه متفاوت بوده و میانگین دمای آن از امروز هم بالاتر بوده است. از این روست که در متون تاریخی جابه‌جائی چشمگیری به سوی سرما به چشم می‌خورد. در این دوره استپ‌های بی‌پایان آسیا مملو از مواد غذائی برای انسان می‌گردد. در نتیجه در میان اقوام این ناحیه رشد جمعیت زیادی به چشم می‌خورد. هم اینان با یورش خود تحت عنوان کلی قوم مغول به سوی سرزمین‌های متمدن، تاریخ جهان را دگرگون ساختند. ● شاخص‌های تاریخی تغییر اقلیم در آغاز از آثار دگرگونی اقلیم بر روی گیاهان و جانوران سخن می‌گوئیم. تاکستان‌های جنوب انگلستان در حدود سال‌های ۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی (حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ خورشیدی) باردهی بالائی داشته است. و این حدود ۵۰۰ کیلومتر بالاتر از مدار کنونی کشت انگور در آلمان و فرانسه است. در زمان یاد شده انگور در شمال فرانسه و آلمان هم کشت می‌شده است، جائی‌که امروزه نگهداری تاکستان‌های آن هیچ‌گونه توجیه اقتصادی ندارد. انگور تولید شده در انگلستان بسیار بیشتر از مصرف محلی آن بوده و صادرات انگور و فرآورده‌های آن به ویژه در فرانسه رونق فراوان داشت. در سال‌های سده ۱۴۰۰ میلادی (حدود ۸۰۰ خورشیدی) دما برای ایجاد فرآورده‌های انگور بسیار پائین بود و کشت تاکستان در مدارهای شمالی متوقف شد. حتی در زمان کنونی هم امکان کشت تجاری انگور در این نواحی وجود ندارد. اینک می‌توان به‌طور تقریبی میزان اختلاف دما در این دوره را حدس زد. در آلمان، در زمان این گرما، تاکستان‌ها در ارتفاع ۷۸۰ متری از سطح دریا یافت می‌شدند. آنها هم اکنون در ارتفاع ۵۶۰ متری از سطح دریا دیده می‌شوند. اگر در هر ۱۰۰ متر ارتفاع حدود ۶/۰ تا ۷/۰ درجه سانتیگراد کاهش دما داشته باشیم (لاپس ریت)، این داده به ما می‌گویند که دمای هوا حدود ۱/۰ تا ۴/۱ درجه سانتیگراد گرم‌تر از امروز بوده است. برای یک محصول انگور عالی، به یک بهار معتدل و به نسبت گرم پس از پایان شکفتن شکوفه‌ها نیاز است. هم‌چنین، برای افزایش قند موجود در آن، یک تابستان گرم و پائیزی معتدل ضروری است. محصولات باید پیش از نخستین یخبندان گردآوری شوند. شاهد گیاه شناختی دیگر بر این کاهش دما خط رویش درختان در کوه‌های آلپ است که حدود ۷۰ تا ۳۰۰ متر پائین‌تر آمده است. این مشاهدات با بازمانده ته نشست‌های گیاهی و جنگلی در ارتفاعاتی بالاتر از آن‌چه امروزه هستند تأیید می‌شود. هم‌چنین در آلمان خط رویش درختان بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ متر پائین‌تر آمده است. در ایسلند این خط ۳۰۰ متر پائین‌تر آمده است. هنوز هم در انتهای دنباله‌های یخچال‌های موجود در ایسلند، تنه درختچه‌های غان و غوشه به چشم می‌خورند. هم‌چنین، کاهش دما به معنی کاهش در مدار کشت میوه‌ها همانند، جابه‌جائی خط کاشت خرما در ایران، و پهنه تولید غلات و افزایش حدود ۲۰ روز به زمان رسیدن انگورهای تاکستان‌هاست. بقایای آرامگاه‌های Norse در گرینلند، جائی است اکنون خاک آن پیوسته یخ زده است. حدس زده می‌شود که دمای Norse در آن زمان بین ۲ تا ۴ درجه گرم‌تر از امروز بوده است. هم‌چنین یافتن ریشه‌های گیاهان در چنین سطحی این دیدگاه را تقویت می‌کند، آن هم در جائی‌که امروزه سرمای پایدار و یخبندان همیشگی جلوی رویش هرگونه گیاهی را می‌گیرد. شواهدی نیز در دست است که اسکیموهای آمریکای شمالی، سرزمین‌های شمالی گرینلند، جزیره Ellesmere و جزایر سیبری شمالی را اشغال کرده بوده‌اند. در این مکان‌ها، شواهد بسیاری از اقامت کسانی که از راه دریا نقل و مکان می‌کرده‌اند یافت شده است. باستان‌شناسان هم شواهد زیادی از وجود دهکده‌های صیادی باستانی که ماهی‌گیری و شکار نهنگ آنها را گسترش داده بود یافته‌اند. این مهاجرنشین‌ها با تغییر هوا مجبور به حرکت به سمت جنوب شدد. برخورد به ناچار رخ داد و مهاجرنشین‌های وایکینگ به ناگاه در سال‌های سده ۱۴۰۰ میلادی (حدود سده ۸۰۰ خورشیدی) ناپدید شدند. تماس این سرزمین با اروپا در ۱۴۲۰ قطع شد و تا دهه ۱۷۲۰ دوباره برقرار نشد. اروپائی‌ها تا سده ۱۸۰۰ میلادی دیگر در آن‌جا مهاجرنشین نساختند. در کاوش‌ها و حفاری‌ها در مراکز مسکونی وایکینگ‌ها در گرینلند.، دانه‌های غلات یافت شده است، که نمایان‌گر کشاورزی غلات است. شواهد تاریخی نیز دال بر کشت غلات در مهاجرنشین‌های وایکینگ پیش از عصر یخبندان کوچک است. موردی که تا دوران معاصر تکرار نشده بود در ایسلند هم تا سده چهارده میلادی غلات کشت می‌شده است. در سال ۱۶۹۵ (۱۰۷۴ خورشیدی) آب پیرامون این جزیره به جز بخش کوچکی از آن کاملاً یخ زد، از این‌رو این جزیره را سرزمین یخی نام نهادند. حتی از سوی کوه‌های بلند هم جریان آب به هیچ سوئی وجود نداشت. یخچال‌های کوهستان اطلاعات زیادی را درباره آب و هوا در یک مدت طولانی در خود ذخیره کرده‌اند. یخچال‌ها موجودیت خود را از کوه‌های مرتفع پوشیده از برف آغاز می‌کنند. برف‌های فشرده شده در اثر جاذبه (گرانش) زمین، چون رودی از یخ به سمت پائین کوه حرکت می‌کنند. در اثر این حرکت لایه‌های پائینی یخ شکسته شده، ذوب می‌شوند. اگر میانگین دما گرم‌تر بشود، یک ناپایداری رخ می‌دهد که در آن آهنگ ذوب یخ بیشتر از آهنگ تشکیل آن است. آن‌گاه ابعاد یخچال کوچک‌تر شده و به ارتفاعات بالاتر پس خواهد رفت. اگر میانگین دما سردتر شده باشد، ناپایداری در جهت برعکس اتفاق خواهد افتاد و رطوبت در جهت افزایش ابعاد یخچال تأمین می‌گردد. در دوره گرمائی، جمعیت استپ‌های آسیا به‌ ویژه تیره‌های مغولی، رشد چشمگیری داشت. سپس این جمعیت هم‌چون سیلی ویرانگر به سوی سرزمین‌های متمدن جنوبی سرریز شدند و فاجعه یورش مغول را پدید آوردند. ● مشخصات فیزیکی عصر یخبندان کوچک تا این‌جا ما از شواهد اقتصادی و اجتماعی عصر یخبندان کوچک گفتگو کردیم. اینک باید به دنبال شواهد فیزیکی این فرضیه باشیم. گیاهان، از محیط پیرامونی تا ساختار درونی آنها، از در هم آمیختگی اتم‌های گوناگون (کربن، هیدورژن، و اکسیژن) تشکیل شده‌اند. ترکیب شکل یافته از این اتم‌ها تا دهه‌ها تغییر نمی‌کند. بنابراین، ترکیب شیمیائی یک گیاه می‌تواند اثر انگشت تغییرات آب و هوائی در طول رشد آن وجود دارد. در جانداران، ایزوتوپ‌های گوناگون کربن، هیدروژن و اکسیژن وجود دارد با تغییر فراوانی این عناصر، سنگینی ایزوتوپ‌های آنها هم تغییر می‌کنند. نسبت تغییر ترکیب این ایزوتوپ‌ها در گیاهان، تابع دما است. هم‌چنین این نکته نیز قابل توجه است که غلظت مقدار کربن ۱۴ گیاهان هم در زمان افزایش دما افزایش می‌یابد. مشاهده این عامل می‌تواند سرنخی برای موجبات پیدایش عصر یخبندان کوچک باشد. شواهد ایزوتوپی دیگری در درون یخ‌های گرینلند، نمایانگر سرما در این دوران است. در آب بیشترین فراوانی را اکسیژن با وزن ۱۶ دارد. و اکسیژن با وزن ۱۸ به‌ندرت یافت می‌شود. اگر اندازه نسبت O۱۸/O۱۶ در آب حاصل از یخ تغییر کند، این تغییر نشان‌گر این است که رابطه میزان تئوری هماهنگ‌ با دما تغییر کرده است. شاهد دیگر بر وجود عصر یخبندان کوچک، حلقه‌های تنه درختان است. پهنای هر حلقه نشان می‌دهد که در آن سال آب و هوا تا چه اندازه برای رویش درخت مناسب‌تر بوده است. هرچه حلقه پهن‌تر باشد، شرایط مناسب‌تر بوده و هر چه حلقه باریک‌تر باشد، شرایط نامناسب‌تر بوده است. چنین مطالعه‌ای بر روی مرجان‌های دریائی هم انجام شده است. ایزوتوپ‌هائی که در رشد سالانه توسط مرجان‌ها جذب شده‌اند، در عصر یخبندان کوچک کاهش چشمگیری یافته‌اند. ● دلایل احتمالی عصر یخبندان کوچک هر چند یافتن شواهدی مبنی بر گسترش سرما ساده است، بیان دلیل اصلی این پدیده بسیار مشکل خواهد بود. در این‌جا ضروری است که توضیح مختصری درباره ساختار گرمائی زمین بدهیم. آشکار است که سرچشمه اصلی گرمای سیاره ما، خورشید است. افت و خیزهائی در میزان انرژی جذب شده توسط زمین، مسبب و دلیل اصلی مقدار گرمای ذخیره شده یا از دست رفته است. ذرات معلق در هوا، هواویزها، که بخشی از انرژی گسیل شده را در خود نگاه می‌دارند، می‌توانند دلیل اصلی سرمای هوا در کوتاه مدت باشند. تا دوران حاضر، دلیل اصلی این هوا فعالیت‌های آتشفشانی بودند، از سال‌های دهه پنجاه، مسبب اصلی هواویزها شناخته می‌شوند. در سده ۱۹ میلادی، فعالیت‌های آتشفشانی، مسبب اصلی سرمای سال‌های بعد بودند. انفجار آتشفشان Tambora، در سال ۱۸۱۵، که بیش از ۱۵۰ کیلومتر مکعب غبار به فضا گسیل کرد، دلیل اصلی سال بدون تابستان در ۱۸۱۶ میلادی، (۱۱۹۵ خورشیدی همزمان با ...) بود. انفجار هشت بار آتشفشان کراکاتوا در سال ۱۸۸۳ میلادی، برای چندین سال، میانگین دمای کره زمین را یک درجه پائین آورد. از آن‌جا که این ذرات هواویزه به‌عنوان هسته میان هم عمل می‌کنند، موجب افزایش بارندگی در سراسر سیاره زمین بوده‌اند. بدون این ذرات باید ذرات آب پیرامون زمین به حالت فوق اشباع می‌رسیدند تا بارش‌های جوی رخ می‌داد. علاوه بر این ذرات، جذب میزان بیشتری از انرژی خورشید، توسط ترکیبات گوگردی هم به سرد شدن هوا کمک می‌کند. این ترکیبات گوگردی، حتی موجب باران‌های اسیدی شده و تا سال‌ها در جو بالائی باقی می‌ماندند و موجب ضخیم‌تر شدن لایه‌های ابر و انعکاس بیشتر نور خورشید و در نتیجه سردتر شدن هوا می‌شدند. در سال ۱۹۸۲، آتشفشان ElChichon در مکزیک فعالیت چشمگیری کرد. هواشناسان برای آن سال زمستان سختی را پیش‌بینی نمودند، که درست بود. ما نیز در زمستان آن سال شاهد باران شدید و سیل‌آسائی در سراسر ایران، به ویژه در تهران بودیم. اما آیا فعالیت‌‌های آتشفشانی می‌تواند موجب سرمائی شوند که سده‌ها ادامه یابد. به‌نظر می‌رسد که فعالیت آتشفشانی بتوانند موجب چنین سرمائی باشند، یک آتشفشان منفرد نمی‌تواند چنین مقدار از غبار را به جو پیرامون زمین گسیل کند. در تاریخ هم چنین آتشفشانی ثبت نشده است، اما در همین دوره چندین آتشفشان کوچک‌تر در سراسر کره زمین به ثبت رسیده است. پس از آن‌که سرد شدن هوا آغاز شد، پدیده همیشگی شدن رخ داد. با افزایش پوشش برف که انرژی جذب شده توسط خورشید را کاهش می‌دهد بیش از ۸۰% انرژی خورشیدی توسط برف و یخ بازتابش پیدا می‌کند. این کاهش معنی‌دار انرژی ذخیره شده موجب تشدید اثر سرما می‌شود. منطقه مدار قطبی، شمالگان و جنوبگان محلی برای چنین کاهشی از دما در نظم جهانی آب و هوائی است. گرمائی که در تابستان جذب می‌شود به هیچ وجه، به اندازه گرمائی که در زمستان از دست می‌رود، نمی‌شود. هم‌چنین در ناطق استوائی هم میزان جذب دما ۵/۲ برابر مقدار از دست دادن آن است. تعادل گرمائی میان منطقه استوائی و قطبی، موجب پایداری و ثابت ماندن دما در سیاره زمین می‌شود. مقدار انبوه اقیانوس‌ها به تعدیل سرما بر روی قاره‌ها کمک می‌کند. با کاهش دمای هوا و آب، آب کمتری تبخیر می‌شود، با کاهش میزان آب در جو باران و برف کمتری هم خواهیم داشت، با کاهش بارش، ... گرم‌تر شدن جو موجب افزایش سطح CO۲ می‌شود. تأثیر CO۲ بر روی جو، در زمان حاضر، یکی از مهمترین مطالبی است که بر روی آن بررسی می‌شود. تا زمانی‌که خورشید به زمین می‌تابد، پرتوهای نور جذب نشده، مطابق قانون استفان بولتزمن، با طول موج بلندتری به درون جو باز می‌گردند. گاز CO۲ موجود در جو مقداری از این پرتوهای فروسرخ را جذب می‌کند. این گرمای افزوده، موجب تحرک بیشتر مولکول‌های جو می‌گردد. این اثر گلخانه‌ای زنگ خطری است که استفاده از سوخت‌های فسیلی، موجب ذوب شدن کلاهک‌های قطبی، هم‌چنین افزایش میانگین دمای سطح اقیانوس‌ها و گسترش بیابان‌ها می‌شود. شاید پیامدهای انقلاب صنعتی از جمله تولید CO۲ بیشتر در اثر سوزاندن سوخت‌های فسیلی به عصر یخبندان کوچک پایان داده باشد. ● لکه‌های خورشیدی فرضیه دیگری که برای این کاهش دما بیان شده، تغییر در انرژی گسیل شده از خورشید به سوی زمین است. کاهش حتی کمتر از ۱% در انرژی خورشیدی، منجر به بروز اختلالات چشمگیر در آب و هوای زمین می‌شود. نکته قابل توجه هم‌زمانی پر معنای کاهش شدید فعالیت‌ لکه‌های خورشیدی در طی عصر یخبندان کوچک. به ویژه در سال‌های سردتر آن است. اما راه دستیابی به تعداد و میزان لکه‌های خورشیدی در دوره‌های تاریخی چیست؟ در زمان کنونی لکه‌های خورشیدی، مناطقی که دمای آنها کمتر اما فعالیت مغناطیسی آنها به شدت بیشتر است. در یک دوره ۱۱ ساله کم و زیاد می‌شوند. این تغیییر موجب تغییر در آهنگ تولید کربن C۱۴۱۴ در سطح زمین شده است از این‌رو با بررسی میزان C۱۴ می‌توان به تغییرات لکه‌های خورشیدی پی برد. مشاهدات مستقیم از قرن هفدهم به این سو، نظم مشخصی را در تغییرات لکه‌های خورشیدی نشان می‌دهد. در طی سال‌ها تلاش برای یافتن پیوندی میان تغییر لکه‌ها و تغییرات آب و هوائی صورت پذیرفته است. هر چند مطالعه و بررسی لکه‌ها ـ آب و هوا هیچ‌گونه ارتباط و پیوندی را ثابت نکرده است. اما با تغییر لکه‌های خورشید آب و هوای روی زمین هم تغییر می‌کند. اما در سال‌های سده شانزدهم و اوایل سده هفدهم میلادی، کاهش شدیدی در تعداد و میزان فعالیت لکه‌های خورشیدی به چشم می‌خورد. این سال‌ها سردترین سال‌های ثبت شده در عصر یخبندان کوچک است. ● نتیجه‌گیری دلایل و شواهد زیادی وجود دارد که سرمای شدیدی از حدود ۱۴۵۰ میلادی آغاز شده، و چندین قرن ادامه داشته است. این سرما تغییرات مهمی را بر زندگی گیاهان و جانوران گذشته و تمدن بشری، به ویژه ایران را تحت تأثیر قرار داده است. دلایل چنین سرمائی می‌تواند ترکیب چندین متغیر از جمله تغییر انرژی ورودی از خورشید و بودجه حرارتی زمین، افزایش ذرات معلق در هوا (هواویزه‌ها) به دلیل فعالیت‌های آتشفشانی و یا دلایل دیگری باشد که غبار حاصل از آن باعث کاهش انرژی دریافتی از خورشید شده و دمای زمین تغییر کرده است. این تغییرات نشان می‌دهد که باید در صحت این مطلب که زمین فقط به پدید‌ه‌های نیرومند واکنش نشان می‌دهد تردید کرد. می‌توان گفت که آن‌چه موجب بروز عصر یخبندان کوچک شد، تغییرات کوچک در عوامل کوچک، اما در مقیاسی بزرگ، بوده است. ● هفت اقلیم واژه اقلیم از کلیمای یونانی گرفته شده و معادل پارسی آن کشور است. بنابر نوشته ابوریجان بیرونی: ▪ اقلیم نخست: هند، سرزمین جنوب شرقی هند و سندو جزایر آنها و زایج و زبح و ... ▪ اقلیم دوم: حجاز، سرزمین جنوبی حجاز و حبش و عدن و بادیه العرب و بلاد جزیره و بحرین. ▪ اقلیم سوم: مصر، سرزمین جنوب غربی شام و مصر تا اقصای مغرب و سیاهان بیابان‌ها و بربرها. ▪ اقلیم چهارم: ایران‌ زمین، سرزمین مرکزی فارس، بابل، عراق، جبل، خراسان سیستان، زابلستان، تخارستان، بلخ،.... ▪ اقلیم پنجم: روم، سرزمین شمال غربی روم و اندلسو فرنگ و دربند و .... ▪ اقلیم ششم: یاجوج، سرزمین شمالی خزر و غز و خرخیز و روس و صقلابه. ▪ اقلیم هفتم: چین، سرزمین شمال شرقی چین و ختنو تبت و .... جعفر سپهری وپریسا زارعی ماهنامه مهر آب

ازون تراپی

2007-12-16T15:09:00.001+03:30

● تعریف کلی : ازون (Ozone) کلمه یونانی است به معنی «بو» و بالاحض «بو تند» اطلاق می شود. اوزن ( ) مولکولی با اتم سه اتم اکسیژن است مولکول اکسیژن ( ) دارای دو اتم اکسژن است اما تفاوت در یک اتم اکسیژن در این دو مولکول تفاوتهای اساسی را در این دو مولکول بوجود آورده است. ● چرخه ازون در استراتوسفر ( Stratospher ) مولکول های تازه اوزن مدام با واکنشهای شیمیایی و دریافت انرژی لازم از پرتوهای خورشید ، به مولکول و اتم اکسیژن تجزیه می شوند (O۳&#۶۱۶۶۴; O۲ + O) . این اتمهای اکسیژن که بسیار فعالند، طی مدت زمان کوتاهی کمتر از کسر ثانیه ، از هم جدا و به مولکولهای اکسیژن متصل می شوند و تشکیل مولکولهای سه اتمی اکسیژن ، یعنی ازون ، می‌دهند. غیر از این چرخه طبیعی ، طی واکنشهایی با ازت و هیدروژن و کلر تولید شده در سطح و رها شده به اتمسفر ، از بین می‌رود. ● اهمیت ازون در حیات بشر اگر فضانوردی ، در ارتفاع زیاد ، به این سیاره خانه ما نظاره کند، نوار نازک آبی رنگی که دور زمین را فراگرفته ، نظرش را جلب خواهد کرد. این پوشش شفاف ، حیات را در جو زمین تأمین می‌نماید. حیات ، بصورتی که ما می‌شناسیم، تنها با پوشش حفاظتی ازون میسر می‌شود. بدون وجود اوزن ادامه ی زندگی امکان ناپذیر است. تشعشعات خورشیدی ، یکنواخت نیست. این تشعشعات ، شامل اشعه‌ای به نام اشعه ماورای بنفش است. چنانچه تمامی این تشعشعات به سطح زمین می رسید، وجود حیات در روی زمین امکان ناپذیر است. زیرا این تشعشعات حامل مقدار زیادی انرژی مرگ‌زا برای موجودات زنده است. خوشبختانه تنها بخش ناچیزی از اشعه ماورای بنفش خورشید به سطح زمین می‌رسد. قسمت اعظم این اشعه ، انرژی خود را در ارتفاع ۲۰ تا ۳۰ کیلومتری سطح زمین و در جو آن از دست می‌دهد. در این عمق از جو فراگیرنده زمین، مقادیر متنابهی ازون موجود است و این ازون، اشعه ماورای بنفش را جذب می کند. ● رایحه تازگی بعد از رعد و برق پس از رعد و برق ، تنفس شما با آسودگی بیشتری صورت می‌گیرد. هوا پاکیزه و مملو از تازگی است. علت این است که رعد و برق ، باعث تولید گاز اوزن در جو می شود و همین گاز است که هوا را تازه‌تر می‌نماید. ● انسان و نابودی لایه اوزن فعالیت انسانها بر روی زمین در سپر حفاظتی اوزن ، اثر می‌گذارد. از نیمه قرن بیستم ، فعالیت انسان روی زمین موجب بروز ضایعاتی در لایه اوزن شده و به نظر می‌رسد که حیات روی کره زمین در معرض مخاطره قرار گرفته است. در واقع انسان ناخواسته هوا را با مواد شیمیایی آلوده می‌کند و سپر حفاظتی خود را از بین می‌برد. در اواسط دهه ۱۹۷۰ ، دانشمندان به امکان تاثیر پرواز هواپیماهای سریع السعیر و یا فوق سرعت صوت و مواد شیمیایی موجود در قوطی‌های عطر پاش روی لایه اوزن پی بردند. هواپیماهای مافوق صوت ، در ارتفاعات بسیار زیاد که هوا رقیق‌تر و مقاومت آن در برابر بدنه هواپیما کمتر است ، پرواز می‌کنند و ازت فعال موجود در دود خروجی از موتور هواپیما اثر ضایع کننده بر روی لایه اوزن دارد. گازهای کلرو فلوئورو کربن (CFC) نیز که در خنک کننده ها و دستگاههای تهویه مورد استفاده قرار می‌گیرد، روی اوزن استراتوسفری خطرناک می‌باشد. هر اتم کلر آزاد شده از این گازها ، حدود یک صد هزار مولکول اوزن را ضایع می‌کند و با مصرف این گازها طی یک دهه مقادیر زیادی ازون از بین رفته و تراکم این گاز در استراتوسفر کاهش یافته است. ● نقش ازون در ضد عفونی آب آبی که می‌آشامیم، کلریزه است. این آب مضر است، در حالی که طعم آن نیز نامطبوع‌تر از طعم آب چشمه است. آب آلوده به ازون ، عاری از هر گونه باکتری زیان‌آور است و طعم آن نیز بر ذایقه ، خوشایندتر است. ● مضرات گاز ازون ازون از واکنش با مواد شیمیایی آلوده کننده‌ای که در سطح زمین ، تولید و متصاعد شده‌اند، دوباره وارد تروپسفر (Tropospher) می‌شود و به سطح زمین می‌رسد. در این حالت ، ازون نقش مخرب و آلوده کننده دارد. چون همراه با مواد شیمیایی دیگر بافتهای حیاتی ، حیوانی و گیاهی را به شدت ضایع می‌کند. ازون ، در ارتفاع کم از سطح زمین ، همراه دود و بخار موجود در هوا در بسیاری از شهرهای بزرگ و صنعتی جهان ، موجب تشدید آلودگی می‌گردد. ازون در نقاط پایین اتمسفر یعنی تروپسفر ، مانند گازهای گلخانه‌ای عمل می‌کند و افزایش تراکم آن در این ناحیه در بالا بردن حرارت عمومی کره زمین موثر است (گرم شدن زمین). "ازن سطح زمین" مقاومت بدن را کاهش می دهد و موجب سرماخوردگی و ذات الریه، آسیب دیدگی بافت ریه، تپش قلب، بیماری های ریوی و گلودرد می شود. سلامت کودکان، افراد مسن و کسانی که سابقه بیماری های قلبی، ریوی و آسم دارند به شدت "توسط ازن سطح زمین" که بسیار خطرناک است تهدید می شود حتی افراد سالم که تمرینات سخت و سنگین انجام می دهند و کارگرانی که در فضاهای باز کار می کنند هم ممکن است تاثیرات مضر "ازن" را تجربه کنند. ازن در هوای تهران نیز زیاد یافت می شود این گاز یک ماده اکسید کننده قوی با قابلیت واکنش زیاد است فعالیت شیمیایی بالای ازن موجب بروز مشکلاتی از قبیل از بین رفتن بافت ریه و کاهش عملکرد و حساس شدن آنها نسبت به سایر آلاینده ها می شود. وجود ازن در هوا موجب بروز ناراحتی هایی در افراد مسن ، مبتلا به بیماری های تنفسی و کودکان می شود. قرار گرفتن ۶ تا ۷ ساعت در برابر غلظت پایین این گاز باعث کاهش توان ریه ها ، توام با عوارضی مانند درد قفسه سینه و سرفه می شود ● ازن تراپی چیست ؟ ازن مورد استفاده در علم پزشکی میبایست ازن خالص باشد، میزان غلظت ازن میبایست بین ۱-۱۰۰ µg/ml باشد. میزان ازن مورد استفاده در ازن تراپی میبایست توسط پزشک تعیین گردد. در ازن تراپی ازن مورد استفاده بلحاظ خصوصیت باکتری کشی، قارچ کشی و بازدارنده رشد ویروسی خود بعنوان ضدعفونی کننده زخمها و در معالجه بیماریهای باکتریای و قارچی استفاده میگردد. از دیگر خصوصیات ازن میتوان بعنوان تسریع کننده چرخه گردش خون و معالجه عارضه های موجود در دستگاه yaralar گردش خون نام برد. ازن اگر در میزان کم استفاده گردد؛ میتوان بعنوان ماده تقویت کننده بدن از آن نام برد، با استفاده ازن سلولهای دفاعی بدن سلولهای پیام آوری بنام سیتوکین در بدن تولید میکند ، وظیفه این (Messenger) رساندن اطلاعات بصورت زننجیره ای به تمامی قسمت دفاعی بدن میباشد. ● عمومأ ازن تراپی در کدامین بیماریها اعمال میگردد: عمومأ ازن تراپی وضعیتهای پاتولوژیکی را بهبود بخشیده و یا بطور کلی معالجه میکند. در این خصوص بسیار مقاله و تحقیق مشاهده شده است، همچنانکه در اروپا انجمنی تحت عنوان (Medical Society for Ozone Application in Prevention and Therapy) تاسیس گشده است. در این روش اطمینان، عملی بودن، موثر بودن و ارزان بودن بچشم میخورد. از بیماریهای که بدین روش معالجه میگردد میتوان از : ▪ نارسائی گوارشی ▪ آنتی ایجینگ و استرسهای روزمره ▪ تقویت و افزایش مقاومت بدن سالمندان ▪ معالجه چشم و تقویت در بینائی سالمندان ▪ معالجه سرطان ؛ البته ازن به تنهای در معالجه سرطان موثر نمیباشد بلکه با استفاده از ازن سلولهای بدن تقویت شده و به روش معالجه اصلی سرطان کمک مینماید. ▪ معالجه قارچهای و لزیونهای پوستی ▪ معالجه زخمهای عفونی بخصوص زخمهای که بابستری شدن طولانی در بیمارستانها بوجود میاید ▪ معالجه بیماریهای روده ای همچون کولیت و پروکتیتیس ▪ معالجه بیماریهای با منشا ویروسی( Herpes simplex (facial herpes), herpes zoster (shingles)) ▪ معالجه بیماریهای کبدی(Hepatit A, B, C) ▪ معالجه بیمریهای مفصلی ▪ معالجه رماتیسم و پلی آرتریتهای مزمن در معالجه بیماریهای فوق ازن تراپی همراه با دستورات پزشک معالج میتواند مفید باشد ولی به تنهایی و خارج از دستور پزشک توصیه نمیگردد. دکتر نریمان عزتی ،دکتر رامین عزتی

زندگی در سنگ

2007-12-16T15:07:00.000+03:30

آیا ممکن است در میان سنگ سخت، موجودات زنده ای وجود داشته باشند؟ علم می گوید چنین چیزی امکان ندارد، اما شواهد نشان می دهد که این امر امکان پذیر است. در تاریخ ۲۲آوریل۱۸۸۱ مردی بنام «جو مالینو» در ارتفاع بیست متری معدن «وایدوست» در نزدیکی «تپه یاقوت» واقع در ایالت «نوادا» آمریکا، سرگرم کار بود. او دیلم خود را زیر قطعه ای از سنگ معدن که از دیواره تونل معدن، بیرون زده بود انداخت و آن را شل کرد. وقتی سنگ به زمین سقوط کرد، روی پای «جو» افتاد و او از این عمل به قدری خشمگین شد که با پتک مخصوص شکستن سنگ ها، ضربه ای به سنگ زد و آن را خورد کرد. ولی از مشاهده سوراخ کوچکی در میان سنگ که به اندازه مشت انسان بود، سخت حیرت کرد. این سوراخ انباشته از کرم هایی سفیدرنگ بود. «جو» آن ها را بدست گرفت. ابتدا آثاری از حیات در آنها مشهود نبود، ولی پس از نیم ساعت، بعضی از آن کرم ها شروع به حرکت کردند و در خلال یک ساعت که سایر کارگران معدن، با دیدگان از حدقه درآمده به تماشا ایستاده بودند، کرم ها به آرامی در اطراف تونل روی زمین می خزیدند. مدیران معدن، این کرم ها و سنگ مربوطه را برای اداره معادن آمریکا فرستادند و چند هفته بعد، نامه ای دریافت داشتند که در آن نوشته شده بود: «از آنچه فرستاده اید چیزی فهمیده نشد.» زیرا آنچه معدن چیان از چگونگی واقعه گزارش داده بودند، به هیچ وجه با عقل جور در نمی آمد و هیچکس نمی توانست آن را باور کند! در سال ۱۸۹۲م، نیز در معدن معروف «لانگ فلو» در نزدیکی «کلیفتن» واقع در ایالت «آریزونا»، از میان یک قطعه سنگ آهن، سوسکی به رنگ خاکستری مایل به قرمز پیدا شد. وقتی این سنگ آهن شکسته شد و این سوسک از درون تابوت آهنی اش بدست آمد، آن را به زمین شناسی به نام پرفسور «ز.ت.وایت» در «الپاسو» تحویل دادند. او آنرا روی تکه کاغذی قرار داد و سپس درون جعبه مخصوص نگهداری انواع فسیل ها که در کتابخانه اش بود گذاشت. در حدود یک هفته پس از آنکه این پدیده عجیب از معدن بدست آمده بود، جنبشی در این سوسک مشاهده شد. پرفسور «وایت» با ذره بین به مطالعه آن پرداخت و مشاهده کرد که یک سوسک کوچک، از درون کالبد این حشره عجیب، خارج شد. بی درنگ همکارانش را فراخواند تا شاهد این حرکت شگفت انگیز باشند. سوسک جوان را درون یک تنگ بلورین انداخت و این جانور مدت هفت ماه در آنجا زندگی کرد. سرانجام هر دو نمونه، یعنی هم سوسک اصلی و هم بچه سوسک که از درون آن خارج شده بود، به انستیتو «اسمیتسن» واقع در «واشنگتن» تحویل داده شد تا به دیگر نمونه های شگفت انگیز ملحق گردد. در سال ۱۸۷۳م، در معادن زغال سنگ «الماس سیاه» واقع در کوهستان «دایبلو» در نزدیکی «سانفرانسیسکو» واقعه دیگری نظیر این رخ داد. کارگران معدن، یک قورباغه بزرگ کشف کردند، که در میان لایه ای از سنگ آهک قرار داشت. در حقیقت، وقتی آن را با دقت بیرون آوردند، جای بدن حیوان روی سنگ نقش بسته بود. هم قورباغه و هم سنگ آهک مربوطه را به سطح زمین آوردند و قورباغه تقریبا یک روز زندگی کرد. این جانور، ظاهرا نابینا بود و فقط قادر بود یک پای خود را به آرامی حرکت دهد. هنگامیکه این جانور درگذشت، آن را همراه با مقبره اش به آکادمی علوم «سانفرانسیسکو» اهدا کردند و این پاسخ دندان شکنی بود به آنهائی که معتقد بودند چنین چیزی هیچگاه نمی تواند اتفاق بیفتد. یکی از موارد مستند و در عین حال بسیار عجیب، مربوط به بلوک های عظیم سنگی از جنس خارا است که در سال ۱۸۲۹م، از زیر آب های لنگرگاهی در «لیورپول» انگلستان بیرون کشیده شد. هنگامیکه می خواستند یکی از این سنگ ها را بریده و از آن پلکان جدیدی بسازند، ناگهان قورباغه کوچکی در میان آن پیدا شد. این جانور، مدت چند ساعت زنده ماند. با ناتوانی کوشید چندبار بالا بیاید، و سرانجام برای همیشه بزیر آب فرو رفت. دانشمندان انگلیسی که این قورباغه و حفره ای را که در آن قرار داشت، مورد مطالعه قرار دادند، فقط سرهای خود را تکان دادند و از هرگونه اظهارنظری عاجز ماندند. آنها چاره ای جز این نداشتند. روزنامه ابتکار

قطب شمال از بین میرود، وحشتناک ولی واقعی

2007-12-16T15:04:00.000+03:30

با بررسی عکسهای ماهواره ای دانشمندان به این باور رسیده اند که حداکثر تا ۱۰۰ سال دیگر قطب شمال ذوب میشود. همانطور که در مقاله قبلی تحت عنوان"۸سوال در مورد گرم شدن افلیم" مطرح نمودم با گرم شدن کره زمین مناطق قطبین اولین مکانهای میباشند که از بین میروند کمااینکه در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۶ یکی از بزرگترین کوههای یخی کانادا به بزرگی ۱۱۰۰۰ زمین فوتبال بعلت گرمای بیش از حد فصلی ذوب شده تا اندازه ای که از فاصله ۲۵۰ کیلومتری صدای سقوط یخها بداخل دریا حس شده است. حال بهتر است به اصل مطلب این مقاله بپردازیم. عکسهای که بوسیله ماهواره از طرفNASA گرفته شده است حاکی از آن است که از سال ۱۹۷۹ تا بحال چیزی بالغ بر ۹% از یخهای قطب شمال از بین رفته و ذوب شده است. همچنین از نتیجه گروه تحقیقی دانشمندان محیط زیست دانشگاه حاجه تپه ترکیه (دکتر سایدام و دکتر عزتی) در ۱۰۰ سال آینده کوه یخی در قطب شمال نخواهد ماند. در این گزارش ۱۸۰۰ صفحه ای با تغییر وضعیت اقلیمی کره زمین به سیلهای مخرب اشاره شده است. با ذوب شدن کوههای یخی همانند ذوب شدن کوه یخی که در ۲۷ دسامبر در کانادا اتفاق افتاد, میزان ابهای دریا افزایش یافته و بیشتر مناطق نزدیک ساحل بزیر آب فرو میرود. علت اصلی تاثیر گرما بر یخها این است که یخ سفید رنگ است , با انعکاس نور از طرف یخهای سفید رنگ و جذب این نور توسط دریای تیره رنگتر و مناطق خشکی تیره رنگ موجب گرمتر شدن آب اقیانوس میشود, آبهای گرم شده نیز براحتی کوههای یخی را ذوب میکند یعنی بطور خلاصه ذوب شدن یخها بصورت مستقیم توسط انرژی نور خورشید نمیباشد بلکه بصورت غیر مستقیم با انعکاس نور خورشید از طرف یخها میباشد. در نتیجه این مسائل افزایش میزان دی اکسید کربن, گرم شدن اقیانوسها, افزایش مقدار آب اقیانوسها, سوختن جنگلها, خرد شدن یخهای موجود در اقیانوسها, کوچک شدن دریاچه ها, ادامه یافتن خشکسالی, خشک شدن نهرها, زودرسی فصل بهار, دیررسی فصل پائیز, شکفتن زود گلها, تغییر فصل در کوچ پرندگان, فرسایش سواحل, کاهش در حجم برف, اشاعه بیماری و افزایش دما در یرضهای جغرافیایی بالا مشاهده خواهد شد. طبق نظر ۳۰۰ دانشمند در نقاط مختلف جهان اگر وضعیت اقلیمی کره زمین بدین منوال پیش برود, تا سال ۲۰۷۰ دنیا فاقد هر گونه کوه یخی خواهد شد و با از بین رفتن جنگلها به میزان کویرها اضافه خواهد شد و در نتیجه این واقعه زمینهای کشاورزی کاهش یافته ارتفاع اقیانوسها افزایش یافته و نهایتأ دنیا در پنجه بیماریهای واگیر گرفتار خواهد شد. این تخمینها وحشتناک ولی واقعی میباشد. دکتر رامین عزتی و بهنار ادهمی

10 تاثير عجيب گرمايش جهاني بر زندگي ما

2007-11-20T09:58:00.000+03:30

زيست‌بوم - همشهري آنلاين:حتماً چيزهايي در مورد گرمايش جهاني شنيده‌ايد: افزايش دما، آب شدن يخ‌ها و افزايش سطح آب درياها در آينده‌اي نزديك. اما تغيير آب و هواي زمين حتي حالا هم اثرات عجيبش را بر زندگي ما گذاشته است. آيا در اين چند سال اخير حس نمي‌كنيد كه عطسه‌ها و آبريزش چشمانتان كه هر سال بهار به سراغتان مي‌آمد، شديدتر شده است؟ اگر جوابتان به اين سوال مثبت است بدانيد كه گرمايش جهاني مي‌تواند دليلي براي اين شدت بيماري شما باشد. به گزارش لايو ساينس، در دهه‌هاي اخير هر روز بر تعداد كساني كه در آمريكا از حساسيت‌هاي فصلي و آسم رنج مي‌برند افزوده مي‌شود. هرچند تغيير شيوه‌هاي زندگي هم در اين ميان موثر بوده است و آلودگي هوا هم باعث مي‌شود حساسيت‌هاي تنفسي افزايش يابد، اما تحقيقات نشان مي‌دهد افزايش ميزان دي‌اكسيد كربن و دماي بيشتر هوا كه برمي‌گردد به مسئله گرمايش جهاني، سبب مي‌شود گياهان زودتر برسند و گرده‌‌هاي بيشتري هم توليد كنند. زماني كه مواد حساسيت‌زا زودتر توليد شوند، فصل حساسيت هم طولاني‌تر خواهد بود. پس دستمال كاغذي‌هايتان را آماده نگه داريد. زمين گرم مي‌شود. كوه‌ها بازسازي مي‌شوند. بله. اين هم يكي از اثرات گرمايش جهاني است. ممكن است هيچ يك از كوهنوردان حرفه‌اي هم متوجه نشده باشند اما رشته كوه آلپ و ديگر كوه‌ها در يك قرن گذشته در حال افزايش قد و بازسازي خود هستند. اما علت چيست؟ براي ساليان طولاني يخچال‌هاي طبيعي روي شانه زمين سنگيني مي‌كردند و زير اين بار سنگين، زمين توان زايش كوه نداشت. با افزايش سرعت گرمايش جهاني اين بار دارد كم‌كم از روي دوش زمين برداشته مي‌شود و در نتيجه كو‌ها فرصت رشد مي‌يابند. براي كساني كه در كشوري چون ايران با اين همه آثار باستاني زندگي مي‌كنند خبر گرم شدن زمين از احداث سد روي آثار باستاني هم بدتر است. بالا آمدن سطح درياها و شدت گرفتن فصل‌ها خطرات زيادي براي آثار تاريخي در سراسر جهان به وجود مي‌آورد. سيل كه يكي از اثرات بي‌شمار گرمايش جهاني است، تهديد مهمي براي آثار تاريخي است. حتي همين حالا هم سيلي ناشي از گرمايش جهاني باعث از بين رفتن يك اثر تاريخي شده است: معبدي 600 ساله در تايلند به نام سوكوتاي. درست همان زماني كه يخ‌ها آب مي‌شوند و توفان‌هاي شديد دنيا را درمي‌نوردد، يك اثر ديگر هم از گرمايش جهاني در گوشه و كنار جهان ديده مي‌شود: آتش‌سوزي در جنگل‌ها.وقتي بهار زودرس فرا مي‌رسد و برف‌ها زودتر از هميشه آب مي‌شوند، مناطق جنگلي

بيشتر از هميشه خشك مي‌مانند. همين امر باعث بالا رفتن درصد ريسك آتش‌سوزي در جنگل‌ها مي‌شود

تغيير مشابهي در محيط طبيعي قطب به خاطر آب شدن يخ‌ها در حال روي دادن است و زندگي حيوانات منطقه به ويژه خرس‌هاي قطبي را تهديد مي‌كند. زماني كه آب شدن يخ‌هاي قطبي زندگي حيوانات و گياهان را در عرض‌هاي جغرافيايي كمتر و نزديك به قطب تهديد مي‌كند، اشعه‌هاي خورشيد موقعيت خوبي را براي حيات قطبي برخي ديگر پديد مي‌آورد. گياهان قطبي معمولا در اغلب روزهاي سال در ميان يخ‌ها اسير هستند. اين روزها وقتي كه يخ‌ها در بهار زودتر آب مي‌شوند، به نظر مي‌رسد كه گياهان مشتاقند برويند. تحقيقات نشان مي‌دهد در خاك‌هاي جديد آن گونه‌اي از فتوسنتز كه كلروفيل‌ توليد مي‌كند بيشتر از خاك‌هاي قديمي يافت مي‌شود كه همين امر نشان دهنده توسعه حيات در منطقه قطب طي دهه‌هاي گذشته است. اين مسئله كه 125 درياچه در همين چند دهه گذشته در قطب ناپديد شدند و از بين رفتند، نشان مي‌دهد كه اثرات گرمايش جهاني در قطب از هر جاي ديگر كره زمين بيشتر است. اين مسئله تحقيقات را از گم شدن آب‌ها به اين نكته رساند كه ممكن است لايه منجمد دائمي زير اين درياچه‌ها آب شده باشد. وقتي اين لايه دائمي يخ زده آب شود، آب درياچه‌ها مي‌تواند در خاك نفوذ كند و در نتيجه درياچه‌ها خشك مي‌شوند. يكي از محققان اين جريان را به وان پر از آبي تشبيه كرد كه سوراخ تخليه آب آن را باز كنند. وقتي درياچه‌اي از بين برود، اكوسيستمي هم كه به آن وابسته است نابود مي‌شود. بالا رفتن دماي زمين نه تنها باعث آب شدن يخچال‌هاي طبيعي مي‌شود بلكه لايه خاك يخ زده زير سطح كرده زمين را هم آب مي‌كند. اين آب شدن سبب مي‌شود پوسته زمين جمع شود و ناهمواري‌هايي در سطح آن ايجاد شود. ايجاد حفره و آسيب رسيدن به زيرساخت‌هايي چون راه‌ها و خطوط راه‌آهن، بزرگراه‌ها و حتي خانه‌ها از جمله عوارض اين جمع شدن پوسته زمين است. بي‌ثبات شدن لايه يخ‌زده زير پوسته زمين به دليل آب شدن آن، در ارتفاعات بالا مانند كوه‌ها باعث ريزش سنگ و گل مي‌شود. وقتي گرمايش جهاني بهار زودرس را براي زمين به ارمغان مي‌آورد، آن پرنده‌هايي كه زودتر از هميشه مهاجرت مي‌كنند و به سرزمين‌شان باز مي‌گردند، نه تنها كرم‌ها را به دست مي‌آورند،بلكه ممكن است اين بازگشت زودهنگام به سرزمين اصلي را در ژن خود به نسل‌هاي بعدي منتقل كنند. از آنجايي كه گياهان زودتر شكوفه مي‌دهند، احتمالا حيواناتي كه بر اساس زمان‌بندي طبيعي بدنشان مهاجرت مي‌كنند، آذوقه‌اي نمي‌يابند. آنهايي كه مي‌توانند ساعت طبيعي بدنشان را با دوباره بازسازي كنند، احتمالا شانس بيشتري براي زنده ماندن و بقا دارند.آنها با انتقال اين تغيير ساعت در ژن‌هايشان به نسل بعدي، تغييري ژنتيكي در همه هم‌نوعانشان ايجاد خواهند كرد

با اين حال مولكول‌هاي هوا همچنان در براي شاتل‌هاي فضايي و ماهواره‌ها اصطكاك ايجاد مي‌كنند و از سرعت آنها مي‌كاهند. همچنين باعث مي‌شوند براي نگه داشتن آنها در مدارشان به موتورهاي كمكي نياز باشد. اما ميزان دي‌اكسيد كربن در هوا در حال افزايش است و تا زماني كه مولكول‌هاي دي‌اكسيد كربن در لايه پايين‌تر جو به هم برخورد مي‌كنند و گرما توليد مي‌كنند و در نتيجه دماي جو بالا مي‌رود. اين بالا رفتن دما سبب مي‌شود در بيروني‌ترين لايه جو مولكول‌ها با شدت بيشتري از خود انرژي متساعد كنند و از هم دور شوند تا بتوانند خود را خنك كنند

از اوايل قرن بيستم ميلادي بود كه انسان‌ها مجبور شدند براي ديدن موش خرماها، موش‌ها و سنجاب‌ها به مناطق مرتفع‌تر بروند. پژوهشگران دريافته‌اند كه بسياري از اين حيوانات به مناطق مرتفع‌تر نقل مكان كرده‌اند، يعني قبلا در مناطقي كم ارتفاع‌تر زندگي مي‌كردند. اين تغيير احتمالا نتيجه دگرگوني محيط طبيعي زندگي آنها به خاطر گرمايش جهاني بوده است يكي از نتايج اوليه گرم شدن زمين و اثر گاز دي‌اكسيد كربن، اين است كه مي‌توان سريع‌تر از هميشه به فضا رسيد. هوا در خارجي‌ترين لايه اتمسفر بسيار نازك است هر چه دي‌اكسيد گربن بيشتري در هواي بالاي سر ما باشد، مولكول‌هاي لايه خارجي جو هم بيشتر تلاش مي‌كنند خود را خنك كنند و در نتيجه اصطكاك در آن لايه كمتر و كمتر مي‌شود.

آينده ترسناك زمين

2007-11-20T09:50:00.000+03:30

زيست‌بوم - همشهري آنلاين- نگين شيرآقايي:مي‌گويند ديگر اميدي به نجات زمين نيست. سال‌هاست كه فرياد زده‌اند: "زمين گرم مي‌شود، كمك كنيد!" اما كسي توجهي نكرده است. اين روزها ديگر هر ثانيه نواي غم‌انگيز ارگي است كه در عزاي زمين مي‌نوازند گرمايش جهاني هر روز بيش از پيش با داده‌هاي علمي اثبات مي‌شود و اثرات مخرب آن هم خود را نشان مي‌دهد. در نشست بين‌الدولي تغييرات آب و هوايي (IPCC) نيز شركت‌كنندگان اعلام كردند احتمال اينكه انسان دليل بروز اين تغييرات باشد 90 درصد است. دانشمندان حتي بيش از اين پا پيش نهاده‌ و پيش‌بيني كرده‌اند كه با اين روند گرم شدن زمين و توليد گازهاي گلخانه‌اي آينده زمين چگونه خواهد بود. سال 2007 ميلادي در حال حاضر اكثريت جمعيت جهان را شهرنشينان تشكيل مي‌دهند و در نتيجه الگوي استفاده از زمين تغيير مي‌كند. جمعيت كره خاكي از مرز 6.6 ميليارد نفر مي‌گذرد. سال 2008 ميلادي بر اساس پيش‌بيني يك دانشمند سوئدي توليد نفت در جهاندر يكي از سال‌هاي 2008 تا 2018 ميلادي به بيشترين حد خود مي‌رسد. البته برخي دانشمندان معتقدند اين اتفاق كه به «قله هوبرت» معروف است، تا سال 2020 ميلادي رخ نمي‌دهد. به هر حال هر زمان كه «قله هوبرت» روي دهد توليد نفت در جهان كاهش ناگزيري پيدا مي‌كند. كاهش نفت در جهان ماشه بحران اقتصادي، كمبود غذا و بحران در روابط بين ملت‌ها را مي‌كشد. سال 2020 ميلادي وقوع سيل‌هاي ويرانگر به شدت در اروپا افزايش مي‌يابد. بارش كمتر باران در برخي نقاط جهان سبب مي‌شود توليد محصولات كشاورزي تا 50 درصد كاهش يابد. جمعيت جهان به 7.6 ميليارد نفر مي‌رسد. سال 2030 ميلادي بيماري‌هاي مرتبط با اسهال تا 50 درصد در كشورهاي فقير دنيا افزايش مي‌يابد. 18 درصد از تپه‌هاي مرجاني دنيا به راحتي ناپديد مي‌شوند. اين ناپديد شدن نتيجه تغيير آب و هواي كره زمين و ديگر آسيب‌هاي زيست محيطي است. در سواحل قاره آسيا اين كاهش تپه‌هاي مرجاني به 30 درصد هم مي‌رسد. گرمايش جهاني سبب مي‌شود برف‌هاي دماغه كوه‌‌هاي آفريقا آب شوند و ديگر آن چهره دوست‌داشتني قله كوه‌هاي پوشيده از برف به خاطره‌اي دور تبديل شود. در كشورهاي در حال توسعه جمعيت شهري بيش از دو برابر مي‌شود. جمعيت شهرنشين كشورهاي توسعه يافته هم تا 30 درصد افزايش مي‌يابد. سال 2040 ميلادي يخ درياي قطبي در تابستان‌ها آب مي‌شود و در زمستان‌ها هم عمق آن ديگر به اندازه حالا نخواهد بود. برخي از دانشمندان هم معتقدند يخ‌هاي تابستاني قطب تا سال 2060 و بر اساس برخي ديگر از نظريات تا سال 2105 هم دوام مي‌آورند. سال 2050 ميلادي يخچال‌هاي كوه‌هاي آلپ به آرامي ناپديد مي‌شوند و بسياري ديگر از يخچال‌هاي دنيا هم 30 تا 70 درصد از حجمشان را از دست مي‌دهند. رونالد سنر، دانشمند اتريشي، مي‌گويد اين ديدگاه بسيار محافظه‌كارانه است و يخچال‌هاي كوه‌هاي آلپ نهايتا تا سال 2037 دوام مي‌آورند در استراليا هر سال سه هزار و 200 تا پنج هزار و 200 مرگ به دليل گرم شدن هوا روي مي‌دهد. بيشترين اثر گرما روي انسان‌هاي بالاي 65 سال است. 500 تا يك هزار نفر ديگر هم سالانه در شهر نيويورك جان خود را به خاطر گرم شدن هوا از دست مي‌دهند. در انگلستان عكس اين اتفاق روي مي‌دهد يعني سرما جان انسان‌ها را مي‌گيرد. جمعيت جهان به 9.4 ميليارد نفر مي‌رسد. (بر اساس گزارش اداره آمار آمريكا) ميزان محصول كشاورزي در شرق و جنوب شرقي آسيا تا 20 درصد افزايش مي‌يابد در حالي كه در آسياي ميانه و جنوبي توليد محصولات كشاورزي تا 30 درصد كم مي‌شود. اتفاقات مشابه در مناطق ديگر جهان هم روي مي‌دهد. تنوع زيستي بيش از هميشه در معرض تهديد است. يك چهارم گياهان و حيوانات مهره‌دار در معرض انقراض قرار دارند. سال 2070 ميلادي همزمان با از بين رفتن يخچال‌ها و افزايش خشكسالي، توليد الكتريسيته براي ادامه حيات با كمك نيوري آب كاهش مي‌يابد. كشورهاي اروپايي در اين زمينه با مشكل مواجه مي‌شوند زيرا انتظار مي‌رود نيروي آب در آنها تا شش درصد كاهش يابد. در كشورهاي حوزه مديترانه اين كاهش به 50 درصد هم مي‌رسد. سال 2080 ميلادي هم زمان با اينكه بخشي از جهان درگير خشكسالي است مردم در بخش‌هايي ديگر كه در نزديكي رودخانه‌ها قرار دارند، با مشكل سيل روبه‌رو هستند. بيشترين مشكل در كشورهاي پرجمعيت با زمين‌هاي پست روي مي‌دهد كه نمي‌توانند خود را با بالا آمدن سطح آب درياها هماهنگ كنند. 1.1تا 3.2 ميليارد نفر با مشكل كم‌آبي دست به گريبان خواهند بود و 600 ميليون نفر گرسنه در جهان زندگي مي‌كنند. سال 2085 شيوع تب دنگ به دليل گرمايش جهاني روزبه‌روز افزايش مي‌يابد و جان 3.5 ميليارد نفر را تهديد مي‌كند. پشه ناقل بيماري دنگ، نوعي پشه با خطوط مشكي رنگ است كه به ببر آسيايي شهرت دارد. اين بيماري به دليل تضعيف سيستم ايمني بدن و كاهش شديد گلبول‌هاي سفيد خون و در موارد حاد ايجاد خونريزي‌هاي داخلي، از بيماري‌هاي خونريزي دهنده و مهلك مناطق استوايي به‌شمار مي‌رود. سال 2100 ميلادي تركيب گرمايش جهاني با ديگر تهديدات زيست محيطي سبب مي‌شود تا بسياري از اكوسيستم‌ها محدود شوند و براي ادامه حيات ناچار شوند توانايي‌هايشان را تغيير دهند.ميزان دي‌اكسيد كربن، يكي از گازهاي گلخانه‌اي، در جو بيش از هر زمان ديگري در 650 هزار سال گذشته است. PH درياها به آرامي به اندازه نيم درجه كاهش مي‌يابد و محيط درياها اسيدي مي‌شود. اين PH كمترين درجه‌اي است كه كره زمين در 20 ميليون سال گذشته در درياها تجربه كرده است. به اين ترتيب مرجان‌ها، خرچنگ ها، صدف‌ها و هر موجودي كه در دريا صدف توليد مي‌كند از اين كاهش PH آسيب مي‌بيند. اگر گرم شدن زمين به اندازه 2 تا 3 درجه در سال باشد، حداكثر 20 تا 30 درصد از گونه‌هاي شناسايي شده در سال 2007 ميلادي در اين سال وجود خارجي دارند. مناطق آب و هوايي جديدي روي كره زمين تشكيل مي‌شوند و نوع گياهان مناطق مختلف را به شدت تغيير مي‌دهند. سال 2200 ميلادي روز جهاني زمين كه مصادف با اول بهار است، 0.12 ميلي ثانيه كوتاهتر از زمان آن در سال 2007 ميلادي است. بر اساس يكي از مدل‌هاي پيش‌بيني دانشمندان، گرم شدن هوا سبب مي‌شود اقيانوس‌ها از خط استوا دور شوند و به قطب‌ها نزديك شوند. بيشترين ميزان آب هم به سمت قطب شمال مي‌رود. از آنجايي كه قطب‌ها نزديكترين مكان به محور چرخش زمين هستند، با افزايش جرم آنها سرعت چرخش زمين هم افزايش مي‌يابد

گرمايش جهاني، از توهم تا واقعيت

2007-11-20T09:42:00.000+03:30

زيست‌بوم - همشهري آنلاين:بشر امروز با چالش بزرگي به نام گرم شدن زمين مواجه است. اما از آنجايي كه هيچ چيز در علم صد درصد اثبات شدني نيست، چگونه مي‌توان گفت چنين چالشي وجود دارد؟ تا سال‌هاي زيادي حدس مشخص و واضحي وجود داشت كه دماي هوا در كره زمين در حال افزايش است و مجرم پشت پرده اين اتفاق هم انسان است. نائومي اورسكس، محقق تاريخ علم در دانشگاه كاليفرنياست. چند سال پيش او 928 مقاله علمي را در مورد تغييرات جهاني آب‌و‌هوايي بررسي كرد و متوجه شد كه هيچ يك از آنها با اين نظريه كه دخالت انسان سبب گرم شدن زمين شده مخالف نيستند. نتيجه بررسي‌هاي او در سال 2004 در نشريه ساينس منتشر شد. هيئت بين دولتي تغییر آب و هوا (IPCC)، آكادمي ملي علم و چندين مجمع ديگر هم به طور غيرمستقيم بر اين عقيده كه انسان عامل گرم شدن زمين است صحه گذاشتند. گوين اشميت، كارشناس اقليم انستيتوي گودار وابسته به ناسا، مي‌گويد: «ما درباره آنچه در حال روي دادن است مطمئن هستيم.» اما حتي اگر اجماعي هم در اين زمينه وجود داشته باشد، دانشمندان چگونه مي‌توانند مطمئن باشند كه آنچه در حال روي دادن در كره زمين است به فعاليت‌هاي انسان بستگي دارد؟ چگونه مي‌توانند بگويند كه توضيح ديگري در اين زمينه وجود ندارد؟ همه ما از روزهايي خوانده‌ايم كه دانشمندان مي‌گفتند زمين مسطح است. چطور مي‌توان مطمئن بود كه دانشمندان اين بار اشتباه نمي‌كنند؟ برخلاف گفت‌و‌گوهاي رايج، دانشمندان هيچ‌گاه نمي‌توانند يك تئوري را "كاملا" ثابت كنند. علم تنها مي‌تواند به بهترين دليل براي توجيه اينكه جهان چگونه كار مي‌كند برسد، نمي‌تواند آن را اثبات كند. گرمايش جهاني به همان اندازه قابل اثبات است كه يكي شدن قاره‌هاي جهان در دنياي قديم، نظريه تكامل يا بيماري‌زا بودن برخي باكتري‌ها قابل اثبات است. اورسكس مي‌گويد: «همه علوم مي‌توانند اشتباه كنند. علم اقليم‌شناسي هم در اثبات نظريه‌هايش نمي‌تواند به يك استانداردهاي فانتزي و رويايي كه در ديگر علم‌ها هم وجود ندارد، برسد.» در عوض روش‌ها و استانداردهاي متفاوتي وجود دارند كه با كمك آنها مشخص مي‌شود يك تئوري علمي قابل اعتماد است يا خير. يكي از اين استانداردها اين است كه تا چه ميزان يك تئوري مي‌تواند اتفاقات پيش‌رو در آن زمينه را پيش‌بيني كند و نظريه گرمايش جهاني تاكنون ثابت كرده كه در اين زمينه بسيار قابل اعتماد است! اثرات وارد شدن مقادير زيادي از دي‌اكسيد كربن، يكي از مهم‌ترين گازهاي گلخانه‌اي، به هوا اوايل قرن بيستم ميلادي پيش‌بيني شده بود. يك شيمي‌دان سوئدي به نام سوانته آرهنيوس اين نظريه را ارائه داده بود. حتي در سال 1980 سوكي مانابا پيش‌بيني كرده بود كه نخستين اثرات وارد شدن دي‌اكسيد كربن به جو و گرم شدن زمين را در قطب‌ها مي‌توان ديد. همچنين در دهه 80 ميلادي جيمز هنسن، اقليم‌شناس ناسا پيش‌بيني كرده بود كه ميانگين درجه حرارت كره زمين در 30 سال آينده (يعني زمان حال) چه خواهد بود دانشمندان معتقدند مدل پيش‌بيني كه هنسن طراحي كرد، نمونه‌اي درخشان از پيش‌بيني در زمينه آب و هواست. در عين حال پيش‌بيني آن كساني در گرمايش جهاني شك دارند درست از آب درنيامده است. دلايل محكم به جز پيش‌بيني‌هاي درست، دانشمندان اقليم‌شناسي مجموعه‌اي از مستندات را جمع‌آوري كرده‌اند كه سال به سال هم بر تعداد آنها افزوده مي‌شود. اشميت مي‌گويد: «هم‌اكنون 20 گروه اصلي از مستندات وجود دارد كه ثابت مي‌كند سياره ما در حال گرم شدن است.» با اين حال كساني هستند كه معتقدند گرم شدن زمين ربطي به انسان‌ها ندارد. ويليام گري، كارشناس توفان‌ها يكي از اين گروه دانشمندان است. او در سال 2005 ميلادي در مصاحبه‌اي با نشريه ديسكاور گفت: «من مطمئن نيستم كه چيزي به نام گرمايش جهاني وجود دارد. زمين تاكنون بارها گرم شده است.» او افزود: «در دهه 30 و 40 ميلادي دما بالا رفت اما پس از آن در اواسط دهه 40 تا دهه 70 ميلادي دوره‌اي از سرد شدن در زمين وجود داشت. از آن زمان تا كنون هم دما بالا رفته است. من معتقدم اين جريانات ربطي به گرمايش جهان ندارد و آنچه در حال روي دادن است، تغيير در جهت گردش آب اقيانوس‌ها يا مسائلي از اين دست است.» ايزاك نيوتن در اين زمينه حرفي دارد. او معتقد است اگر نظريه‌اي وجود داشته باشد كه بهترين تفسير براي چند اتفاق جدا از هم باشد، آن نظريه احتمالا درست‌ترين آنهاست. و تحقيقات نشان داده است كه بهترين نظريه براي گرم شدن ميانگين دماي هواي كره زمين در اين سال‌ها نظريه گرمايش حهاني و گازهاي گلخانه‌اي است. افسانه عصر يخ يكي از معمول‌ترين بحث‌هايي كه درباره گرمايش جهاني و اثبات آن مي‌شود اين است كه دانشمندان پيش از اين نظريه منجمد شدن كره زمين را بيان مي‌كردند و حالا از گرم شدن آن سخن مي‌گويند؟ كدام را بايد باور كرد؟ حقيقت اين است كه نظريه منجمد شدن كره زمين و عصر يخبندان هيچ‌گاه به طور كامل مطرح و اثبات نشد. در دهه 70 ميلادي كه ميزان آلودگي هوا بسيار بالا بود و روز‌به‌روز افزايش مي‌يافت، اتفاقي در مناطق شهري افتاد. دماي هوا كاهش يافت. اين كاهش دما تاثير آني آلودگي هوا بود. در آن زمان دانشمندان گيج شده بودند كه چرا اين اتفاق روي داده و بايد به دنبال نظريه‌اي با نام عصر يخبندان رفت يا پيگير نظريه گرمايش جهاني شد. زمان زيادي طول نكشيد كه اين اثر موقتي از بين رفت و نظريه گرمايش جهاني بر عصر يخبندان غلبه كرد. هيچ كس نمي‌تواند مدلي دقيق از آينده زمين و اثر گرمايش جهاني تصوير كند. همه چيز بستگي به انسان‌ها دارد. اينكه چه زماني تصميم مي‌گيرند از آلوده كردن جو زمين دست بردارند و چه راهي براي كاهش دي‌اكسيدكربن‌هاي موجود در جو زمين انجام مي‌دهند

خسارت زلزله احتمالی تهران

2007-08-13T10:26:00.000+03:30

خسارات زلزله احتمالی تهران بخش اول در فروردین ماه سال 1378 بنا به درخواست دولت ایران ، آژانس همکاری های بین الملی ژاپن " جایکا" که نماینده رسمی و مسئول اجرای طرح های همکاری های فنی دولت ژاپن است ، گروه مطالعاتی خود را به تهران اعزام کرد تا مطابق مقررات ایمنی و آیین نامه های جاری کشور ژاپن ، مطالعاتی را پیرامون زلزله ای احتمالی تهران انجام دهد. گزارش نهایی این مطالعات که با همکاری ( مرکز مطالعات زلزله و زیست محیطی تهران بزرگ) و (جایکا) صورت پذیرفت ، پس از 18 ماه ، در آذر ماه سال 1379 تحت عنوان {ریز پهنه بندی لرزه ای تهران بزرگ } انتشار یافت. مطالعات جایکا که 22 منطقه کلان شهر تهران را فرا می گرفت .بر دو هدف اصلی استوار بود : تهیه نقشه هایی برای تهیه طرح پیشگیری از بحران شهری و منطقه ای در گستره تهران بزرگ و ارائه توصیه هایی برای کاهش اثرات بحران ناشی از زلزله . در این مطالعات که بر پایه اسناد و گزارش هایی که بیشتر توسط محققان ایرانی و خارجی تهیه شده بود ، ویژگی های گسل های فعال اصلی در تهران و اطراف آن مورد بررسی قرار گرفت. از میان بسیاری از گسل های فعال در منطقه ، احتمال فعال شدن سه گسل بیش از همه تشخیص داده شد: گسل مشاء ، گسل شمال تهران و گسل جنوب شهر ری. گسل مشاء (مشاء فشم)که حدود 200 کیلو متر طول دارد از گسل های اصلی البرز مرکزی است. گسل شمال تهران در دامنه رشته کوه البرز با طول حدود 90 کیلومتر قرار دارد و از کن تا لشکرک ادامه می یابد. گسل جنوب و شمال شهر ری نیز از شاخص ترین گسل های در دشت های جنوبی تهران هستند و حدود 30 کیلومتر طول دارند. چهار سناریوی زلزله مطالعات جایکا بر پایه مطالعات و تحقیقات انجام شده بر روی گسل های عمده تهران و اسناد تاریخی زلزله هایی که از سال 743 میلادی در تهران واقع شده ، چهار سناریو ی زلزله برای تهران در نظر گرفته شد.سه سناریو مربوط به فعال شدن سه گسل اصلی شهر تهران است.... .

انقلاب زمستانی چیست؟

2007-07-18T08:21:00.000+03:30

انقلاب زمستانی کوتاه‌ترین روز سال در نیمکره شمالی است (اول دی ماه) و شروع رسمی زمستان محسوب می‌شود. خورشید در این زمان در پایین‌ترین ارتفاع در آسمان قرار دارد چرا که در این زمان جهت محور قطب شمال سیاره ما که نسبت به سطح مداریش دارای انحراف است، در جهت خورشید قرار ندارد. انقلاب زمستانی امسال به وقت تهران در ساعت 3:52 دقیقه صبح روز جمعه اول دی ماه رخ می‌دهد. از هنگام انقلاب زمستانی به بعد روزها بتدریج بلندتر می‌شوند و در طول شش ماه زمین در طرف دیگر خورشید قرار می‌گیرد و ساکنان نیمکره شمالی انقلاب تابستانی را در بلندترین روز سال (اول تیرماه) تجربه خواهند کرد. همشهریLiveScience,20 Dec., 2006

چگونه رطوبت هوا بر تبخیر اثر می‌گذارد؟

2007-07-18T08:05:00.000+03:30

کدام بدتر است، گرمای هوا یا شرجی بودن آن؟ تابستان‌ها ممکن است هر دو عامل را به بدترین وجه ترکیب کنند. میزان رطوبت هوا که یک کارشناس هواشناسی بیان می‌کند نسبت بین مقدار بخار آب در جو و بالاترین غلظت ممکن بخار آب در هوا در آن درجه حرارت استکه به صورت درصد بیان می‌شود. اگر جو با بخار آب اشباع باشد، آنگاه رطوبت نسبی 100 درصد است، در حالت اشباع تعادلی پویا بین میزان میعان و میزان تبخیر آب بوجود می‌آید. برای اینکه مایع تبخیر شود، مولکول‌های آن باید نیروی کافی مرتعش شود تا پیوندها میان شکسته شود. این ارتعاشات نمی‌تواند بدون انرژی رخ دهد، بنابراین یک مایع با انرژی بیشتر (که به شکل حرارت است) با سرعت بیشتر تبخیر می‌شود. میزان تبخیر هم بستگی به حرارت در دسترس مایع و هم قدرت نیروهای بین مولکولی دارد. تبخیر سریع‌تر در روزهای آفتابی فقط به علت حرارت بیشتر رخ نمی‌دهد بلکه همچنین به علت آن است که روزهای آفتابی اغلب خشک‌تر و بنابراین دارای رطوبت نسبی کمتری هستند. همشهریLiveScience, 22 Dec., 2006

چرا سیاره‌ها گرد هستند؟

2007-07-18T07:54:00.000+03:30

سیارات کاملا هم گرد نیستند. اما بگذارید برای لحظه‌ای تصور کنیم که آنها کاملا کروی هستند؛ نحوه کروی شدن آنها به این صورت است: جاذبه به طور یکنواخت در همه جهات فضایی کشش خود را اعمال می‌کند. هر چه یک سیاره در حال تشکیل ماده بیشتری جذب کند، کشش جاذبه‌اش به سوی مرکزش بیشتر می‌شود. نتیجه طبیعی چنین موقعیتی تشکیل یک کره است. انحرافات از این کرویت باید ناشی از نیروهای غیرجاذبه‌ای باشند که در برابر کشش جاذبه به سمت پایین مقاومت می‌کنند. (انحرافاتی کوچک از بدن شما گرفته تا کوه‌ها.) با این حال داستان اینقدرها هم ساده نیست. قوانین نیوتون در مورد حرکت می‌گویند یک جسم متحرک تمایل دارد به حرکت خود ادامه دهد، و در نتیجه ماده در محل استوای سیاره می‌تواند با آنقدر سرعتی بچرخد که به بیرون برجستگی پیدا کند (امری که در مورد کره زمین هم صادق است). بنابراین در مجموع سیاره‌ها کاملا گرد نیستند. "کرویت" آنها به جرم، اندازه و سرعت چرخش انها بستگی دارد. دانشمندان می‌توانند اگر سیاره‌ای دارای قمر (ماه) باشد، به سادگی با کاربرد قوانین نیوتون جرم آن را نتیجه بگیرند. با کمک این فرمول‌ها می‌توان به معادله ساده‌ای رسید که جرم سیاره را با سرعت قمر مرتبط می‌کند. همشهریLiveScience, 31 Jan., 2007

آیا دریای سرخ واقعا سرخ است؟

2007-07-18T07:51:00.001+03:30

دریای سرخ برای ناخداهای کشتی‌ها به خاطر توفان‌های شدیدش و نیز صخره‌های مرجانی و جزایر به زیر آب‌رفته‌اش مشهور است. به غیر از این دریای سرخ یک از گرم‌ترین، شورترین و احتمالا سرخ‌ترین دریاهای جهان است. اما آیا این دریا که از خلیج سوئز و خلیج عقبه در شمال تا اقیانوس هند در جنوب کشیده شده است واقعا با رنگی سرخ می درخشد؟ راستش را بخواهید، نه. پس چرا این نام به این دریا داده شده است؟ گاهگاهی این دریا مملو از دسته‌های جلبک‌های سیانوباکتری به نام "تریمودسمیوم اریتراتوم" می‌شود که هنگام مردن،آب معمولا به رنگ آبی-سبز را قهوه‌ای - قرمز می‌کنند. این رنگ آنقدرها سیر نیست و جلوه آن در نقاط مختلف این دریای وسیع متفاوت است. همشهریLiveScience, 17 July, 2007

چقدر آب بر روی کره زمین وجود دارد؟

2007-07-18T07:44:00.000+03:30

اگر شما همه آب کره زمین را روی کشوری به وسعت آمریکا بریزید، می‌توانید دریاچه‌ای به عمق حدود150

کیلومتر به وجود آورید. حچم این مقدار آب چقدر است؟ بیش از یک میلیارد و 300 میلیون کیلومتر مکعب آب. حدود 72 درصد سطح کره زمین با آب پوشیده شده است، اما 97 درصد این آب‌‌ها شور هستند و به درد آشامیدن نمی‌‌خورند. اما برخی حقایق درباره آب‌های شیرین کره زمین: 70 درصد آب شیرین دنیا به شکل کلاهک‌های یخی در قطب‌ها قرار دارد. کمتر از یک درصد آب شیرین جهان به آسانی در دسترس قرار دارد. 6 کشور جهان – برزیل، روسیه، کانادا، اندونزی، چین و کلمبیا – حدود 50 درصد منابع آب شیرین جهان را دارا هستند. یک سوم جمعیت جهان در کشورهای "تحت فشار از لحاظ منابع آب " زندگی می‌کنند. مقدار بسیار بیشتری آب شیرین درون زمین ذخیره می‌شود تا به شکل مایع بر روی سطح آن. 27/4/86 همشهری LiveScience,21 June, 2007

زمان تحویل سال نو در شهر های مختلف

2007-03-17T15:10:00.000+03:30

Symbols Tue means Tuesday, March 20, 2007 (54 places listed) سه شنبه 29 اسفند 1385 54 مکانWed means Wednesday, March 21, 2007 (91 places listed) چهارشنبه 1 فروردین 1386 در 91 مکان Abu Dhabi Wed 3:37:26 PM Addis Ababa Wed 2:37:26 AM Adelaide Wed 10:07:26 AM Aden Wed 2:37:26 AM Aklavik Tue 5:07:26 PM Algiers Wed 1:07:26 AM Amman Wed 2:07:26 AM Amsterdam Wed 1:07:26 AM Anadyr Wed 1:07:26 PM Anchorage Tue 4:07:26 PM Ankara Wed 2:07:26 AM Antananarivo Wed 3:07:26 AM Asuncion Tue 9:07:26 PM Athens Wed 2:07:26 AM Atlanta Tue 8:07:26 PM Baghdad Wed 3:07:26 AM Bangkok Wed 7:07:26 AM Barcelona Wed 2:07:26 AM Beijing Wed 8:07:26 AM Beirut Wed 2:07:26 AM Belgrade Wed 1:07:26 AM Berlin Wed 1:07:26 AM Bogota Tue 7:07:26 PM Boston Tue 8:07:26 PM Brasilia Tue 10:07:26 PM Brisbane Wed 10:07:26 AM Brussels Wed 2:07:26 AM Bucharest Wed 3:07:26 AM Budapest Wed 1:07:26 AM Buenos Aires Tue 9:07:26 PM Cairo Wed 2:07:26 AM Canberra Wed 11:07:26 AM Cape Town Wed 3:07:26 AM Caracas Tue 8:07:26 PM Casablanca Wed 12:07:26 PM Chatham Island Wed 3:52:26 PM Chicago Tue 7:07:26 PM Copenhagen Wed 1:07:26 AM Darwin Wed 9:37:26 AM Denver Tue 6:07:26 PM Detroit Tue 8:07:26 PM Dhaka Wed 6:07:26 AM Dublin Wed 11:07:26 AM Edmonton Tue 6:07:26 PM Frankfurt Wed 1:07:26 AM Geneva Wed 1:07:26 AM Guatemala Tue 6:07:26 PM Halifax Tue 9:07:26 PM Hanoi Wed 6:37:26 AM Harare Wed 1:37:26 AM Havana Tue 7:07:26 PM Helsinki Wed 2:07:26 AM Hong Kong Wed 8:07:26 AM Honolulu Tue 3:07:26 PM Houston Tue 7:07:26 PM Indianapolis Tue 8:07:26 PM Islamabad Wed 5:07:26 AM Istanbul Wed 2:07:26 AM Jakarta Wed 7:07:26 AM Jerusalem Wed 2:07:26 AM Johannesburg Wed 2:07:26 AM Kabul Wed 4:37:26 AM Kamchatka Wed 12:07:26 PM Karachi Wed 5:07:26 AM Kathmandu Wed 5:52:26 AM Khartoum Wed 3:07:26 AM Kingston Tue 8:07:26 PM Kiritimati Wed 2:07:26 PM Kolkata Wed 5:37:26 AM Kuala Lumpur Wed 8:07:26 AM Kuwait City Wed 3:07:26 AM Kyiv Wed 2:07:26 AM La Paz Tue 8:07:26 PM Lagos Wed 1:07:26 AM Lahore Wed 5:07:26 AM Lima Tue 7:07:26 PM Lisbon Wed 12:07:26 AM London Wed 12:07:26 AM Los Angeles Tue 5:07:26 PM Madrid Wed 1:07:26 AM Managua Tue 6:07:26 PM Manila Wed 8:07:26 AM Melbourne Wed 12:07:26 PM Mexico City Tue 6:07:26 PM Minneapolis Tue 7:07:26 PM Minsk Wed 2:07:26 AM Montevideo Tue 10:07:26 PM Montgomery Tue 6:07:26 PM Montreal Tue 8:07:26 PM Moscow Wed 3:07:26 AM Mumbai Wed 5:37:26 AM Nairobi Wed 3:07:26 AM Nassau Tue 7:07:26 PM New Delhi Wed 5:37:26 AM New Orleans Tue 6:07:26 PM New York Tue 8:07:26 PM Odesa Wed 2:07:26 AM Oslo Wed 1:07:26 AM Ottawa Tue 8:07:26 PM Paris Wed 1:07:26 AM Perth Wed 8:07:26 AM Philadelphia Tue 8:07:26 PM Phoenix Tue 6:07:26 PM Prague Wed 1:07:26 AM Reykjavik Wed 12:07:26 AM Rio de Janeiro Tue 10:07:26 PM Riyadh Wed 3:07:26 AM Rome Wed 1:07:26 AM San Francisco Tue 5:07:26 PM San Juan Tue 8:07:26 PM San Salvador Tue 6:07:26 PM Santiago Tue 9:07:26 PM Santo Domingo Tue 8:07:26 PM Sao Paulo Tue 10:07:26 PM Seattle Tue 5:07:26 PM Seoul Wed 9:07:26 AM Shanghai Wed 8:07:26 AM Singapore Wed 8:07:26 AM Sofia Wed 2:07:26 AM St. John's Tue 8:37:26 PM St. Paul Tue 6:07:26 PM Stockholm Wed 1:07:26 AM Suva Wed 12:07:26 PM Sydney Wed 11:07:26 AM Taipei Wed 8:07:26 AM Tallinn Wed 2:07:26 AM Tashkent Wed 5:07:26 AM Tegucigalpa Tue 6:07:26 PM Tehran Wed 3:37:26 AM Tokyo Wed 9:07:26 AM Toronto Tue 8:07:26 PM Vancouver Tue 5:07:26 PM Vienna Wed 1:07:26 AM Vladivostok Wed 10:07:26 AM Warsaw Wed 1:07:26 AM Washington DC Tue 8:07:26 PM Wellington Wed 1:07:26 PM Winnipeg Tue 7:07:26 PM Yangon Wed 6:37:26 AM Zagreb Wed 1:07:26 AM Zürich Wed 1:07:26 AM

ذوب یخچال ها شتاب گرفته است.

2007-02-13T17:00:00.000+03:30

ذوب يخچال ها 'شتاب گرفته است' دانشمندان اعلام کرده اند که يخچال های طبيعی در کوهستان ها با سرعتی سه برابر دهه 1980 در حال ذوب شدن هستند. سازمان نظارت بر يخچال ها، مستقر در سوئيس، که به طور مستمر نمونه ای از 30 يخچال در سراسر جهان را مطالعه می کند می گويد اين شتاب ناشی از تغييرات آب و هوايی موسوم به گرمايش زمين است. در ميان پديده های مختلف محيط طبيعی سطح زمين، ذوب سريع يخچال ها احتمالا بيش از هر چيز ديگر افزايش دمای زمين را منعکس می کنند. هرچند 30 يخچال کوهستانی که سرويس نظارت بر يخچال های جهان (WGMS) بررسی می کند به طور کامل نماينده تمامی يخچال های کوهستانی جهان نيست اما نشانه ای قابل اعتماد از يک جريان جهانی است. تازه ترين بررسی که نتيجه آن اخيرا منتشر شده است نشانگر شتاب گرفتن روند کوچک شدن يخچال ها است. در سال 2005 ميلادی به طور متوسط 60 تا 70 سانتيمتر از قطر اين نمونه از 30 يخچال جهان کاسته شد که نشانگر ذوبی سه برابر سريعتر در مقايسه با دهه 1980 است. به گفته ويلفريد هابرلی، مدير اين سازمان با توجه به اينکه قطر يخچال های کوهستانی معمولا تنها ده ها متر است، اين بدان معنی است که بسياری از آنها در صورت ادامه روند فعلی ظرف چندين دهه از ميان خواهند رفت. وی به بی بی سی گفت: "می توانيم بگوييم که زمان هايی در دوره های گرمتر 10 هزار سال گذشته وجود داشته که در جريان آنها يخچال ها با اندازه امروزی قابل قياس بودند." "اما اين نه گذشته، بلکه آينده است که ما را نگران می کند. با توجه به سناريوهای پيش بينی شده، وارد شرايطی خواهيم شد که در 10 هزار سال گذشته نديده ايم و شايد شرايطی که انسان هرگز تجربه نکرده است." سازمان نظارت بر يخچال های جهان سال گذشته پيش بينی کرد که کوه های آلپ در جريان قرن آتی سه چهارم يخچال های خود را از دست خواهد داد. اين سازمان همکاری بسيار نزديکی با برنامه محيط زيست سازمان ملل دارد. آچيم استاينر، مدير برنامه محيط زيست گفت: "يخچال ها منابع مهم آب برای بسياری از رودخانه های مهمی هستند که مردم برای آب آشاميدنی، کشاورزی و مقاصد صنعتی به آنها اتکا می کنند."

"اين يافته ها... بايد عزم دولت ها را برای اقدام فوری جهت کاهش تصاعد گازهای گلخانه ای جزم تر کند."

منبع: bbc

کویر های ایران

2007-01-02T11:42:00.000+03:30

بطور کلی می توان کویرهای ایران را براساس خصوصیات عمومی سطح آنها به ۷ گروه زیر طبقه بندی نمود. البته این طبقه بندی همیشه کاملا مشخص نیست و گاهی خصوصیات برخی از گروهها با هم همپوشی دارند. بطور کلی انواع A یعنی کویرهای رسی و E یا کویرهای نمک و G یا کویر دریاچه های دایمی کاملا مشخص هستند و می توانند در گوشه های یک مثلث قرار گیرند. از طرف دیگر انواع B و F یعنی کویرهای رسی خیس و دریاچه های موقت در طبقه بندی فوق، در حد واسط بین انواع A و G قرار دارند و نوع C یا کویرهای رسی همراه با نمکزار بین A و E قرار دارد. نوع D یا کویرهای رسی خیس همراه با نمکزار می تواند در مرکز مثلث قراربگیرد. برای انواع کویرهای اختصاصی، مثل کویرهای همراه با مخروط افکنه دلتایی، کویرهای C خیس همراه با نمکزار ولی بدون صفحات رسی و یک کویر با یک دریاچه دایمی و یک دریاچه فصلی کنار گذارده شده اند. نوع D یا کویرهای رسی خیس همراه با نمکزار می تواند در مرکز مثلث قراربگیرد. برای انواع کویرهای اختصاصی، مثل کویرهای همراه با مخروط افکنه دلتایی، کویرهای C خیس همراه با نمکزار ولی بدون صفحات رسی و یک کویر با یک دریاچه دایمی و یک دریاچه فصلی کنار گذارده شده اند. الف) گروه A: کویرهای رسی به استثنای کویر سبزوار که مخروط افکنه دلتایی نیز دارد، بر روی سطح کویرهای این گروه غیر از صفحات رسی هیچ نوع پوشش دیگری دیده نمی شود. تعداد کویرهای متعلق به این گروه ۲۷ عدد است که برابر با ۴۵ درصد تعدادکل کویرها و ۱۴ درصد سطح کل کویرهای ایران می باشد. ۳۹ درصد سطح کل صفحات رسی کویرهای ایران در این گروه قرار 6 گرفته است. سطح صفحات رسی در این کویرها از ۳۵ تا ۲۱۰۳ کیلومتر مربع تغییر می نماید که مورد دوم آن متعلق به کویر سبزوار(6) است.این گونه کویرها بیش از همه در شبکه داخلی ایران گسترش دارند چگونگی پیدایش این گونه کویرها شبیه سایر کویرها است. مگر آنکه تکامل آنها بوسیله نمک بیشتر رسوبات و عمق آب زیرزمینی آنها تغییر نماید. برای تشکیل یک کویر رسی به چاله بسته ای نیاز است که از نظر هیدرولوژیکی میزان تبخیر آن دیر یا زود زیادتر از میزان هرزابهای وارده به آن خواهد شد. ممکن است این نوع کویرها بستر یک دریاچه قدیمی و یا باطلاق فصلی باشند که سطح آنها بصورت موسمی حاوی قشر نازکی از آب باشد که رسوبات ریز مخروط افکنه آبرفتی را نیز با خود حمل می کند. البته همیشه تمیز بین این دو نوع تکامل، بخصوص وقتی رسوبات آن یکدست نبوده و بطور ضعیفی تفکیک شده باشند آسان نیست. به استثنای کویرهای نیریز و شیراز (۵۹ و ۶۰) که اطراف آنها را نوار سا حلی تکامل یافته ای فرا گرفته است، در اطراف کویرهای ایران چنین آثاری دیده نمی شود. بنابراین می توان تصور نمود که سطح کویرهای داخلی ایران را در دوره های مرطوب گذشته، فقط آب کم عمیقی فراگرفته بوده است. در نتیجه چنین به نظر می رسد که کویرهای رسی بر اثر تجمع لایه های نازک از مواد ریز فصلی رشد نموده اند و وجود لایه های درشت تر در این رسوبات نشان دهنده طغیانهای غیرعادی بر روی این صفحات است. پس از تشکیل، کویرهای رسی ممکن است براثر تغییر شرایط هیدرولوژیکی، بر اثر تغییر شرایط جوی، و یا تغییر شکل چاله، تغییر یابند مثلا تشکیل صفحات باد کرده بر روی آنها و یا توسعه گیاهان فرآتیک بر روی بعضی نقاط آن و بالاخره تشکیل کپه هایی از گیاهان فرآتیک بر اثر بالا آمدن سطح آب زیرزمینی بر روی این صفحات، در حالی که پایین رفتن سطح آب زیرزمینی موجب سخت شدن بیشتر صفحات رسی می گردد. ایجاد حرکات تکتونیک بر روی این صفحات و یا جریان هرز آبهای سطحی بر روی این نوع کویرها (مانند کویر سبزوار "۶") می تواند موجب تشکیل بریدگیهایی بر روی سطح آنها بشود. تغییرات دیگر سطحی در بخشهای قبل مورد بحث قرار گرفته است. ب) گروه B: کویرهای رسی خیس کویرهای این گروه دارای صفحات رسی و حوزه خیس هستند. در واقع مواد تشکیل دهنده این کویرها با کویرهای رسی شبیه است، با این تفاوت که سطح قسمتی از آن (حوزه خیس) پایین تر از سطح آب زیرزمینی تابستانه است. تعداد کویرهای این گروه پنج عدد است که ۸ درصد سطح این کویرها و یا دو درصد سطح کل کویرهای ایران را شامل می شود. وسعت سطح آنها بین ۱۷۰ تا ۴۲۵ کیلومتر مربع در تغییر است که مورد دوم آن به سطح کویر شمال غربی سیرجان تعلق دارد (کویر ۵۸). نوار خیس موجود بر روی سه کویر آن (کویرهای سیاه کوه، کویر شمال غربی زرین و کویر میدان گل ۹-۴۲-۵۸) در مجاورت مخروط افکنه آبرفتی قرار دارد و در دو مورد کویر دیگر (کویرهای گنوگون و کویر شمال شرقی زرین ۴۱ و ۴۳) نوار خیس حد میانی صفحات رسی قرار گرفته است. کویرهای پنجگانه فوق

الذکر قسمتی از سه آبخیز داخلی ایران را که از نظر شرایط جوی مناسبتر از آبخیزهای جنوب شرقی است پوشانده اند .

در مورد ۴ کویر از کویرهای پنجگانه فوق الذکر (۹ و ۴۲ و ۴۳ و ۵۸) شواهد موروفولوژیکی نشان می دهد که حوزه خیس آنها در سالهای اخیر وسعت بیشتری یافته اند و در یکی از آنها (۹) شواهد لایه بندی نیز نظریه فوق را تایید می نماید. همه این ارقام نشان دهنده آن است که کویرهای رسی خیس از کویرهای رسی و بر اثر بالا آمدن سطح آب زیرزمینی در سالهای اخیر بوجود آمده اند. ج) گروه C: کویرهای رسی همراه با نمکزار بطوری که از عنوان فوق نیز بر می آید، سطح این کویرها از صفحات رسی و نمکزار پوشیده شده است و کویر میدان لوار (۵۴) از جمله این کویرها است. تعداد این کویرها در مجموع ۷ عدد می باشد که ۱۲ درصد تعداد کل کویرها است و سطح آنها برابر با ده درصد سطح کل کویرهای ایران می باشد. وسعت سطح کویرهای این گروه بین ۱۶۲۵ – ۱۱۵ کیلومتر مربع در تغییر است. در کویرهای کف و میدان لودار (۱۴ و ۵۴)، موقعیت نمکزار، حاشیه ای است، در حالی که در پنج کویر دیگر یعنی کویرهای اردستان – شمال شرقی – عقدا – بافق – سیرجان (۳۰ و ۴۴ و ۴۵ و ۴۶ و ۵۶) دارای موقعیتی مرکزی است. به استثنای کویر کف (۲۴) که در حد مرزی ایران و افغانستان قرار گرفته است، سایر کویرهای این گروه در آبخیزهای یزد و اصفهان قرار دارند و همه این کویرها از نظر میزان بارندگی سالیانه و هرز ابهای سطحی نسبت به بیشتر کویرهای سیستم زهکشی داخلی ایران وضع بهتری دارند. کویرهای رسی همراه با نمکزار عموما در چاله و آبخیزهایی قرار دارند که دارای سنگهای دوره میوسن و بدون شک تبخیری هستند. همه کویرهای آبخیز یزد، (کویرهای شماره ۴۰ و ۴۴ و ۴۵) نمکزارهایی دارند که در سالهای اخیر اطراف آنها را بطور موضعی نوار سفیدی از نمک تازه فرا گرفته است. تشکیل وسیع این پوشش، بر روی عکسهای هوایی و در بررسی صحرایی کویرهای شماره ۴۰ و ۴۵ نشان می دهد که در سالهای اخیر نمک موجود در صفحات بلندتر که در گذشته به علت بالا بودن سطح آب زیرزمینی و یا طغیان هرز آبهای شور تشکیل شده بوده است، شسته شده و به مناطق پس تر انتقال یافته است. جریان چشمه ها بر روی کویر قدیمی کف (۱۴) و تشکیل حفره های کارستی محدود بر روی نمکزار آن و شور شدن سطح صفحات رسی کویر سیرجان (۵۶)، همه نشان دهنده آن است که سطح آب زیرزمینی در هر دو کویر فوق در سالهای اخیر بالا آمده است. تمام این مشاهدات نشان می دهد که در سالهای اخیر در این کویرها، به دنبال یک دوره خشک، میزان هرز آبهای سطحی افزایش یافته و سطح آب زیرزمینی آنها بالا آمده است. چنین به نظر می رسد که کویرهای رسی همراه با نمکزار، حد واسطی بین کویرهای رسی و کویرهای نمک هستند و در درجه اول بوسیله موقعیت سنگهای دوره میوسن کنترل می گردند. سنگهای تبخیری دوره میوسن و قشر نمکی در آبخیز یزد به طرف جنوب کاهش می یابد. در عین حال لازم است یادآور شویم که آب زیرزمینی که در بعضی نقاط سطح کویر (۴۰) را قطع می کند، در کویر شماره ۴۹ در عمق بیست متری قرار گرفته است. بدین جهت اگر نمکی هم در رسوبات کویر (

۴۹) وجود می داشت، باید شسته شده باشد.

منبع:سایت آفتاب

آيا وزن در استوا تغيير مي‌ كند؟

2006-12-13T12:57:00.000+03:30

دانش - همشهري آنلاين: شايد تعجب كنيد اما در استواي كره زمين نيروي جاذبه كمتري بر شما وارد مي‌شود؟ كشش جاذبه‌اي كه يك شيء بر روي شيء ديگر وارد مي‌كند هم به جرم‌هاي آن دو و هم فاصله آنها از هم بستگي دارد. كره زمين داراي يك برجستگي در استواست كه در نتيجه چرخش سياره و تمايل اجسام متحرك به ادامه ‌دادن خط مستقيم بوجود مي‌آيد.(گاهي آن را اشتباها "نيروي گريز از مركز" مي‌نامند، اما در واقع نمودي از قوانين حركت نيوتن است.) هنگامي كه شما بر روي خط استوا مي‌ايستيد، فاصله بيشتري با حجم توده كره زمين داريد كه در قطب‌ها قرار دارد، بنابراين سياره كشش كمتري بر شما وارد مي‌آورد. اما اگر چاق هستيد خيال نكنيد اگر به برزيل برويد از وزن اضافه خلاص خواهيد شد: وزن يك شيء در استوا تنها نيم درصد از وزنش در قطبين كمتر است. يعني براي يك آدم 100 كيلويي تنها نيم كيلوگرم. LiveScience,8 Oct.,2006

چرا كوه‌هاي يخ شناورند؟

2006-12-13T12:50:00.000+03:30

دانش - همشهري آنلاين:شناور بودن كوه‌هاي يخ دلايل متعددي دارد كه اولين آن به خاطر خواص اعجاب‌آور آب است. آب جز آنكه براي همه اشكال حياتي ضروري است، يكي از معدود موادي است كه در حالت مايع اندكي متراكم‌تر از شكل جامدش است. دليل دوم و جالب‌تر اينكه اغلب كوه‌هاي يخ يا آيسبرگ‌ها در واقع حاوي مقدار زيادي هوا هستند. كوه‌هاي يخ برخلاف آنچه بسياري تصور مي‌كنند قطعاتي توپر نيستند، بلكه ميلياردها حباب هواي ريز در آن گير افتاده‌اند، و همين‌ها هستند كه به كوه‌هاي يخ ظاهر سفيدشان را مي‌دهند

سومين دليل اين است كه كوه‌هاي يخ متشكل از آب شيرين هستند.آب اقيانوس به خاطر املاح حل شده در آن متراكم‌تر از آب شيرين است، و اين وضعيت هم به شناوري كوه يخ كمك مي‌كند.

آیا مثلث برمودا واقعا خطرناک است؟

2006-12-13T12:37:00.000+03:30

این افسانه از 2:10 بعدازظهر 5 دسامبر 1945 آغاز شد که بنا به روایت مشهور گروهی از خلبانان باتجربه در یک ماموریت آزمایشی معمول در هوایی بسیار خوب پرواز در این منطقه را آغاز کردند. اما این خلبان‌‌های "پرواز 19 "جهت خود را گم کردند و پی از فرستادن پیام رادیویی برای کمک ناپدید شدند. توضیحات غریبی برای این ناپدیدشدن و موارد مشابهی که بعدها رخ داد ارائه شده است:بیگانگان فضایی که زیر دریا پنهان شده‌اند، وجود مدخلی در این منطقه به بعدی دیگر و وجود حباب‌های غول‌آسای در اندازه کشتی‌ها. اما پاسخی منطقی برای این ناپدیدشدن وجود دارد. مثلث برمودا منطقه‌ای است که مسافرت‌های هوایی و دریایی بسیاری در آن صورت می‌گیرد، و به نسبت این تراقیک شدید حوادث بیشتری نسبت به مناطق دیگر در آن رخ نمی‌دهد. در این منطقه توفان‌های پیش‌بینی‌نشده بسیاری رخ می‌دهد. و همچنین بنا به گزارش نیروی دریایی امریکا گلف استریم – جریان اب گرمی که از این منطقه اقیانوس منشا می‌گیرد - : "بسیار سریع و مواج است و می‌تواند به سرعت باقیمانده‌های هر سانحه‌ای را بزداید." نهایتا اینکه دریا در این منطقه تا 10000 متر عمق دارد

این منطقه را مثلث شیطان، برزخ گمشدگان،منطقه برزخ و از همه مشهورتر مثلث برمودا نامیده‌اند.این ناحیه نیمه‌مثلثی در میان برمودا، پورتوریکو و فلوریدا به خاطر ناپدیدشدن ظاهرا بی‌دلیل هواپیماها و کشتی‌ها در آن شهرت دارد

در مورد پرواز شماره 19 هم بر خلاف داستان مشهور در واقع خلبانان نه باتجربه بلکه در حال تعلیم بوده‌اند، و هوا هم اصلا صاف نبود

زمین لغزه

2006-12-13T12:22:00.000+03:30

حرکت و جابجایی بخشی از مواد دامنه در امتداد یک سطح گسیختگی مشخص را «لغزش» می‌نامیم.

در لغزشهای دامنه‌ای تغییر شکل

از نوع «برش ساده» است. لغزش انواع مختلف داشته و در هر نوع مصالحی می‌تواند ایجاد شود. ویژگیهای توده متحرک و شکل سطح گسیختگی معمولا به عنوان عوامل طبقه بندی لغزشها بکار گرفته می‌شوند.

● انواع لغزشهای دامنه‌ای الف) لغزش انتقالی یا ساده در لغزش انتقالی ، توده‌ای از مواد به روی یک سطح کم و بیش مسطوی به سمت پایین دامنه می‌لغزند. شرایط زمین شناسی و در راس آن وجود ناپیوستگیهای ساختی دارای جهتیابی مناسب ، از جمله عوامل ایجاد یک لغزش انتقالی است. ب) لغزش دایره‌ای یا چرخشی لغزش دایره‌ای یا چرخشی عمدتا در دامنه‌های خاکی و خرده سنگی طبیعی و مصنوعی و به مقدار کمتر در دامنه‌هایی که از سنگ خرد شده یا ضعیف و هوازده ساخته شده‌اند، دیده می شود. در این حالت گسیختگی در راستای سطوحی منحنی و قاشقی شکل ، که حداکثر تنش برشی را تحمل می کنند، صورت می‌گیرد. برای ایجاد یک لغزش دایره‌ای معمولا نیاز به شرایط زمین شناسی ویژه و گسستگیهای ساختی نیست. ج) لغزش مسطوی در سنگ این نوع لغزش انواع مختلفی دارد. از آن جمله است لغزش یک یا چند واحد سنگی در امتداد یک یا چند سطح مسطوی ، سر خوردن یک قطعه کوچک یا ورقه‌ای از سنگ به روی دامنه ، لغزش توده عظیمی از سنگ و سرانجام لغزش گوه‌ای در امتداد فصل مشترک دو صفحه متقاطع. در این نوع لغزش توده‌ای قاشقی شکل از سنگ ، بر اثر لغزش در امتداد سطحی استوانه‌ای ، گسیخته می‌شود. ایجاد ترکهایی در راس بخش ناپایدار و برآمدگیهایی در پاشنه آن نشانه‌های حرکات آغازین‌اند. پس از گسیختگی نیز معمولا پرتگاهی در بالای دامنه و به هم ریختگیهایی در پایین آن متساعد می‌شود. افزایش شیب دامنه ، هوازدگی و نیروهای آب نشستی از دلایل اصلی این نوع لغزشند. لغزش چرخشی در سنگهای سخت یکپارچه دیده نمی‌شود. در مقابل درستیهای دریایی و دیگر سنگهای نرم ، همچنین در سنگهای رسوبی لایه‌لایه به شدت درزدار و دارای لایه‌های ضعیف ، فراوان ایجاد می شود. شیب طبیعی شیلهای دریایی متورم شونده و به شدت ترکدار ، کم و پایدارسازی آنها معمولا مشکل است. این نوع گسیختگیها معمولا پیشرونده و وسیع اند. لغزش چرخشی در خاک رایجترین نوع لغزش در خاک ، حرکت چرخشی یک یا چند قطعه از آن در امتداد سطوح استوانه‌ای است.

● شرایط مناسب برای لغزش مسطوی ۱) سنگهای لایه‌لایه رسوبی که شیبشان به سمت خارج دامنه و مقدار آن مساوی یا کمتر از شیب دامنه است. ۲) گسل‌ها ، درزها و فولیاسیونهایی که سطوح ضعیف ممتدی را ساخته و سطح دامنه را قطع می‌کنند. ۳) درزهای متقاطع که گسیختگیهای گوه‌ای را می‌سازند. ۴) سنگ سخت و درزدار که سر خوردن قطعات سنگ را به همراه دارد. ۵) پوسته پوسته شدن در توده‌های گرانیتی که سرخوردن ورقه‌هایی از سنگ را باعث می‌شود. چ) لغزش چرخشی در سنگ علل اصلی لغزش چرخشی در خاک

● نیروهای آب نشستی ▪ افزایش شیب دامنه ▪ ساختهای قبلی باقیمانده در خاک برجا لغزشهای چرخشی از ویژگیهای رسوبات نسبتا صخیم خاک چسبنده و بدون سطوح ضعیف است. عمق سطح گسیختگی وابسته به شرایط زمین شناسی است. لغزشهای عمیق در زمینهای رسی و لغزشهای کم عمق در واریزه‌ها انجام می‌شود. نشانه‌های اولیه این نوع لغزش ، ترکهای کششی در راس و برجستگیهای در قاعده دامنه است. ● گسترش جانبی و گسیختگی متوالی نوعی گسیختگی صفحه‌ای است که سنگ و خاک دیده می‌شود. در اینجا مواد در امتداد یک سطح ضعیف بطور جانبی تحت تنش قرار گرفته و متوالیا بصورت قطعاتی می‌شکنند. علل اصلی این نوع لغزش عبارت است از نیروهای آب نشستی و افزایش شیب و ارتفاع دامنه. این نوع گسیختگی را معمولا نمی‌توان با روشهای ریاضی پیش بینی کرد. زیرا از قبل نمی‌توان محل تشکیل اولین ترک و در نتیجه اولین قطعه را مشخص کرد. با این حال ، چون در انواع خاصی از سنگ و خاک ایجاد می‌شود، تشخیص حالات ناپایدار بالقوه امکان پذیر است. گسترش جانبی معمولا به تدریج توسعه یافته و می‌تواند حجم زیادی داشته باشد. این نوع گسیختگی در دره رودها رایج است و بطور مشخصی در رسهای سخت شکاف‌دار ، شیلهای رسی و لایه‌های افقی یا کم شیب ، که حاوی مناطق ضعیف ممتدی هستند، دیده می‌شود. واریزه‌هایی که به روی خاک برجا یا سنگ دارای شیب ملائم قرار گرفته‌اند، متوالیا بصورت گسترش جانبی گسیخته می‌شوند. نشانه این نوع گسیختگی در مراحل آغازین ترکهای کششی است، البته در برخی شرایط مثل بارگذاری ناشی از زمین لرزه ، ممکن است ناگهانی باشد. در خلال گسترش پیشرونده ، ترکهای کششی بار شده و پرتگاههایی ایجاد می‌شود. گسیختگی نهایی ممکن است تا سالها اتفاق نیافتد. ● لغزش واریزه این نوع لغزش به حرکت توده‌ای از خاک ، یا خاک و قطعات سنگ که بطور یکجا یا در واحدهای جداگانه در روی یک سطح مسطوی پرشیب می‌لغزند، اطلاق می‌شود. این لغزش اغلب حالت پیشرونده داشته و ممکن است به بهمن یا جریان منتهی شود. علل اصلی لغزش واریزه‌ای عبارتست از افزایش نیروی آب نشستی و شیب دامنه. این نوع لغزش در جاهایی که واریزه‌ها یا خاک برجا به روی سطح شیبدار و نسبتا کم عمق سنگی قرار گرفته باشد، ایجاد می‌شود. آغاز حرکت در این نوع لغزش هم با ترکهای کششی مشخص می‌شود.

شانه‌دار مهاجم هنوز در خزر است

2006-09-23T08:54:00.000+03:30

منابع آبی - علي نقي دلدار: سال ۱۳۷۸ صياداني که در ساحل جنوبی درياي خزر مشغول ماهيگيری بودند، با بالاكشيدن تورهاي خود، با جانوران ناشناخته‌ای در حدود 5 ميلي‌متر تا حداكثر 6 سانتي‌متر روبه‌رو شدند. اما كمتر كسي تصور به‌خطر‌افتادن حيات آبزيان خزر را توسط اين جانور مي‌كرد. اين جانور، صيد ماهي كيلكا را كه در آن سال به 96 هزار تن در سال مي‌رسيد، در سال 1381 به كمتر از 27 هزار تن تقليل داد، ماهي‌اي كه صرف نظر از جايگاه آن در سبد غذايي خانواده، به آرد ماهي تبديل شده و به خوراك دام و طيور نيز مي‌رسد. مهاجم شانه‌دار كه پيش از اين در سال 1982 اكوسيستم درياي سياه را برهم زده و بعدها در درياي آزوف نيز خسارات فراواني به بار آورده بود، احتمالا از طريق آب کشتی‌ها يا از مسير کانال ولگا – دن وارد خزر شده است، اين مهمان ناخوانده، تعداد زيادي از لنج‌هاي ماهيگيری را بي‌استفاده گذارد و صيادان فراواني را نيز بيكار كرد. ................. همه چيز از مشاهده جانوري شروع شد كه سال 1378 در درياي خزر و پيش‌تر از آن در درياي سياه مشكلات زيادي را به وجود آورده بود، جانوري با بدني شفاف و ژله‌اي كه به‌صورت شناور و معلق در آب دريا زندگي كرده و به طور سيري‌ناپذيري از جانداران معلق و پلانكتوني ديگر تغذيه مي‌كند. اين شانه‌دار موجودي دوجنسي بوده و به تنهايي مي‌تواند توليد مثل كرده و در مدت كوتاهي تبديل به 6 تا 8 هزار شانه‌دار جديد شود و همين مسأله نگراني پژوهشگران را بيشتر كرد. اين جانور به ظاهر زيبا كه كيلكا را مي‌خورد، مهاجم شانه‌دار نام گرفت و توانست جمعيت پلانكتون‌هاي درياي خزر را به شكل چشمگيري كاهش دهد. اين كاهش، خصوصاً در ذخاير كيلكا خود را نشان داد و كم‌كم صيادان را نيز متوجه اين مسأله كرد. همچنين موسسه تحقيقات شيلات ايران كه متوجه اين تغيير زيست‌محيطي شده بود، مرتب مشغول اندازه‌گيري و پايش ميزان و وضعيت صيد كيلكا شد و با اين تحقيقات، تغييرات جدي در محيط‌زيست درياي خزر در اثر حضور فعالانه اين شانه‌دار مشاهده گرديد. حسين نگارستان، عضو هيأت علمي موسسه تحقيقات شيلات ايران مي‌گويد: مطالعات انجام‌شده در درياي سياه نشان داده بود امكان مبارزه شيميايي و يا مكانيكي با اين شانه‌دار وجود ندارد و مبارزه باكتريايي و يا انگلي با اين جانور نيز در دسترس نبود، ضمن اينكه ممكن بود خطراتي را متوجه محيط كند، بنابراين موسسه تحقيقات شيلات راه مبارزه بيولوژيك از طريق يك جاندار را در كنترل شانه‌دار مهاجم موثر دانست، بنابراين مطالعه روي گونه‌اي به نام V.Ovata دنبال شد و سرانجام موفق شديم نوع شانه‌داري را كه بتواند به شانه‌دار مهاجم حمله كند در آب درياي خزر زنده نگه داريم و به طريق مصنوعي آن را تكثير كنيم. اين اقدامات خيلي حياتي و در عين حال بسيار شگفت‌انگيز بود. از سوي ديگر، خبرگزاري بي‌بي‌سي در گزارشي آورده، کشورهای حاشيه دريای خزر نتوانسته‌اند برای مقابله با جانوری که حيات ماهيان خاوياری و کيلکا را به خطر انداخته، توافق کنند و اين در حالی است که تحقيقات درباره نحوه مبارزه با اين جانور مهاجم دو سال پيش با حضور پژوهشگران کشورهای ساحلی خزر و کارشناسان بين‌المللی در موسسه مطالعات شيلات ايران انجام شده و نمايندگان کشورهای ساحلی خزر با آن موافقت کرده‌اند. قرار بود بعد از توافق سران کشورهای حاشيه خزر، مبارزه با اين جانور مهاجم آغاز شود ولی اکنون به درستی مشخص نيست به چه دليل پنج کشور حاشيه خزر نتوانسته‌اند در اين زمينه توافق کنند.رئيس موسسه تحقيقات شيلات ايران درباره علت عدم شروع مبارزه با اين جانور مي‌گويد، دريای خزر بين پنج کشور ساحلی مشترک است و اين گونه اقدامات بايد با هماهنگی همه کشورها باشد. تنها راه مبارزه با اين مهاجم مبارزه بيولوژيک است و گفته شده تا پايان سال مشکل شانه‌دار مهاجم رفع خواهد شد، البته برخی از کارشناسان بر اين باورند که دوره مبارزه با اين جانور از پنج سال کمتر نخواهد بود و بعد از آن نيز چند سالی وقت لازم است تا وضع به حالت سابق باز گردد

روز سوگوارى براى آب و هوا

2006-07-22T09:10:00.000+03:30

ترجمه: دكتر فيروز روشن روزنامه شرق 27 /4 /85

خلاصه گفت و گو1-قرارداد كيوتو آهنگ افزايشدماى كره زمين را به ميزان ۱/۰ درجه سانتى گراد كندتر خواهد ساخت. يعنى افزايش دماى هوا به جاى ۴ درجه سانتى گراد ۹/۳ درجه سانتى گراد خواهد بود.۲- اين پروتكل به گونه اى تنظيم و سازمان يافته است كه پيوستن ايالات متحده آمريكا به اين قرارداد را غيرممكن مى سازد. بدين ترتيب اين پروتكل مانع از اين مى شود كه ما به يك توافقنامه بين المللى و بهتر در اين زمينه دست يابيم.۳-هر كشورى مى تواند بسيار ساده با تغيير در متد و روشى كه كاهش گاز ها را محاسبه مى كنند، به راحتى به اهداف قيد شده در پروتكل دست يابد؛ البته تنها در روى صفحه كاغذ. درج چنين تعهد هايى در پروتكل از نظر تبليغى بسيار مفيدند زيرا با آنها تيتر روزنامه ها زينت خواهند يافت. هفته نامه اشپيگل در مورد برندگان و بازندگان پديده گازهاى گلخانه اى، هزينه كلان «ايدئولوژى كفاره» حزب سبز ها در آلمان و به بيراهه رفتن پيمان كيوتو گفت وگويى را با ريچارد تول۱ اقتصاددان زيست محيطى انجام داده است كه در زير مى آيد.••••همان طور كه مى دانيد در ۱۶ فوريه سال ۱۹۹۷ قرارداد كيوتو به تصويب رسيد. به نظر شما آيا اين پروتكل مى تواند براى نجات آب و هواى كره خاكى گام موثرى بردارد؟نه، مطمئناً نه. چرا كه طى اين سال ها كاهش توليد گاز هاى گلخانه اى بسيار اندك بوده است. با پيش بينى هاى بسيار خوش بينانه مى توان گفت قرارداد كيوتو آهنگ افزايش دماى كره زمين را به ميزان ۱/۰ درجه سانتى گراد كندتر خواهد ساخت. يعنى افزايش دماى هوا به جاى ۴ درجه سانتى گراد ۹/۳ درجه سانتى گراد خواهد بود.•چه چيزى باعث نگرانى شما در مورد اين پروتكل مى شود؟اين پروتكل به گونه اى تنظيم و سازمان يافته است كه پيوستن ايالات متحده آمريكا به اين قرارداد را غيرممكن مى سازد. بدين ترتيب اين پروتكل مانع از اين مى شود كه ما به يك توافقنامه بين المللى و بهتر در اين زمينه دست يابيم.•چه امرى مانع مى شود تا ايالات متحده به اين پيمان بپيوندد؟سيستم هاى حقوقى در آمريكا و اروپا با يكديگر تفاوت دارند. دولت هاى اروپايى مى توانند در صورت تمايل به اين پيمان عمل كنند. اين دولت ها همچنين مى توانند از اجراى مفاد اين عهدنامه صرف نظر كنند و اين درحالى است كه هيچ شهروند اروپايى نمى تواند از طريق قانونى دولت خود را مجبور كند تعهداتى در چارچوب حقوق ملل را كه مفاد قرارداد است به حقوق و قوانين ملى تعميم داده و آن را لازم الاجرا سازد.اين راه گريز در سيستم حقوقى آمريكا و استراليا وجود ندارد. طبق سيستم حقوقى اين دولت ها هر شهروند در اين كشورها مى تواند عدم اجراى اهداف مندرج در اين پيمان را از طريق حقوقى به طور قطع لازم الاجرا كند و از دولت تقاضاى زيان كند. بنابراين امضاى چنين قراردادى براى دولت آمريكا مقرون به صرفه نخواهد بود. اين درحالى است كه اجراى مفاد اين توافقنامه در كشور هاى ديگر ضمانت اجرايى ندارد.•چرا آمريكا اصولاً نيازى نمى بيند كه در اين زمينه اقدام كند؟اين امر مى تواند درست باشد و درست به همين خاطر است كه دولت آمريكا با اعتراض حاميان حفاظت محيط زيست اروپا روبه رو است. اما آنچه كه بسيارى از آن بى اطلاع هستند اين واقعيت است كه آمريكا بين سال هاى ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵ نسبت به آلمان گاز دى اكسيدكربن كمترى توليد كرده است. چنانچه ما رشد اقتصادى به مراتب بيشتر آمريكا را در مقايسه با آلمان در اين سال ها در نظر بگيريم، كاهش توليد گاز هاى گلخانه اى در ايالات متحده آمريكا ۱۹ درصد اما در آلمان ۱۶ درصد است. دستيابى به اهداف مسائل محيط زيست در آلمان را مى بايست در رابطه با علل زير ديد:۱- فروپاشى صنايع فرسوده در بخش شرقى اين كشور در اين سال ها.۲- عدم رشد اقتصادى قابل توجه در اين دوره (%۱ +).بنابراين اين امر موفقيت ظاهرى و كاذب است.در مقابل اين وضع اقتصاد آمريكا در زمينه توليدى به گونه اى بهينه از انرژى استفاده كرده است.•آيا با اين وجود قرارداد كيوتو نمى تواند گامى در مسير درست باشد، زيرا طبق اين پروتكل مى بايست توليد گاز هاى گلخانه اى به ميزان ۲/۵ درصد كاهش يابند.پاسخ منفى است چرا كه قيد مقدار مشخصى از كاهش اين گاز ها و حتى قيد حداقل ميزان كاهش در توافقنامه دقيقاً اشتباه اصلى و تعيين كننده در اين پروتكل است. زيرا اين امر تنها در حالتى معنى داشت كه مشخص مى شد چگونه اجراى اين اهداف به گونه اى مفيد كنترل خواهند شد. اين توافق بدين گونه بود: اهدافى كه در پروتكل امضا كنندگان را متعهد مى كند، اما بدون سيستم كنترلى كه ضمانت اجرايى داشته باشد.بنابراين هر كشورى مى تواند بسيار ساده با تغيير در متد و روشى كه كاهش گاز ها را محاسبه مى كنند، به راحتى به اهداف قيد شده در پروتكل دست يابد؛ البته تنها در روى صفحه كاغذ. درج چنين تعهد هايى در پروتكل از نظر تبليغى بسيار مفيدند زيرا با آنها تيتر روزنامه ها زينت خواهند يافت.•بنابراين با وجود قرارداد «كيوتو» دماى كره زمين افزايش خواهد يافت. پيامد هاى اقتصادى اين امر چگونه خواهند بود؟افزايش دما بين ۴-۲ درجه سانتى گراد همراه با زيان هايى براى گروهى و همچنين منافعى براى گروهى ديگر خواهد بود. در اروپا ساكنين شمالى مدار فرضى بين پاريس و مونيخ برنده اين تغيير دما خواهند بود. هرچه بيشتر به سوى جنوب اين مدار حركت كنيم بيشتر در اين بازى بازنده خواهيم بود.•جزئيات امتيازات كشور هايى كه در شمال اين مدار خواهند بود چگونه است؟به طور مثال آنها مى بايست براى گرمايش و انرژى كمتر هزينه كنند. به طور مثال هر شهروند در اين رابطه ۵/۰ درصد از درآمدش را پس انداز مى كند.افزايش دماى هوا همچنين سبب خواهد شد كه در سال ۲۰۵۰ حدوداً ۴۰ هزار نفر كمتر در آلمان در اثر بيمارى هاى ناشى از سرما مثل گريپ و غيره بميرند. در مقابل مرگ و مير ناشى از گرما تنها در حدود ۵۵۰۰ نفر افزايش خواهد يافت. در مجموع حاصل اين تغييرات كسب زمانى بيشتر براى زندگى است.در اين مناطق افزايش دمايى به ميزان ۳ درجه سانتى گراد مى تواند پيامد هاى منفى چشمگيرى را به همراه داشته باشد. به طور مثال درآمد مردم كشور هاى آفريقايى مى تواند تا ۱۰ درصد كاهش يابد و اين امر براى آنها يك فاجعه است.•چگونه مى توان چنين عدم توازنى را توضيح داد؟فاكتور تعيين كننده در اينجا فقر است. هرچه اقتصاد يك كشور عقب مانده تر باشد، به همان اندازه اهميت زمين و آبيارى در اقتصاد بيشتر خواهد بود.در كشور هاى صنعتى اين بخش تنها ۲-۱ درصد درآمد سرانه ناخالص ملى را تشكيل مى دهد. درحالى كه در كشورى مثل سودان اين سهم ۴۰-۳۰ درصد خواهد بود. سه چهارم مردم سودان از راه كشاورزى امرار معاش مى كنند. بنابراين ما در درجه اول با مشكل آب و هوا روبه رو نيستيم، بلكه با چالشى جدى به اسم فقر روبه رو هستيم.•بنابراين مسببان اصلى اين تغيير آب و هوا ما هستيم، درحالى كه كشورهاى فقير بزرگترين بازندگان در اين تغييرات جوى خواهند بود.آرى، متاسفانه اين امر حقيقت دارد و يك چالش در عدم تعادل در تقسيم نعم مادى است. دقيقاً مثل سياست كشاورزى اتحاديه اروپا كه با پرداخت يارانه به كشاورزان در اروپا محصولات كشاورزى كشور هاى فقير را از بازار اروپا دور نگه مى دارد.هم اكنون مناطق جنوبى نيز از نظر اقليمى در منطقه قرمز به سر مى برند و وضع اين كشور ها هر روز بدتر مى شود.•چه پيامد هايى در رابطه با افزايش دماى كره زمين زندگى ما را از همه بيشتر تهديد مى كند؟احتمال ذوب شدن سپر يخى در غرب قاره قطب جنوب. در اين حالت سطح آب دريا در سه سال آينده تا پنج متر مى تواند بالا بيايد. ما هم اكنون چنين سناريويى را براى هلند، لندن و بندر مارسى با مدل هاى رايانه اى روى صحنه آورده ايم. از نظر فنى و تكنيكى اين امر دشوار نخواهد بود كه ارتفاع سد ها را به ميزان پنج متر بالا برد. اما همزمان با اين تدبير مى بايست عرض آنها نيز به ميزان ۴۰ متر افزايش يابد. اجراى اين طرح از نظر سياسى مشكل خواهد بود زيرا بناهاى بسيارى مى بايست تغيير مكان دهند. در اين حالت مى بايست از اراضى قابل توجهى صرف نظر كنيم. حدوداً از وست مينستر تا بيگ بنگ، بخش هاى وسيعى از هلند و ساكن سفلى و بندر برمن. بندر هامبورگ كه هم اكنون شش متر بالاتر از سطح آب دريا قرار دارد، موقعيت خوبى پيدا خواهد كرد. اين شهر در آن هنگام مستقيماً در كنار دريا قرار خواهد گرفت و تنها بندر بزرگ اروپا خواهد بود.•جمعيتى كه مى بايست در مقابل اين پيشروى دريا عقب نشينى كند در چه حدود خواهد بود؟در اروپا مى بايست ۴۰-۲۰ ميليون نفر تغيير اسكان داده شوند. اين امر با چالش هايى همراه خواهد بود. اما به طور مثال در بنگلادش اين آمار ۱۰۰ ميليون نفر خواهد بود.بايد توجه داشت كه هم اكنون نيز برخورد هاى مسلحانه بين بنگال ها كه در اراضى پست سواحل رودخانه زندگى مى كنند و قبايلى كه در مناطق مرتفع ساكن اند در دستور كار است.•بنابراين چه بسا آنها نيز خواهان اتخاذ تدابيرى براى حفظ شرايط اقليمى حاضر هستند تا اينكه در آ ينده با ريسك كلان ترى پيرامون اين شرايط روبه رو نشوند؟قطعاً! با اين وجود ما مى بايست امكانات اقتصادى را براى اين امر به گونه اى موثر به كار گيريم. يكى از اين ابزار اتخاذ سياست هاى بهتر توسعه و تكامل است، تا اينكه كشور هاى كم بضاعت خود را براى چنين شرايطى از هم اكنون آماده سازند. تلاش ها براى كاهش توليد گازهاى گلخانه اى نيز مى بايست به گونه اى موثر باشند. در اينجا است كه مى بايست در درستى راه كشور هاى امضا كننده عهدنامه كيوتو شك كرد.•اين شك بر مبناى چه دلايلى است؟از آنجا كه استخراج زغال سنگ و استفاده از آنكه به وسيله يارانه دولت حمايت مى شود و از اين نظر مقدار زيادى دى اكسيدكربن توليد مى شود، در موقعيتى غيرمنطقى قرار داريم. از سوى ديگر سعى بر اين است با تلاش و هزينه هاى هنگفت توليد دى اكسيدكربن را به مقدار اندك كاهش داد. به طور مثال براى صرفه جويى در توليد حدوداً يك تن كربن از طريق ايجاد نيروگاه هاى بادى مى بايست مبلغ زيادى هزينه شود. اين درحالى است كه با هزينه اى به مراتب پايين تر مى توان نيروگاه هاى زغال سنگى را مدرنيزه كرد، از طريق جايگزينى سوخت گاز به جاى زغال سنگ.•چرا سياستمداران در آلمان چنين راه پرهزينه اى را برگزيده اند؟تا حدود زيادى علت در ساختار اقتصادى كهنه نهفته است. افزون بر اين حزب سبز ها نيز روى دوران ايدئولوژيك پيشين پافشارى مى كنند. براى آنها ضايعات محيط زيست گناه محسوب مى شود، گناهى كه براى آن مى بايست كفاره پرداخت، بنابراين چنين كفاره اى مى بايست حتى الامكان گران باشد.اين تفكر زيست محيطى پروتستانتيستى است كه تنها در شمال اروپا با آن روبه رو هستيم. •بنابراين شما چه تدبيرى را براى كاهش توليد گاز هاى گلخانه اى توصيه مى كنيد؟تدبير من از طريق گزينش ابزار دادو ستد با انتشار و توليد گازهاى گلخانه اى است. بدين گونه كه دولت به كارخانجات و نهاد هاى توليدى گاز هاى گلخانه اى مجوز توليد اين گاز ها را به صورت كوپن هاى تائيد شده «Certificate» حدوداً معادل مقدارى كه نهاد توليدى مربوطه در حال حاضر گاز توليد مى كند، اعطا مى نمايد. اين امر بدين معنى است كه تا اين مرحله براى نهاد توليدى هيچ گونه هزينه اضافى پديد نيامده است.از اين به بعد چنانچه نهاد توليدى مزبور درصدد افزايش توليد است و از اين جهت بر توليد گاز هاى گلخانه اى آن نيز افزوده مى شود، مى بايست يا از طريق بهينه كردن سيستم استفاده از انرژى مقدار توليد گاز هاى گلخانه اى خود را ثابت نگاه داشته و يا اينكه كوپن هاى لازم براى مجوز مقدار اضافى گاز هاى توليدى جديد خود را از موسسات توليدى ديگر كه به طور مثال توليد دى اكسيدكربن خود را تقليل داده اند، در يك سيستم بورسى خريدارى نمايد.بدين ترتيب است كه سيستم اقتصادى كه عملكرد آن بر مبناى رقابت آزاد است، به گونه اى معقول در خدمت حفظ و سلامت محيط زيست خواهد بود.اما امسال دقيقاً چنين سيستم كنترلى در آلمان و اروپا از نظر قانونى ضمانت اجرايى يافته است. عملكرد اين سيستم تنها در صورتى موثر و خوب خواهد بود كه بهاى كوپن ها براى يك تن دى اكسيدكربن از ارزش قابل توجهى در سيستم داد و ستد با توليد و انتشار گاز برخوردار شود.تنها در اين حالت صرفه جويى در انرژى براى يك نهاد توليدى مقرون به صرفه خواهد بود كه مقدار توليد گاز هاى گلخانه اى خود را كاهش داده تا بتواند كوپن هاى خود را با قيمت خوبى در بورس بفروشد.در سيستم فعلى درست برعكس با دادن امتياز هاى متعدد بهاى چنين كوپن هايى در بورس تقريباً نزديك به صفر و بى ارزش است. افزو ن بر اين در آلمان و اروپا بخش هاى مهم زيادى شامل اين سيستم نمى شوند - قبل از هر چيز بخش كشاورزى، ترافيك هوايى، راه آهن و همچنين تك تك مالكين اتومبيل هاى سوارى.•چگونه مى توان مالك يك خودرو را در چنين سيستم داد و ستدى وارد و ادغام كرد؟بدين گونه كه او از دولت معادل حجم و توان موتور خودرو خود و مقدار كيلومتر مسافت در سال تعداد معينى كوپن دريافت مى كند. در صورتى كه او در سال آينده رفتار ترافيكى خود را تغيير داده و در نتيجه در توليد انرژى صرفه جويى كرده و يا خودرو خود را با اتومبيلى كه مصرف انرژى آن كاهش يافته است تعويض كند، مى تواند كوپن هاى اضافى خود را در بورس تبديل به پول كند. اين انگيزه اى مادى خواهد بود و در انتخاب رفتارى اجتماعى براى بهبود و سلامت و حفظ محيط زيست موثر است.•اما صنايع اتومبيل سازى نسبت به اين طرح خوشبين نخواهند بود كه يك باره شاهد هجوم مصرف كنندگان به سوى اتومبيل هاى كوچك باشند.قطعاً، از نظر سياسى اجراى چنين طرحى ساده نخواهد بود. اما آنچه كه در سيستم فعلى مى گذرد بدين گونه است كه داد و ستد با توليد و انتشار گاز ها با بخشى از صنايع منجر به كاهش توليد و انتشار گاز هاى گلخانه اى نخواهد بود. ترافيك نيز شامل اين داد و ستد نخواهد بود. ساير تدابير جهت هدايت ترافيك به سوى صرفه جويى و كاهش در توليد گازها از نظر سياسى قابل اجرا نيستند. درست به اين جهت دولت با ميلياردها يورو يارانه گسترش اتومبيل هاى كم مصرف را حمايت مى كند.•پيشنهاد شما بر اين است كه با توسعه داد و ستد توليد و انتشار گاز و از طريق توزيع كوپن هاى اعتبارى تا سرحد امكان در اين مورد محدوديت ايجاد كرد؟دقيقاً! از اين راه انگيزه صرفه جويى در توليدكننده بزرگ تر خواهد شد، زيرا چشم انداز درآمد بيشتر از طريق فروش كوپن هاى اعتبارى صرفه جويى به او انگيزه خواهد داد. از اين گذشته اين امكان نيز وجود دارد كه توليدكننده با گزينش مناسب ترين راهكارها بهتر به اهداف صرفه جويى برسد. از اين طريق قادر خواهيم بود با اقداماتى اندك به نتايج بهترى براى حفظ سلامت آب و هوا دست يابيم. اين تدبير طبيعتاً شامل دادوستدهاى بين المللى خواهد شد چرا كه صرفه جويى در توليد يك تن دى اكسيدكربن در روسيه و چين و يا برزيل ارزان تر خواهد بود. اينكه در كجا چنين كارى صورت مى پذيرد، براى محيط زيست فرق نمى كند و بى تفاوت است.•اما چنين داد و ستدى در قرارداد كيوتو صريحاً پيش بينى شده است.درست است، ولى در حال حاضر مكانيسم كنترل و مرجعى حقوقى براى كنترل و نظارت بر اين امر وجود ندارد. چه كسى مى تواند ادعا كند كه در ايتاليا يا روسيه يك تن دى اكسيدكربن خريدارى شده است. آيا در آنجا حقيقتاً صرفه جويى شده است؟•يكى ديگر از اركان قرارداد كيوتو تدابيرى است كه بدان وسيله دى اكسيد كربن از اتمسفر جذب مى شود، مثل توسعه جنگل ها. آيا اين تدبير به ويژه براى كشورهاى در حال توسعه راه مفيدى نيست؟در تئورى بلى راهكار خوبى است: يك كشور درختى مى كارد و در ازاى هر تن دى اكسيد كربن كه از اتمسفر جذب درخت مى شود يك كوپن اعتبارى دريافت مى دارد.اين كشور مى تواند اين كوپن هاى اعتبارى را به توليدكنندگان و يا دولت هايى كه گازهاى گلخانه اى توليد مى كنند بفروشد. اما اگر متن پروتكل كيوتو وجود نداشت: طبق اين پروتكل چنين كشورهايى تنها هزينه اى را دريافت مى كنند كه صرف كاشتن درخت در فرآيند توسعه جنگل هزينه كرده اند و نه بهايى به مراتب بالاتر براى كوپن خود كه معادل بهاى يك تن دى اكسيدكربن و در داد و ستد توليد و انتشار گاز پرداخت مى شود. اين غير از كلنياليسم چيز ديگرى نيست!•چگونه يك چنين سيستم غيرعادلانه اى توانست به تصويب برسد؟بسيار ساده. كشورهاى در حال رشد نمى دانستند كه چه پروتكلى را امضا مى كنند. در حالى كه هيات هاى غربى شركـت كننده در همايش كيوتو از ۴۰-۳۰ كارشناس آب و هوا تشكيل مى شدند، كشورهايى مثل مالى و غيره با يك نماينده ديپلماتيك در آنجا حاضر بودند كه نه تنها موضوع آب و هوا را رتق و فتق مى كردند، بلكه همچنين به موضوع سلامتى و داد و ستد و غيره رسيدگى مى كردند.Spiegel,Feb.2005پى نوشت:1- ريچاد تول (Richard Tol) ۳۵ سال دارد و استاد كرسى «تحول و رويدادهاى زيست محيطى و پيامدهاى آن» در دانشگاه هامبورگ است. اين پژوهشگر از جمله نويسندگان گزارش IPCC (شوراى دانشمندان سازمان ملل براى بررسى تغييرات آب و هوا) است. اين پژوهشگر يكى از اولين دانشمندانى بود كه اولين مدل هاى رايانه اى را براى پيش بينى و واكاوى پيامدهاى اقتصادى گرمايش كره زمين مهندسى كرد.

افزايش 2.5 نفر به جمعيت جهان در هر ثانیه

2006-07-11T16:14:00.000+03:30

افزايش شديد جمعيت در كشورهاى در حال توسعه‌ جهان سبب خواهد شد تا در سال‌هاى آينده مشكلات آموزش و بهداشت در اين كشورها باز هم افزايش چشم‌گيرى داشته باشد. رشد سالانه‌ جمعيت در اين كشورها به نسبت كشورهاى صنعتى جهان روندى شتاب زده را نشان مى‌دهد. پيش‌بينى‌ها نشانگر آنند كه به جمعيت آفريقا تا اواسط قرن جارى يك ميليارد نفر اضافه خواهد شد و تا آن زمان جمعيت هند و چين از مرز ۳ ميليارد نفر خواهد گذشت.به گزارش «دويچه‌وله»، جمعيت كره‌ زمين ٥/٦ ميليارد شده است. اگر آلمان با مشكل كمبود جمعيت روبروست، بر اساس گزارش سازمان ملل متحد در هر ثانيه دو و نيم نفر به جمعيت جهان اضافه مى‌شود. به اين ترتيب در هر دقيقه ۱۵۰ نفر، در هر روز ۲۰۰ هزار نفر و در هر سال ۸۰ ميليون نفر به جمعيت جهان اضافه می‌شود، يعنى جمعيتى برابر جمعيت آلمان. بى‌سبب نيست كه در اين رابطه محققان جمعيت شناسی، چون هرويگ بيرگ، استاد دانشگاه بيلفلد آلمان، از اصطلاح انفجار جمعيت سخن به ميان می‌آورند . بيرگ در اين مورد می‌گويد: «اگرچه رشد جمعيت كم‌تر از سابق شده، اما تا سال ۲۰۷۰ جمعيت جهان كه در حال حاضر ٥/٦ ميليارد نفر است به مرز ۹ ميليارد می‌رسد».۹۵ درصد افزايش جمعيت جهان در كشورهاى در حال توسعه ديده مى‌شود. اين كشورها ۸ كودك از ۱۰ كودكى كه در جهان زاده مى‌شوند را در خود جاى داده‌اند. روند افزايش جمعيت در كنار قاره‌ آفريقا، آسيا را نيز شامل مى‌شود. هم‌اكنون چين و هند رهبرى افزايش جمعيت در جهان را به دست دارند و اين احتمال وجود دارد كه جمعيت اين دو كشور در پنجاه سال آينده دو برابر شود. اين در حالى ست كه چين و هند تمام كوشش خود را به كار بسته‌اند تا رشد جمعيت را در كشورشان محدود كنند و با اقدامات دولتى از زاد‌ ‌و ‌ولد در ميان شهروندان ِ كشورشان جلوگيرى كنند. كارشناسان براى كاهش جمعيت جهان پيشنهاد مى‌كنند كه شيوه‌هاى جلوگيرى از توليد بچه همگانى‌تر شوند و در كنار قرص‌هاى ضدبارداری، از شيوه‌هاى ديگر جلوگيرى نيز استفاده وسيع شود. همچنين بهبود شرايط مالى و داشتن آموزش لازم سبب مى‌شود كه ديگر ازدياد فرزند منبع درآمد تلقى نشود و فقط كودكان سرمايه‌ آينده افراد در دوران پيرى به حساب نيايند. مشكلى بزرگ در كشورهاى در حال توسعه جمعيت جوان اين كشورهاست. يك سوم جمعيت اين كشورها را كودكان و نوجوانان تشكيل می‌دهند و مشكل آموزش و ايجاد اشتغال براى آنها يكى از بزرگترين معضلات براى اين كشورها محسوب می‌شود. بى‌سبب نيست كه سازمان ملل متحد در روز جهانى جمعيت، در يازدهم ژوئيه، از كشورهاى جهان مى‌خواهد تا توجه ويژه‌اى نسبت به كودكان و نوجوانان خود مبذول دارند ، كودكان و نوجوانانى كه مادران و پدران آينده خواهند بود.

نگاهي به زندگي «محمد حسن الحاسب ا لكرجي» پيشرو مهندسي ايران

2006-06-28T07:56:00.000+03:30

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران سرويس: علمي جشنواره ملي دانشجويان برگزيده سال مهندسي عمران با بزرگداشت «محمد حسن حاسب كرجي» حكيم و رياضيدان نام‌آور و پيشرو مهندسي ايران، 26 ارديبهشت ماه جاري در تهران برگزار مي‌شود. به گزارش خبرنگار «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، محمدبن حسن حاسب كرجي از حكما و رياضيدانان گرانقدر و مهندسان بزرگ ايران در اواخر سده چهارم و اوايل سده پنجم هجري است. كرجي از اهالي كرج بود و در شهر ري تحصيل كرد و سپس به بغداد رفت و در آنجا شهرت يافت و بالاخره به زادگاه خويش بازگشت. كرجي در علم حساب و جبر داراي تحقيقات و نوشته‌هاي مهمي است. وي در پايه‌گذاري اصولي در جبر، ريشه‌يابي اعداد و حل معادلات نقش مهمي را در تاريخ علم ايران و جهان داراست. در زمينه علوم كاربردي و مهندسي نيز كرجي صاحب نظريات نو و نوشته‌هاي ارزنده‌اي مي‌باشد. شماري چند از كتاب‌ها و نوشته‌هاي مهم كرجي كه تنها معدودي از آنها يافته شده‌اند، عبارتند از «البديع»، «الفخري»، «الكافي في الحساب»، «مختصر في الحساب و المساحت»، «علل الحساب و الجبر و المقابله»، «في الحساب الهند»، «في الاستقراء»، «نوادر الاشكال»، كتاب «الدوز» و كتاب «الوصايا». اثر برجسته حاسب كرجي در زمينه مهندسي كتاب «العقود و الابنيه» است كه در زمينه خانه سازي و پل سازي و قلعه سازي و كندن كاريز نوشته شده و تنها نامي از آن بر جاي مانده است. يكي ديگر از كتاب‌هاي گران‌سنگ وي، «انباط المياء الخفيه» (استخراج آب‌هاي پنهاني) در زمينه آب شناسي ، خاك و زمين شناسي، نقشه‌برداري، كندن كاريز و چاه است كه آن را بايد از ارزنده‌ترين آثار تاريخ علم و مهندسي به شمار آورد. گزيده‌هايي از كتاب استخراج آب‌هاي پنهاني حاسب كرجي در زير مي‌آيد: «زمين با تمام كوه‌ها و دشت‌ها و پستي و بلندي‌هايش كروي شكل است. هر جزء از اجزاء به سوي كره زمين كشيده مي‌شود ... هر چند سنگين‌تر باشد اين ميل به مركز بيشتر است ... و همچنين است حال بناها و مكانهايي كه از سطح زمين بلندترند، كه فرو افتادن آن و ويران شدن آنها نتيجه همان مركز طلبي آنها و كرويت گونه‌يي زمين است. ــ خدا آب را چنان آفريد كه بيشتر شكافها و رگهاي درون زمين را پر كند و مازاد آن در دريا سرازير گردد، بنابراين بايد منبع و منشاء بيشتر آبها از برف و باران و تبديل آب به هوا (بخار) و هوا به آب باشد. ــ هيچ آب جاري و يا جوشنده‌اي در سطح زمين يا در شكم آن وجود ندارد مگر آن كه فاصله منبع آن از مركز زمين دورتر از فاصله محلي باشد كه بر سطح زمين ظاهر مي‌شود و جاري مي‌گردد يا فوران مي‌كند. وضع آب چشمه به هيچ وجه غير از اين نمي‌تواند باشد. ــ هنگام زلزله چشمه‌ها فوران مي‌كند و در بعضي مواقع چشمه‌هاي تازه پديدار مي‌شود و يا آن كه محل چشمه‌ها از جايي به جاي ديگر منتقل مي‌شود. علت اين امر آن است كه در زير زمين رگه‌هايي است كه آب از آنها عبور مي‌كند و از چشمه‌هاي روي زمين بيرون مي‌آيد و خاكهايي كه در اطراف اين رگه‌ها قرار دارند، سخت (غيرقابل نفوذ) هستند. اگر زمين لرزه‌هايي كه بر اثر خروج بخارهاي متراكم شده زير زمين ايجاد مي‌شوند، با مجراي اين چشمه‌ها برخورد كند و در خاك آن خلل و فرج ايجاد كند و براي آب روزنه‌هايي مي‌ايد و مجراي اولي قطع مي‌گردد، چه بسا كه اين بخار مخزن آبهاي حبس شده در زير زمين را بشكافد و برايشان بر سطح زمين راهي باز كند و در نتيجه چشمه‌اي تازه ايجاد شود، اين امر بسيار ديده شده است» .

نقش تالاب ها در تصفيه جو زمين

2006-06-28T07:43:00.000+03:30

ايرنا: دانشمندان در جديدترين بررسى هاى خود به اين نتيجه رسيده اند كه درختان و درختچه هاى دولپه اى كه در كرانه ها و تالاب ها مى رويند مى توانند نقش موثرى در كاستن از كربن موجود در جو زمين و تعديل دماى محيط ايفا كنند. اما خبر نگران كننده در اين زمينه آن است كه شمار تالاب ها در نقاط مختلف سياره زمين به نحو فزآينده اى در حال كاهش است. جنگل هاى تالابى در بخش هاى كرانه اى و ساحلى بسيارى از مناطق حاره رشد مى كنند و نظير همه انواع گياهان از طريق فرايند فتوسنتز كربن موجود در جو را به اكسيژن تبديل مى كنند و در هنگام از بين رفتن و تجزيه شدن نيز به مواد معدنى مفيد در خاك مى افزايند. اما از آنجا كه ريشه هاى اين درختان و درختچه ها و نيز خاكى كه در آن جاى دارند دائماً با امواج شسته مى شوند بخش زيادى از كربن آلى آنها به اقيانوس ها سرريز مى شود. يك گروه از پژوهشگران در دانشگاه ايالتى فلوريدا به سرپرستى «تروستن ديتمار» ميزان كربن آلى كه از تالاب ها در مناطق ساحلى برزيل به اقيانوس سرريز مى شود را اندازه گيرى كرده و بر اساس محاسبات خود و با تكيه به تخمين هاى مناسب نتيجه گرفته اند كه جنگل هاى تالابى در سطح جهان در حدود ۱۰ درصد از كربن آلى را كه به درون آب اقيانوس ها سرريز مى شود، تامين مى كنند. به نوشته محققان دانشگاه فلوريدا كه نتايج بررسى هاى خود را در نشريه علمى Global Biochemical Cycles (چرخه هاى جهانى زيست-شيميايى) منتشر ساخته اند اين حجم عظيم از كربن معادل حجم كربنى است كه سالانه از طريق رودخانه آمازون، يعنى بزرگترين رودخانه جهان، به درون اقيانوس ريخته مى شود. نكته مهم در مورد كربن آلى توليد شده به وسيله جنگل هاى تالابى آن است كه اين نوع كربن از مولكول هايى درست شده است كه به شدت در برابر تجزيه شدن مقاوم اند. به اين ترتيب اين نوع كربن ها مى توانند مدت هاى طولانى در آب اقيانوس باقى بمانند و به صورت دى اكسيد كربن به جو زمين بازنگردند. اين بدان معناست كه جنگل هاى تالابى به صورت موثرى مى توانند كربن مضر موجود در جو زمين را جذب كنند و آن را به صورت كربنى غيرمضر به محيط زيست تحويل دهند و به اين ترتيب در تصفيه جو زمين از گازهاى گلخانه اى سهم موثرى ايفا كنند.

عدم مدیریت عامل نابودی جنگل ها

2006-06-10T08:17:00.000+03:30

واحد خبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور - گزارشات نشان مي دهد که تنها 5 درصد از جنگلهاي گرمسيري جهان به صورت

پايدار تحت مديريت و بهره برداري مي باشند وبقيه جنگلهاي طبيعي در معرض نابودي قرار دارند. به گفته مقامات آگاه سالانه 12 ميليون هکتار از جنگلهاي جهان در حال نابودي است. يکي از مهمترين عوامل تخريب جنگلها استفاده انسان براي مقاصد کشاورزي مي باشد. علاوه بر كشاورزي و مشكلات توسعه، ميليون‌ها هكتار ديگر در اثر قطع غيرقانوني درختان و استفاده بد از زمين روبه نابودي است.اين گزارش كه تحت عنوان "وضعيت مديريت جنگل‌هاي استوايي در سال "2005 منتشر شده نشان مي‌دهد در اين زمينه كه جنگل‌ها مي‌توانند بدون آنكه نابود شوند بازدهي اقتصادي قابل توجهي داشته باشند، يك نوع عدم درك جمعي وجود دارد. بر طبق اين گزارش هم اكنون در كشورهايي مانند نيجريه و فيليپين جنگل‌هاي طبيعي نسبتا كمي باقي مانده است. در ساير كشورها مانند ليبريا و جمهوري دموكراتيك كنگو، پيشرفت در زمينه حفاظت از جنگل‌هاي گرمسيري در اثر درگيري و جنگ مختل شده است. در بسياري از موارد قول دولت‌ها براي حفاظت از اين جنگل‌هاي باراني با آنچه عملا صورت مي‌گيرد همخواني ندارد. بعد مثبت قضيه اين است كه در كشورهايي مانند بوليوي، غنا و برزيل، پيشرفت‌هايي در توسعه شيوه‌هاي بهره‌برداري پايدار، مانند برداشت چوب از جنگل بي‌آنكه به نابودي آن منجر شود، حاصل شده است. دانكن پور از نويسندگان اين گزارش گفت "خبرهاي خوبي" وجود دارد اما "خيلي شكننده است. اين خبرها نشان‌دهنده مسير درست حركت است. اما نمي شود گفت كه در عمل چنين مسيري طي خواهد شد." الستر ساري، ديگر نويسنده اين گزارش، گفت 36 ميليون هكتار از جنگل هاي باراني اكنون به درستي مديريت مي‌شوند. اين رقم در سال 1988تنها كمتر يك ميليون هكتار بود كه نشانگر پيشرفت خوبي است.

جستجوی حیات در دیگر منظومه های شمسی ، دودهه دیگر آغاز می شود

2006-06-07T14:12:00.000+03:30

واحد خبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور – بي بي سي: منجمان تخمين مي زنند که از ميان تقريبا صد سياره اي که تاکنون در کهکشان راه شيري کشف شده است، در حدود پنجاه سياره مشابه زمين با شرايط بالقوه براي پيدايش حيات وجود داشته باشد. دانشمندان مي گويند که تلسکوپ هاي فضايي تا 15 سال ديگر خواهند توانست براي حل معماي وجود حيات در اين سيارات، به رصد و مطالعه آنها بپردازند. اخترشناسان طي سال هاي اخير بيش از صد سياره را که در مدار ستاره هاي ديگري غير از خورشيد (ستاره منظومه شمسي) مي گردند يافته اند. کليه اين سيارات کرات عظيم الجثه اي مانند مشتري هستند که امکان رشد و نمو موجودات زنده در آنها وجود ندارد. اما نظريه هاي علمي به ما مي گويد که سياراتي مشابه زمين نيز در جهان وجود دارد. با اين حال کرات مشابه زمين کوچکتر از آن هستند که با تلسکوپ هاي فعلي قابل رويت باشند. پروفسور بري جونز از دانشگاه آزاد بريتانيا مي گويد که در حدود نيمي از تقريبا صد منظومه اي که تاکنون در کهکشان راه شيري کشف شده است مي تواند شامل کراتي حاوي آب مايع و احتمالا حيات باشد. وي گفت: "ما مسلما انتظار داريم که اين کرات از لحاظ حجم و جرم، چيزي شبيه زمين باشند، داراي اتمسفر نسبتا غليظي باشند، داراي اقيانوس و قاره باشند، و احتمالا ميزبان موجودات زنده باشند." تيم آقاي جونز براي محاسبه شمار احتمالي سيارات قابل سکونت، به کمک آنچه درباره چگونگي شکل گرفتن سيارات و شرايط لازم براي پيدايش حيات مي دانيم، از مدل سازي رايانه اي استفاده کرده است. در حال حاضر اين تنها يک نظريه است، اما تا اواسط دهه بعدي، اخترشناسان بايد به فن آوري لازم براي جستجوي مستقيم کرات مشابه زمين دسترسي يافته باشند. نسل تازه تلسکوپ هاي فضايي گازهاي منتشره از موجودات زنده در اتمسفر کرات دوردست را جستجو خواهند کرد. يافتن موادي مانند دي اکسيد کربن، آب و اوزون، از شواهد قانع کننده حيات است

زمين ، گوگل سه بعدي

2006-05-08T13:00:00.000+03:30

روزنامه جام جم 18/2/85

شايد هيچ کس فکر نمي کرد که يک شرکت کوچک که در ابتدا با ارائه ابزارهاي پيش پا افتاده و ساده اي براي جستجوي شبکه ، کار

خود را آغاز کرده بود، به اين سرعت بتواند به يکي از قدرتهاي بزرگ شبکه اينترنت تبديل شود. امروزه ، قدرت اول جستجوي اينترنتي يعني گوگل ، امکانات و قابليتهايي را به کاربران اينترنتي ارائه مي دهد، که کمتر کاربري مي تواند از آنها بگذرد. سرويس پستي قوي به نام جيميل ، سرويس آرشيو فايلهاي تصويري و صوتي ، و يا سرويس جستجو در سطح کره زمين و مريخ به کمک تصاوير ماهواره اي آنلاين از جمله امکاناتي است که روز به روز به محبوبيت اين شرکت مي افزايد. اکثر کارشناسان گوگل را به عنوان شرکتي با طرح ها و ايده هاي نو مي شناسند. حال بد نيست با يکي ديگر از شاهکارهاي جديد اين شرکت آشنا شويد. اگر علاقه مند به کارهاي گرافيکي و يا ساخت انيميشن و مدل سازي باشيد، احتمالا_ نرم افزارهاي ساخت تصاوير سه بعدي از قبيل 3D Max و يا نرم افزارهاي مدل سازي سه بعدي نظير Mechanical Desktop را مي شناسيد. نرم فزارهاي که يک محيط نا محدود را در اختيار کاربر قرار مي دهد و در آنها با استفاده از دستورات کم و بيش ساده ، احجام و مدلهاي گوناگوني خلق مي شوند. حال تصور کنيد گوگل اين فضاي نا محدود را در اختيار شما قرار داده است ، آنلاين و بدون اينکه هزينه اي را بابت خريد اين نرم افزار متحمل شويد. چند هفته پيش شرکت گوگل سرويس جديدي را به نام Google Sketchup راه اندازي کرد که در آن يک برنامه مدل سازي يه بعدي به صورت رايگان در اختيار کاربران قرار مي گيرد. گوگل پس از آنکه چندي پيش سهام کامل شرکت نرم افزاري Last را خريداري کرد، اين نرم افزار را به دست آورد. هدف اصلي گوگل از دستيابي به اين نرم افزار، تکميل پروژه سرويس جهاني Google Earthاست. همانطور که مي دانيد، کاربران با استفاده از سرويس Google Earth مي توانند به طور آنلاين و زنده و با استفاده از تصاوير دريافتي از ماهواره ، بر روي زمين جستجو کنند. گوگل قصد دارد به کمک نرم افزار مدل سازي خود، سرويس Google Earth را از حالت دو بعدي خارج و به آن حجم دهد. بدين ترتيب که کاربران مي توانند به کمک اين نرم افزار، خانه ، استاديوم ، آپارتمان ، آسمان خراش و حتي يک پايگاه فضايي را طراحي و بر روي اين نقشه قرار دهند. کاربران مي توانند منزل خود را طراحي کنند و يا براي ديگران هم خانه و ساختمان بسازند. امکان تغيير دادن مدلها براي هر کاربري وجود دارد. حتي گوگل يک وب سايت ديگر به نام 3D Warehouse را براي به اشتراک گذاشتن اين مدل ها در نظر گرفته است تا کاربران بتوانند هر ساختماني که مدل نظر دارند را انتخاب کنند. شايد در نگاه اول اين سرويس گوگل جنبه سرگرمي داشته باشد و از نگاه بسياري از کاربران کار بيهود و خنده آوري به نظر برسد. اما مي توانيد تصور کنيد که چند سال بعد چه اتفاقي خواهد افتاد؟ يک دنياي کاملا_ مجازي ، يک کره زمين سه بعدي با ساختمانهاي کوتاه بلند در سرويس Google Earthقرار دارد که تک تک ساختمان ها، خيابانها و برجهاي آن توسط کاربران اينترنتي و بدون دخالت اين شرکت ساخته شده است. شايد آن زمان Google Earth واقعا دست نيافتني باشد و کمتر کسي به سراغ سرويس هاي مشابه در سايت هاي اينترنتي ديگر برود. بسيار ساده و راحت کار با نرافزار مدل سازي سرويس Google Sketchup بسيار آسان است. نوار ابزارهاي اين نرم افزار بسيار ساده و گويا طراحي شده اند. با چند دستور ساده ، کاربر مي تواند به راحتي يک خانه ، کلبه و حتي يک اسکله کشتي بسازد. امکان اضافه کردن جزئيات به مدل ها هم جزو خصوصيات مهم اين نرم افزار است. به علاوه نحوه قرار دادن مدل بر روي Google Earthهم بسيار جالب است. ابتدا بايد هر دو نرم افزار Google Earthو Google Sketchup را بر روي رايانه خود نصب کنيد. سپس بر روي موقعيتي که قصد داريد، مدل خود را در آن قرار دهيد، کاملا_ زووم مي کنيد. و به کمک سرويس مدل سازي ، ساختمان مورد نظر خود را مي سازيد و از طريق نوار ابزار مخصوص ، آن را وارد Google Earth مي کنيد. اين سوريس حتي مي تواند شيب و پستي و بلندي مکان مورد نظر را به شما نشان دهد تا در صورت نياز خانه خود را اصلاح کنيد. براي دسترسي به اين سرويس گوگل مي توانيد از آدرس sketchup.google.com استفاده کنيد. اين سرويس در حال حاظر تنها براي کاربران ويندوز 2000و همچنين کاربران ويندوز XP قابل دسترسي است و امکان استفاده آن براي کاربران مکينتاش به زودي فراهم مي آيد. منبع: نيوز فکتور

ز زابل به ايران ز ايران به تور

2006-05-03T07:13:00.000+03:30

موقعیت جغرافیایی وریاضی سیستان

منطقه سیستان قسمتی از دشت بزرگ و مسطح و کم عارضه ای به همین نام است که بخش عمده آن درخاک ایران دقیقا برمحدوده شهرستان زابل انطباق دارد.دشت سیستان که در قسمت شمالی استان سیستان وبلوچستان در شرق ایران واقع شدهاست در محدوده جغرافیایی 29 تا 32 درجه عرض شمالی و60 تا 46 درجه طول شرق قرار گرفته است وارتفاع این دشت از سطح دریاا بین 500 تا600 متر می باشد .تنها ارتفاع این دشت مسطح برجستگی کوچک کوه خواجه میباشد که ارتفاع آن ازسطح دریا کمتر از 900 متر می باشد این منطقه از شمال ومشرق به کشور افغانستان واز جنوب و جنوب غرب با منطقهبلوچستان وازغرب وشمال غرب به استان خراسان محدود می شود.وسعت آن برمبنای آخرین تقسیمات کشوری سال1370 بالغ بر 15197کیلومتر مربع می باشد.که8 درصد از وسعت سیستان وبلوچستان را شامل می شود جغرافیای تاریخی سیستان این سر زمین قدمتی دیرینه دارد به پهنای تاریخ می گویند نخستین تمدنهای بشری که در کنار رودخانه های بزرگ پدید آمده اند و اکتشافات باستان شناسی هم نشاندهنده همین امراست .تمدن زاده نیل سومر وایلام وعاشور فروزنده رودخانه های دجله و فرات و کارون و موهنجور دار واز شد وتمدن شهر سوخته زاده هیرمند است هنگامیکه اولین حفاری ها درشهرسوخته سیستان صورت گرفت وروشن شد که قدمت آن به حدود سه هزار سال قبل ازمیلا د میرسد تردید ها از میان رفت وتوجه محققین سرتاسر دنیا به این نقطه معطوف گردید . با وجود اینکه ازتقریبا 150هکتار وسعت اصلی این تمدن طی چندین سال به وسیله گروهی از زبده ترین دانشمندان موسسه ایزمئو ایتالیا وایران تنها 9هکتار حفاری گردید ولی روشن شد که این ناحیه تنها خود از پیشرفت و ترقی فوق العاده ای برخورئار بوده بلکه بر روی قسمت اعظم دنیای آنرو ز اثر گذارده و با لعکس از آنها رنگ پذیرفته است .جای بحث بیشتر در چندو چون این تکدن نیست اما روشن است که سیستان گذشته ای دور داشته وحیات در زنئگی همزمان یا قدیمیترین نقاط جهان در اینجا نیز شروع گردیده ورشد یافته و بحدی رسیده که در هزاره دوم قبل از میلاد با پیشرفته ترین تمدنهای جهان آنروز برابری داشته است این تمدن عظیم یعنی تمدن تمدنشهر سوخته 900سال زیسته در 2600 سال قبل از میلاد به صورت ناگهانی از میان رفت وبا وجود اینکه از آن زمان تاشروع تاریخی رسمی ایران یعنی سلسله مادها حدود 700 سال قبل ازمیلاد و قابله ملاحظه در این منطقه وجود ندارد. صنعت ومشاغل شهر سوخته : شهر سوخته مرکز بسیاری از فعالیتهای صنعتی وهنری بوده است که در شهر سوخته نمونه های جالب وبدیعی از زیور آلات بدست آمده است باستان شناسان با یافتن مهره ها وگردنبند های از لاجورد وطلا در یک گور درباره روش های ساخت ورقچها ومفتول های طلایی به تحقیق پرداختند ودریافتند صنعتگران شهر سوخته با ابزار بسیار ابتدای ابتدا صفحه های طلای بسیار نازک به قطر کمتر از یک میلیمتر تهیه کرده و بعد آنها را به شکل لوله های های استوانه ای در می آورد زنان شهر سوخته تازه ترین یافته ها باستان شنا سان در گور های شهر سوخته حاکی از این است که زنان شهر سوخته لباس های زیبای شبیه به ساری می پوشند وبه آرایش و زیورآلات قیمتی اهمیتمی دادند زنان شهر سوخته در گورهای که در آنها انواع سرمه دان ها وسرمه وشانه دیده شده است زنان شهر سوخته به دلیل صنعت پارچه بافی بی نظیر که در آنجا وجود داشته در انتخاب رنگ و نقش لباس خود از تنوع زیادی استفاده می کرد يافته های هشتمين دوره کاوش 'شهر سوخته' هشتمين دور کاوش های باستان شناسان در شهر سوخته از دوازدهم آذرماه آغاز شده و تا 75 روز ادامه خواهد يافت. "شهر سوخته" در ۵۶ کيلومتری زابل در استان سيستان و بلوچستان و در حاشيه جاده زابل - زاهدان واقع شده و پنج هزار سال قدمت دارد. اين شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از ميلاد پايه گذاری شده و مردم اين شهر در چهار دوره بين سال های 3200 تا 1800 قبل از ميلاد در آن سکونت داشته اند.وسعت "شهر سوخته" و يافته های کاوشگران اين محوطه باستانی را از صورت يک محوطه عادی دوران مفرغ خارج کرده و به اين نتيجه رسانده که زندگی در"شهر سوخته" با دوران آغاز شهرنشينی در فلات مرکزی ايران و بين النهرين همزمان است.سند يا کتيبه ای که نام واقعی و قديمی اين شهر را مشخص کند هنوز به دست نيامده و به دليل آتش سوزی در دو دوره زمانی بين سال های 3200 تا 2750 قبل از ميلاد "شهر سوخته" ناميده می شود.هنوز قسمت صنعتی "شهر سوخته" کشف نشده و به گفته دکتر منصور سجادی سرپرست تيم کاوش در اين فصل در بخش مسکونی شمال شرقی شهر سوخته با هدف رسيدن به طبقات و لايه های قديمی تر شهر و در گورستان آن کند و کاو انجام خواهد شد. آنها اميدوارند که در اين فصل آثاری از دوران اول استقرار مردمان پنج هزار سال پيش شهر سوخته بيابند. از نخستين اشاره ها تاکنون کلنل بيت، يکی از ماموران نظامی بريتانيا از نخستين کسانی است که در دوره قاجار و پس از بازديد از سيستان به اين محوطه اشاره کرده و نخستين کسی است که در خاطراتش اين محوطه را شهر سوخته ناميده و آثار باقيمانده از آتش سوزی را ديده است.پس از او سر اورل اشتين با بازديد از اين محوطه در اوايل سده حاضر، اطلاعات مفيدی در خصوص اين محوطه بيان کرده است.بعد از او شهر سوخته توسط باستان شناسان ايتاليايی به سرپرستی مارتيسو توزی از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ مورد بررسی و کاوش قرار گرفت. و اکنون هشمتين فصل کاوش شهر سوخته به سرپرستی دکتر منصور سجادی ادامه دارد.در اين دوره پژوهشگران ايتاليايی مطالعات ژئوفيزيکی "شهر سوخته" را انجام خواهند داد و ابتدا نقشه ژئوفيزيکی شهرسوخته را تهيه و سپس آن را پايه کارهای تحقيقی و پژوهشی اين منطقه خواهند کرد. جغرافيا و محيط زيست شهر سوخته بر مبنای يافته های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد و بقايای آن نشان می دهد که اين شهر دارای پنج بخش مسکونی واقع در شمال شرقی شهر سوخته، بخش های مرکزی، منطقه صنعتی، بناهای يادمانی و گورستان است که به صورت تپه های متوالی و چسبيده به هم واقع شده اند.هشتاد هکتار شهر سوخته بخش مسکونی بوده است.تحقيقات نشان داده است اين محوطه بر خلاف اکنون که محيط زيست کاملا بيابانی دارد و فقط درختان گز در آنجا ديده می شود، در پنج هزار سال قبل از ميلاد منطقه ای سبز و خرم با پوشش گياهی متنوع و بسيار مطلوب بوده و درختان بيد مجنون، افرا و سپيدار در آنجا فراوان وجود داشته است.در آن دوران نيز اين منطقه بسيار گرم بوده، اما آب رودخانه هيرمند و شعباتش به خوبی زمين های کشاورزی شهر سوخته را سيراب می کرده است.آقای سجادی بر مبنای شواهد باستان شناسی به خبرنگار ميراث فرهنگی گفته کشاورزی و دامداری در شهر سوخته بسيار پيشرفته بوده و ساکنان شهر سوخته در اين دو مورد کاملا خودکفا بوده اند.او درباره از بين رفتن پوشش گياهی اين منطقه گفته است: "در جريان حفاری های فصلهای گذشته در شهر سوخته مشخص شد که با توجه به صنعتی بودن شهر سوخته و وجود کارگاه های صنعتی ساخت سفال و جواهرات در اين منطقه، ساکنان شهر سوخته از درختان موجود در طبيعت محوطه برای سوخت استفاده می کرده اند."" بقايای سوختگی چوب ها در اين محوطه ها به دست آمده است و اين می تواند يکی از عوامل بسيار مهم و موثر در از بين رفتن پوشش گياهی در منطقه باشد."درياچه هامون در ۳۲۰۰ قبل از ميلاد درياچه ای بزرگ و پرآب بوده و رودها و شاخه های قوی از آن منشعب می شده و در اطراف آن نيزارهای وسيعی وجود داشته است.در بررسی های منطقه ای در اطراف شهر سوخته بستر رودخانه های مختلف و آبراه هايی پيدا شده که به مزارع کشاورزی شهر سوخته آب می رسانده اند.در اولين فصل کاوش در شهر سوخته کوچه ها و خانه های منظم، لوله کشی آب و فاضلاب با لوله های سفالی پيدا شد که نشان دهنده وجود برنامه ريزی شهری در اين شهر است. صنعت و مشاغل در شهر سوخته شهر سوخته مرکز بسياری از فعاليت های صنعتی و هنری بوده، در فصل ششم کاوش در شهر سوخته نمونه های جالب و بديعی از زيورآلات به دست آمدشهر سوخته مرکز بسياری از فعاليت های صنعتی و هنری بوده، در فصل ششم کاوش در شهر سوخته نمونه های جالب و بديعی از زيورآلات به دست آمد.باستان شناسان با يافتن مهره ها و گردنبندهايی از لاجورد و طلا در يک گور در باره روشهای ساخت ورقه ها و مفتول های طلايی به تحقيق پرداختند و دريافتند صنعتگران شهر سوخته با ابزار بسيار ابتدايی ابتدا صفحه های طلايی بسياز نازک به قطر کمتر از يک ميليمتر تهيه کرده و بعد آنها را به شکل لوله های استوانه ای درمی آوردند و پس از اتصال دو سوی ورقه ها به يکديگر مهره های سنگ لاجورد را در ميان آن قرار می دادند.به نظر آقای سجادی تکنيک های به کار رفته در شهر سوخته با کارهای مصريان باستان مشابهت دارد.در شهرسوخته انواع سفالينه ها و ظروف سنگی، معرق کاری، انواع پارچه و حصير يافت شده که معرف وجود چندين نوع صنعت، به ويژه صنعت پيشرفته پارچه بافی در آنجاست.تاکنون ۱۲ نوع بافت پارچه يکرنگ و چند رنگ و قلاب ماهيگيری در شهر سوخته به دست آمده و مشخص شده مردم اين شهر با استفاده از نيزارهای باتلاق های اطراف هامون سبد و حصير می بافتند و از اين نی ها برای درست کردن سقف هم استفاده می کردند.صيد ماهی و بافت تورهای ماهيگيری نيز از ديگر مشاغل مردمان شهر سوخته بوده است. سختکوشی مردم شهر سوخته فرزاد فروزانفر سرپرست گروه انسان شناسی سازمان ميراث فرهنگی به خبرنگار ميراث از نتايج بررسی بيش از ۲۵۰ اسکلت به دست آمده از شهر سوخته گفته است.نمونه های بسيار زيادی از وجود عوارض مهره های کمر، چسبندگی مهره های گردن و کمر در بقايای اسکلت های زنان و مردان شهر سوخته ديده شد که نشان دهنده اشتغال ساکنان اين شهر به مشاغل سخت است.او سن بروز عوارض چسبندگی مهره ها را بعد از ۴۵ سالگی عنوان کرده و گفته است در بررسی ها پی برده اند سن ابتلا به چسبندگی مهره های کمر و گردن در ساکنان شهر سوخته ۲۰ تا ۳۰ سال است.فروزانفر از تناسب بين زنان و مردان در ابتلا به اين عارضه نتيجه گرفته آنها به يک ميزان به کارهای سخت مشغول بوده اند.به گفته او و برمبنای تحقيقات انسان شناسی انجام گرفته بر روی اجساد ايرانيان هزاره ششم قبل از ميلاد تا اوايل قرن ميلادی متوسط عمر مردان مردمان ايران باستان ۳۰ تا ۳۵ و متوسط عمرزنان آن ۲۰ تا ۲۵ سال بوده است.اما استثناهايی هم وجود داشته، مسن ترين فردی که تاکنون بقايای اسکلتش در محوطه های باستانی ايران کشف شده، متعلق به زنی ۸۵ ساله از ساکنان شهر سوخته است.قد بلندترين فرد ايران باستان هم مرد ۳۵ تا ۴۰ ساله ای از ساکنان شهر سوخته بوده با ۵/۱۹۲ قد.بر مبنای تحقيق روی بقايای اسکلت ها مشخص شده که عمده ترين دلايل مرگ مردمان ايران باستان بيماری های عفونی از جمله سرطان پوست، سفليس و سل در رتبه اول، چسبندگی مهره ها و شکستگی استخوان در اثر کار و حوادث کاری در رتبه دوم، جنگ و حوادث طبيعی و غير طبيعی از عوامل سوم و عوارض و بيماری های ژنتيکی از جمله منگوليسم، عقب ماندگی، هيدروسفال و چسبندگی مادرزادی مهره ها بوده است.موردی هم از يک نمونه جراحی مغز در پنج هزار سال قبل در شهر سوخته ديده شده است. زنان شهر سوخته تازه ترين يافته های باستان شناسان در گورهای شهر سوخته حاکی از اين است که زنان شهر سوخته لباس های زيبايی شبيه به ساری می پوشيدند و به آرايش و زيورآلات قيمتی اهميت می داده اند.به گفته آقای سجادی در تمام گورهای متعلق به زنان در شهر سوخته سرمه دان، سرمه و شانه ديده می شود.زنان شهر سوخته به دليل صنعت پارچه بافی بی نظيری که در آنجا وجود داشته در انتخاب رنگ و نقش لباس خود از تنوع زيادی برخورداربودند.در يک پيکره يافت شده زن شهر سوخته لباسی شبيه ساری پوشيده و روی لباس او از روی سينه به پايين با پولک و سنگ های قيمتی تزيين شده است.به گفته طاهره شهرکی کارشناس اداره ميراث فرهنگی زابل در طول هفت فصل کاوش در شهر سوخته مهرهای زيادی کشف شده و تحقيقات نشان می دهد که مردم اين شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از ميلاد برای نشان دادن از مالکيت از مهر استفاده می کرده اند.او به خبرنگار ايرنا گفته است زنان شهر سوخته دارای مهر شخصی بوده اند و اين امر نشان دهنده آن است که قدرت مالکيت در اين شهر از آن زنان بوده است. غذاهای مردمان شهرسوخته باستان شناسان ايرانی و ايتاليايی در بررسی يافته های باستان شناسی و گياه باستان شناسی خود در شهر سوخته مواد غذايی و خوراکی، دستور پخت و ترکيب چندين نوع از غذاها و نوشيدنی های پنجهزار سال پيش اين شهر را شناسايی کرده اند.ولی الله خليلی خبرنگار استانهای ميراث طی گزارشی مفصل اين غذاها و دستور پخت آنها را گردآورده است.مردم شهر سوخته از گوشت گوسفند، ماهی، گاو، تخم اردک و غاز، کشمش، گيشنيز، عدس، جو، انواع ميوه ها، لبنيات، آرد کنجد، خيار، انگور، خربزه، هندوانه، پسته وحشی، زيره برای غذا و از آب انگور و ماءالشعير به عنوان نوشيدنی استفاده می کردند.باستان شناسان توانسته اند بيش از ۲۵ نوع دانه خوراکی و گياهی مصرفی، انواع ميوه ها و سبزيجات را در شهر سوخته شناسايی کنند.سازمان خواربار جهانی فائو اين دانه های گياهی را در اواخر اکتبر و اوايل نوامبر در مقر اصلی خود در رم به نمايش گذاشت. آداب و نحوه دفن اهالی شهر سوخته مردگان خود را به حالت چمباتمه در گور می گذاشته اند و در کنار او اشيايی قرار می دادند.اما در اين دور از کاوش گور فردی که به احتمال بسيار زياد اعدام شده است، يافت شد. برمبنای شواهد فرد مذکور از دشمنان مردم شهر بوده و ساکنان شهر با فروکردن شیئی نوک تيز در سر او ( که نحوه اعدام را مشخص می کند)، او را کشته و سر و ته دفن کرده اند.فرزاد فروزانفر معتقد است دليل دفن سر و ته جسد اين بوده که اهالی شهر سوخته به زندگی پس از مرگ اعتقاد داشتند و با دفن سر و ته اين فرد خواسته اند تا او به شکل ناشايستی به دنيای بعدی برود.در گورستان شهر سوخته سی تا چهل هزار گور وجود دارد که احتمالا اسرار زيادی را در خود حفظ کرده اند. قديمی ترين تخت نرد جهان به تازگی از گور باستانی موسوم به شماره ۷۶۱ قديمی ترين تخت نرد جهان به همراه ۶۰ مهره آن در شهر سوخته کشف شد، بسيار قديمی تر از تخت نردی که در گورستان سلطنتی اور در بين النهرين کشف شده بود.آقای سجادی گفته که اين تخت نرد از چوب آبنوس و به شکل مستطيل است. چون آبنوس در سيستان و بلوچستان نمی روئيده و مشخص است که از هند وارد شده است.روی اين تخت نرد، ماری که ۲۰ بار به دور خود حلقه زده و دمش را در دهان گرفته، نقش بسته است.به نظر می رسد که چنين طرحی هم به موضوع های فرهنگی و فلسفی هند مربوط باشد، چرا که چنين علامتی در فرهنگ هند به معنی مرکز انرژی های حياتی در بدن انسان است.اين تخت نرد ۲۰ خانه بازی و ۶۰ مهره دارد. مهره ها که در يک ظرف سفالی در کنار تخت نرد قرار داشتند از سنگ های رايج در شهر سوخته يعنی از لاجورد، عقيق و فيروزه است.به نظر آقای سجادی اين تخت نرد ۱۰۰ تا ۲۰۰ سال قديمی تر از تخت نرد بين النهرين است و به همين دليل او فکر می کند اين بازی از شهر سوخته به تمدن بين النهرين رفته است. گروه تحقيق و کاوش هنوز روش بازی با اين تخت نرد را نيافته است. ترکيب تيم باستان شناسان به گزارش خبرگزاری ميراث فرهنگی، گروه باستان شناسی شهر سوخته ۲۲ تا ۳۰ عضو دارد و بيشتر اين افراد باستان شناسانی با ميزان تحصيلات متفاوت هستند.اعضای ثابت اين تيم متخصص را انسان شناس، طراح، نقشه بردار، نقشه کش و يک مرمت تشکيل می دهند. در اين فصل از کاوش يک زمين شناس، سنگ شناس، گياه شناس و جانور شناس برحسب نيازهای گروه به باستان شناسان خواهند پيوست.با اين تيم هفت متخصص ايتاليايی در رشته های زمين شناسی، شيمی، ژئوفيزيک، گرده شناسی و گياه شناسی همکاری می کنند.اين گروه تا اواسط بهمن ماه به کاوش های خود در شهر سوخته ادامه خواهند داد. طبق برآورد اوليه کارشناسان در صورت کار مستمر تخليه کامل اطلاعات شهر سوخته به حداقل بيست سال فرصت نياز دارد.برخی از پژوهشگران معتقدند مردم سيستان شاخه ای از آريايی های هستند که هزاران سال قبل در اين منطقه سکنی گزيدند.تاکنون در باره شهر سوخته ۳۳ کتاب و مقاله به زبان فارسی و ۱۷ مقاله به زبان انگليسی، فرانسه، روسی و ايتاليايی منتشر شده است كشف خط كش 5 هزارساله در شهر سوخته زابل اطلاعات - صفحه : 8 - تاريخ :17/11/1383 كشف خط كش 5 هزارساله در شهر سوخته زابل زابل، خبرگزاري جمهوري اسلامي: سرپرست گروه باستان شناسي بين المللي شهر سوخته زابل اعلام كرد: با كشف خط كش در اين شهر وجود علم رياضي در پنج هزار سال قبل محرز كرد. دكتر سيدمنصور سيدسجادي گفت: اين خط كش به طول 10 سانتيمتر با دقت نيم ميليمتري واز جنس چوب آبنوس است. وي اظهار داشت: كشف خط كش در شهر سوخته زابل نشانگر اين است كه ساكنان اين شهر باستاني داراي پيشرفت هاي زيادي در زمينه علم رياضيات بوده اند. وي اضافه كرد: ساكنان شهر سوخته در پنج هزار سال قبل ( 3200 قبل از ميلاد) با مقياس هاي كوچك با دقت هرچه تمامتر اشكال مختلف هندسي را برروي اشيا و سفال ها نقش مي بستند. هشتمين فصل كاوش در شهر سوخته زابل از يك ماه قبل توسط گروه باستان شناس از كشورمان و همكاري گروه محقق از ايتاليا آغاز و همچنان درحال انجام است. گروههاي باستان شناس در اين فصل كاوش در دو بخش گورستان و بخش مسكوني شهر سوخته زابل فعاليت دارند. شهرسوخته در 55 كيلومتري زابل درحاشيه جاده زابل، زاهدان از بخش هاي مسكوني شرقي، بناهاي يادماني، گورستان، صنعتي و مسكوني شرقي تشكيل شده است. شهرستان 400 هزار نفري زابل (سيستان) در 205 كيلومتري شمال زاهدان مركز سيستان و بلوچستان با استان «نيمروز» افغانستان 314 كيلومتر مرز مشترك دارد

سیستم مکان یابی جغرافیایی چیست؟

2006-04-29T13:44:00.000+03:30

سیستم مکان یابی جهانی یا GPS چیست؟ هرکسی که می خواهد بداند که درکجا قراردارد ، راهش به چه سمتی است ، ویا با چه سرعتی درحرکت است می تواند از یک GPS استفاده کند سیستم مکان یابی جهانی ( Global Positioning System ) یک سیستم هدایت ( ناوبری) ماهواره ای اســت شـامل شبکه ای از ۲۴ ماهواره درگردش که درفاصله ۱۱ هزارمایلی ودر شش مدارمختلف قراردارند . در واقع یک سیستم راهبری و مسیریابی ماهواره ای است که از شبکه ای با ۲۴ ماهواره تشکیل شده است و این ماهواره ها به سفارش وزارت دفاع ایالات متحده ساخته و در مدار قرار داده شده اند. این سیستم در ابتدا برای مصارف نظامی تهیه شد ولی از سال ۱۹۸۰ استفاده عمومی آن آزاد و آغاز شد. خدمات این مجموعه در هر شرایط آب و هوایی و در هر نقطه از کره زمین در تمام ساعت شبانه روز در دسترس است. پدید آوردنگان این سیستم، هیچ حق اشتراکی برای کاربران در نظر نگرفته اند و استفاده از آن رایگان است. ماهواره ها درحال حرکت می باشند و درعرض ۲۴ ساعت دوبارکامل بـــرگرد زمیــن می گردنــــــد . (هرروز دوبار ) باسرعتی درحدود ۱۰۸ مایل درثانیه ) ماهواره های GPS به نام NAVSTAR شناخته می شوند... لازمه هرگونه آشنایی با GPS فراگیری ماهیت اصلی این ماهواره ها می باشد . اولین ماهواره GPS درفوریه ۱۹۷۸ پرتاب شد . وزن هرماهواره تقریباً / ۲۰۰۰ پاوند ودارای صفحات آفتابی به پهنای ۱۷f می باشد . و قدرت فرستنده آن ۵۰ وات ویا کمتر است. هر ماهواره ۲ سیگنال ارسال می کند: L۱ و L۲ . GPS های غیر نظامی از فرکانس ۴۲MHZ.۱۵۷۵ :L۱ اسـتــفــاده می کننند . هر ماهواره حدوداً ۱۰ سال فعال می ماند وجایگزینی ماهواره ها بموقع انجام گشته و ماهواره های جایگزین به فضا پرتاب می گردند . برنامه شبکه GPS هم اکنون تا سال ۲۰۰۶ تنظیم وجایگزینی های لازمه ترتیب داده شده اند.مسیر گردش ماهواره ها آنها را بین عرض جغرافیایی ۶۰ درجه شمالی و۶۰ درجه جنوبی قرارمی دهد . این امر به معنی آن است که درهرنقطه از زمین ودرهرزمان می توان سیگنال های ماهواره أی را دریافت نمود. وهرچه به قطبهای شمال – جنوب نزدیک شویم نیز همچنان ماهواره های GPS را خواهیم دید . هرچند دقیقاً در بالای سرما نخواهند بود واین در دقت وصحت عمل آنها در این نقاط تاثیرمی گذارد . یکی از بزرگترین مزایای رهیابی بوسیله GPS نسبت به روشهای دیگر زمینی آن است که این سیستم درهر شرایط جوی و بدون توجه به نوع کاربرد گیرنده GPS بخوبی کارمی کند . ●ماهواره های GPS ۲۴ عدد ماهواره GPS در مدارهایی بفاصله ۲۴۰۰۰ هزار مایل از سطح دریا گردش می کنند. هر ماهواره دقیقا طی ۱۲ ساعت یک دور کامل بدور زمین می گردد. سرعت هریک ۷۰۰۰ مایل بر ساعت است. این ماهواره ها نیروی خود را از خورشید تامین می کنند. همچنین باتری هایی نیز برای زمانهای خورشید گرفتگی و یا مواقعی که در سایه زمین حرکت می کنند بهمراه دارند. راکتهای کوچکی نیز ماهواره ها را در مسیر صحیح نگاه می دارد. به این ماهواره ها NAVSTAR نیز گفته می شود. در اینجا به برخی مشخصه های جالب این سیستم اشاره می کنیم: • اولین ماهواره GPS در سال ۱۹۷۸ یعنی حدود ۳۵ سال پیش در مدار زمین قرار گرفت. • در سال ۱۹۹۴ شبکه ۲۴ عددی NAVSTAR تکمیل گردید. • عمر هر ماهواره حدود ۱۰ سال است که پس از آن جایگزین می گردد. • هر ماهواره حدود ۲۰۰۰ پاوند وزن دارد و طول باتری های خورشیدی آن ۵.۵ متر است. • انرژی مصرفی هر ماهواره، کمتر از ۵۰ وات است. ●GPS چگونه کار می کند؟ ماهواره های این سیستم، در مداراتی دقیق هر روز ۲ بار بدور زمین می گردند و اطلاعاتی را به زمین مخابره می کنند. گیرنده های GPS این اطلاعات را دریافت کرده و با انجام محاسبات هندسی، محل دقیق گیرنده را نسبت به زمین محاسبه می کنند. در واقع گیرنده زمان ارسال سیگنال توسط ماهواره را با زمان دریافت آن مقایسه می کند. از اختلاف این دو زمان فاصله گیرنده از ماهواره تعیین می گردد. حال این عمل را با داده های دریافتی از چند ماهواره دیگر تکرار می کند و بدین ترتیب محل دقیق گیرنده را با اختلافی ناچیز، معین می کند. گیرنده به دریافت اطلاعات همزمان از حداقل ۳ ماهواره برای محاسبه ۲ بعدی و یافتن طول و عرض جغرافیایی، و همچنین دریافت اطلاعات حداقل ۴ ماهواره برای یافتن مختصات سه بعدی نیازمند است. با ادامه دریافت اطلاعات از ماهواره ها گیرنده اقدام به محاسبه سرعت، جهت، مسیرپیموده شده، فواصل طی شده، فاصله باقی مانده تا مقصد، زمان طلوع و غروب خورشید و بسیاری اطاعات مفید دیگر، می نماید. ●گیرنده GPS بسته به نوع مصرف و بودجه می توانید از طیف وسیع گیرنده های GPS بهره ببرید. همچنین، باید از در دسترس بودن نقشه مناسب و بروزجهت ناحیه مورد استفاده تان، اطمینان حاصل کنید. امروزه بهای گیرنده های GPS بطور چشمگیری کاهش پیدا کرده است و هم اکنون در کشور ما (ایران) با بهایی معادل یک عدد گوشی متوسط موبایل نیز می توان گیرنده GPS تهیه کرد. در کشورهای توسعه یافته از این سیستم جهت کمک به راهبری خودرو، کشتی و انواع وسایل نقلیه بهره گیری می شود. هر چه نقشه های منطقه ای که در حافظه گیرنده بارگذاری می شود دقیق تر باشد، سرویسهایی که از GPS می توان دریافت داشت نیز ارتقا می یابد. برای مثال، می توان از GPS مسیر نزدیکنرین پمپ بنزین، تعمیرگاه و یا ایستگاه قطار را سوال نمود و مسیر پیشنهادی را دنبال کرد. دقت مکانیابی این سیستم در حد چند متر می باشد، که بسته به کیفیت گیرنده تغییر می کند. از سیستم محلیابی جهانی می توان در کارههایی چون نقشه برداری و مساحی، پروژه های عمرانی، کوهنوردی، کایت سواری، سفر در مناطق ناشناخته، کشتی رانی و قایقرانی، عملیات نجات هنگام وقوع سیل و زمینلرزه و هر فعالیت دیگر که نیازمند محل یابی باشد، بهره برد. هر کس که بخواهد بداند کجاست و بکجا می رود به این سیستم نیازمند است، با توجه به نزول شدید بهای گیرنده های این سیستم، و افزایش امکانات آنها، این تکنولوژی در آینده نزدیک بیش از پیش در اختیار همگان قرار خواهد گرفت اطلاعاتی که یک ماهواره GPS ارسال می کند چیست ؟ سیگنـال GPS شـــــامــل : یـــک کد شبه تصادفی Pseudo Random Code ، داده ای بنام ephemeris ویک داده تقویــــمی بنام almanac می باشد. کد شبه تصادفی مشخص کننده ماهواره ارسال کننده اطلاعات ( کد شتاسایی ماهواره ) می باشد. هرماهواره باکدی مخصوص شناسایی می شود : RPN Random Code Pseudo این عددی است بین ۱و ۳۲ . این عدد درگیرنده هر GPS نمایش داده میشود .دلیل اینکه تعداد این شناسه ها بیش از ۲۴ می باشد امکان تسهیل درنگهداری شبکه GPS باشد . زیرا ممکن است یک ماهواره پرتاب شود و شروع بکار نماید قبل از اینکه ماهواره قبلی از رده خارج شده باشد . به این دلیل ازیک عدد دیگر بین ۱و ۳۲ برای شناسایی این ماهواره جدید استفاده می شود . داده Ephemeris دائماً بوسیله ماهوارها ارسال میگردد وحاوی اطلاعاتی درمورد : وضعیت خود ماهواره (سالم یا ناسالم) و تاریخ وزمان فعلی می باشد . گیرنده GPS بدون وجود این بخش از پیام درمورد زمان وتاریخ فعلی درکی ندارد . این بخش پیام نکته اساسی برای تعین مکان می باشد. Almanac داده أی را انتقال می دهد که نشان دهنده اطلاعات مداری برای هرماهواره وتمام ماهوارهای دیگر سیستم می باشد . ال میتوان شیوه کار GPS را بهتر بررسی کرد . هرماهواره پیامی را ارسال می کند که بــطور ســــــاده می گوید : من ماهواره شماره X هستم ، موقعیت فعلی من Y است ، و این پیام در زمان Z ارسال شده است هر چند که این شکل ساده شده پیام ارسالی است ولی می تواند کل طرز کار سیستم را بیان نماید . گیرنده GPS پیام را می خواند و داده های almanac و ephemeris را جهت استفاده بعدی ذخیــره می نماید . این اطـلاعـات می توانند برای تصحیح و یا تنظیم ساعت درونی GPS نیز به کار روند . حال برای تعیین موقعیت ، گیرنده GPS زمانهای دریافت شده را با زمان خود مقایسه می کند . تفاوت این دو مشخص کننده فاصله گیرنده GPS از ماهواره مزبور می باشد . این عملی است که دقیقاً یک گیرنده GPS انجام می دهد . با استفاده از حداقل سه ماهواره یا بیشتر ، GPS می تواند طول و عرض جغرافیایی مکان خود را تعیین نماید . ( که آن را تعیین دو بعدی می نامند . ) و با تبادل با چهار ( و یا بیشتر ) ماهواره یک GPS می تواند موقعیت سه بعدی مکان خود را تعیین نماید که شامل طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع می باشد . با انجام پشت سر هم این محاسبات ، GPS می تواند سرعت و جهت حرکت خود را نیز به دقت مشخص نماید . یکی از عواملی که بر روی دقت عمل یک GPS اثــر می گذارد . شکل قرار گرفتن ماهواره ها نسبت به یکدیگر می باشد . (از نقطه نظر GPS ) اگر یک GPS با چهار ماهواره تبادل نماید و هر چهار ماهواره در شمال و شرق GPS باشند طرح و هندسه این ماهوارها برای این GPS بسیار ضعیف میباشد و شاید GPS قادر نباشد مکان یابی نماید. زیرا تمام اندازه گیریهای فاصله در یک جهت عمومی قرار دارند. مثلث سازی ضعیف است وناحیه مشترک بدست آمده ازاشتراک این مسافت سنجی ها وسیع می باشد ( مکانی که GPS برای مکان خود تصورمی کند بسیار وسیع می باشد ودر نتیجه تعیین دقیق محل آن ممکن نیست ) دراین موقعیتها حتی اگر GPS مکان یابی را انجام دهد وموقعیتی راگزارش نماید دقت آن نمی تواند زیاد خوب باشـــــــد ( کمتر از۵۰۰-۳۰۰ فیت ). اگر همین چهارماهواره درچهارجهت ( شمال ، جنوب ، شرق ، غرب ) وبا زوایای ۹۰ درجه قرارداشته باشند طرح این چهار ماهواره برای GPS مزبور بهترین حالت می باشد چراکه جهات مسافت سنجی چهار جهت متفاوت و نقطه اشتراک این مسافت سنجی ها بسیار کوچک می باشد . وهرچه این نقطه اشتراک کوچکتر باشد به معنی آن است که بیشتر به نقطه واقعی حضورخود نزدیک شده ایم . دراین موقعیت دقت عمل کمتر از۱۰۰فیت می باشد . طرح وهندسه قرارگرفتن ماهواره ها هنگامیکه GPS نزدیکی ساختمانهای بلند، قلل کوهها ، دره های عمیق ویا در وسایل نقلیه قرارگرفته باشد به مساله مهمتری تبدیـل می گردد .اگر مانعی در رسیدن سیگنالهای بعضی از ماهواره ها وجود داشته باشد GPS می تواند از بقیه ماهواره ها بـــرای مکان یابی خود استفاده نماید. هرچه این موانع بیشتر و شدیدتر شوند مکان یابی نیز مشکل تر می گردد ک گیرنده GPS نه تنها ماهواره های قابل استفاده را تشخیص می دهد بلکه مکان آنها را درآسمان نیز تعیین می کند . ( ارتفاع و زاویه ) منبع دیگرایجاد خطا " چند مسیری " می باشد ." چند مسیری" نتیجه انعکاس سیگنال رادیویی به وسیله یک شی می باشد . این پدیده باعث ایجاد تصاویر سایه دار در تلویزیونها می گردد هر چند در آنتنهای جدید این شکل به وجود نمی آید ، این پدیده در آنتنهای رو تلویزیونی قدیمی به وجود می آمد. بروز این اختلال برای GPS ها به این شکل است که امواج بعد از انعکاس به وسیله اشیاء ( مانند ساختمانها یا زمین ) به آنتن GPS برسند . در این صورت سیگنال مسیر بیشتری را تا رسیدن به آنتن GPS طی می کند و این باعث می شود که GPS فاصله ماهواره را بیشتر از آنچه هست محاسبه نماید. که باعث ایجاد خطا در مکان یابی نهایی می گردد. در صورت بروز این اختلال تقریباً ۱۵ فیت بر خطای نهایی افزوده می شود .منبع دیگری نیز برای ایجاد خطا ممکن است وجود داشته باشند . افزایش تاخیر ( delay ) به دلیل اثرات جوی نیز می تواند برروی دقت کار اثر بگذارد . همچنین خطاهای ساعت داخلی GPS . در هر دو این موارد گیرنده GPS طوری طراحی شده است که این اثرات را جبران نماید . ولی خطاهای کوچکی بر اساس همین اثرات همچنان بروز خواهند کرد . در عمل ، دقت کار یک GPS غیر نظامی معمولی ، با توجه به تعداد ماهواره های تبادلی و طرح قرار گرفتن آنها بین ۶۰ تا ۲۲۵ فیت می باشد. GPS های پیچیده تر و گرانتر می توانند با دقتهایی در حد سانتیمتر کارکنند . ولی دقت یک GPS معمولی نیزمی تواند به کـــمک پـــردازشی بـــه نـــام DGPS Differential GPS به حدود ۱۴ فیت یا کمتر برسد .سرویسهای DGPS با هزینه کمی قابل اشتراک می باشند . سیگنال تصحیحات DGPS توسط سازمان Army Corps Of Engineers و از ایستگاههای مخصوص ارسال می گردد . این ایستگاهها در فرکانس KHZ .۳۲۵- ۲۸۳.۵ کار می کنند تنها هزینه استفاده از این سرویس خریدن یک دامنه از این سیگنالها می باشد . با این کار یک گیرنده دیگر به GPS ما متصل می شود ( از طریق یک کابل سه رشته ای ) و عمل تصحیح را طبق یک روش استاندارد به نام ( RTCM SC-۱۰۴ ) انجام می دهد . اشتراک سرویسهای DGPS از طریق امواج رادیویی FM نیز ممکن می باشد . چه کسانی از GPS استفاده می کنند ؟ GPS ها دارای کاربردهای متنوعی در زمین ، دریا و هوا می باشند ، اساساً GPS هر جایی قابل استفاده است مگر در نقاطی که امکان وصول امواج ماهواره درآنها نباشد مانند داخل ساختمانها ، غارها ونقاط زیرزمینی دیگر و یا زیر دریا ، کاربردهای هوایی GPS در رهیابی برای هوانوردی تجاری میباشد . در دریا نیز ماهیگیران ، قایقهای تجاری ، ودریا نوردان حرفه أی از GPS برای رهیابی استفاده می کنند . استفاده های زمینی GPS بسیار گسترده تر می باشد . مراکز علمی از GPS برای استفاده از قابلیت و دقت زمان سنجی اش واطلاعات مکانی اش استفاده می کنند . نقشه برداران از GPS برای توسعه منطقه کاری خود بــــهره می گیرند . سایتهای گرانقیمت نقشه برداری دقتهایی تا یک متر را فراهم می آورند . GPS ها علاوه بر صرفه جویی دقتهای بهتری را برای این سایتها به ارمغان می آورند . استفاده های تفریحی از GPS نیز به تعداد تمام ورزشهای تفریحی متنوع است . به عـنوان مثال برای شکارچیان ، برف نوردان ، کوهنوردان وسیاحان و… در نهایت باید گفت هرکسی که می خواهد بداند که درکجا قراردارد ، راهش به چه سمتی است ، ویا با چه سرعتی درحرکت است می تواند از یک GPS استفاده کند . در خودروها نیز وجود GPS به امری عادی بدل خواهد شد.سیستم هایی درحال تهیه است تا درکنار هر جاده ای با فشار دادن یک کلید موقعیت به یک مرکز اورژانس انتقال یابد . ( بوسیله انتقال موقعیت فعلی به یک مرکز توزیع ) سیستم های پیچیده دیگری موقعیت هر خودرو را دریک خیابان ترسیم می کنند این سیستمها به راننده بهترین مسیر برای رسیدن به یک هدف خاص را پیشنهاد می کنند . منبع : http://www.geomatic.ir

دلتاهايي كه در حال غرق شدن در زير آبهاي اقيانوسها هستند

2006-04-15T08:02:00.000+03:30

بيش از هشت ميليون نفر در شش دلتاي بزرگ در دهانه رودخانه هاي بزرگ در جهان ساكن هستند اما بالا آمدن مستمر سطح آب اقيانوسها و بروز مكرر توفانهاي گسترده دريايي ، اين افراد را در معرض خطر بي خانماني قرار داده است. توفان كاترينا كه نيو اورلئان را درهم كوبيد و موجب شد، بيش از نيم ميليون نفر خانه و كاشانه خود را از دست بدهند اين نكته را بخوبي روشن ساخت كه زيستن در مناطقي كه در معرض خطر سيلاب قرار دارند تا چه اندازه خطرناك است. اما فاجعه نيو اورلئان براي شماري از پژوهشگران امري كاملا قابل پيش بيني بود. به اعتقاد اين محققان تا سال ۲۰۵۰جان ميليونها نفر كه در دهانه هاي رودها و دلتاها زندگي مي كنند در معرض خطر قرار دارد. به گفته 'جيسن اريكسن' در دپارتمان حفاظت محيط زيست در دانشگاه ويرجينيا غير از دلتاي رود 'ميسي سي پي' كه شهر نيو اورلئان در دهانه آن بنا شده است، پنج دلتاي مهم ديگر وجود دارند كه ساكنان آنان با خطر فاصله چنداني ندارند. اين دلتاها شامل دلتاي بنگال در بنگلادش، دلتاي يانگ تسه در چين، دلتاي مكونگ در ويتنام، دلتاي نيل در مصر و دلتاي گوداواري در هند است. در هر دلتا، خطي كه ساحل را از اقيانوس جدا مي كند بر اساس ميزان رسوبات رودخانه در نقطه اي كه به دريا متصل مي شود تعيين مي گردد. به گفته دانيل استانلي متخصص زمين شناسي دريايي دلتاها از موسسه اسميتسونين در واشنگتن هر نوع كاهش در ميزان رسوباتي كه رودخانه با خود به همراه مي آورد مي تواند موجب شود تا سطح دلتا پائين تر از سطح اقيانوس يا دريا قرار گيرد. به اعتقاد 'رابرت نيكلاس' از مركز مطالعاتي تيندال در دانشگاه ساوت همپتن در انگليس هرچند همه دلتاها به علت آنكه در نقاط كم ارتفاع واقع شده اند بطور طبيعي در معرض خطر قرار دارند اما فعاليتهاي آدمي مي تواند درجه آسيب پذيري محيط زيست را در اين مناطق افزايش دهد. هم اكنون در سطح جهاني سطح اغلب دلتاها در حال پائين رفتن است. علت اين امر آن است كه سدهايي كه در بالا دست رودخانه ها زده مي شود مانع از آن مي شود كه رسوبات طبيعي رودخانه در خط ساحلي دلتا دفن شود و ارتفاع زمين را در اين ناحيه بالا نگاه دارد. آنچه كه بر ميزان اين خطر مي افزايد آن است كه ساكنان مناطق دلتايي با حفر چاههاي آب و نفت اقدام به استخراج اين مواد از زير مناطق دلتايي مي كنند و به اين ترتيب موجب مي شوند، سطح خاك و مواد رسوبي در دلتاها از حد عادي خود نيز پايين تر برود. اين نوع فعاليتها موجب شده تا در سطح بين المللي سطح دلتاها به صورت متوسط سالانه ۱/۵تا ۲ميلي متر از سطح آب پائين تر برود. اريكسن و همكارانش در بررسيهاي خود به اين نتيجه رسيده اند كه هم اكنون بيش از ۴۰دلتاي عمده در سطح جهان در معرض خطر غرق شدگي قرار دارند. علت اصلي اين امر آن است كه در ۶۸درصد از منابع تهيه رسوبات اين دلتاها دچار كمبود اساسي شده است. در ۲۰درصد از موارد حفاريهايي كه در مناطق دلتايي صورت گرفته عامل پايين روي بوده و در ۱۲درصد ازدياد سطح آب دريا خطر اصلي به شمار مي آيد. پنج يا شش دلتاي اصلي كه در بالا به آنها اشاره شد علاوه بر خطراتي كه برشمرده شد در معرض خطر توفانهاي شديد دريايي نظير كاترينا نيز هستند. تنها استنثا در اين زمينه دلتاي نيل است. بروز توفان و ازدياد سطح آب موجب مي شود، محدوده گسترده اي از زمينهاي كم ارتفاع در اين منطقه پوشيده از آب شود اما اين زمينها زراعي هستند و آب گرفتگي آنها براي كشاورزان منفعت دارد. اما در دلتاي بنگال هر نوع توفان گسترده مي توان سيلاب را تا مركز پناهگاههايي كه براي اسكان سيل زدگان ساخته شده پيش براند. دلتايي كه بيش از بقيه دلتاها در معرض خطر است هلالي است كه از چين تا هند كشيده شده است. در اين هلال بيشترين شمار جمعيت ساكنند و تواتر وقوع توفانهاي عظيم دريايي در اين ناحيه از هرجاي ديگر بيشتر است. كوههاي فعال از حيث جغرافيايي و بارانهاي سنگين موجب شده تا جنوب شرقي آسيا به صورت يكي از بزرگنرين منابع توليد رسوبات رودخانه اي درآيد. به اين ترتيب شمار دلتاهاي بزرگ در اين ناحيه زياد است. اما پروژه هاي گسترده خانه سازي و شهرسازي در اين نواحي و نيز طرحهاي بزرگ سدسازي سبب شده تا از ميزان رسوباتي كه در اين نواحي به دريا مي ريزد، كاسته شود. به عنوان نمونه در سال ۱۹۹۸به واسطه انجام پروژه هاي سدسازي به مدت ۲۳۰ روز آب رودخانه يانگ تسه خشكيد. در دوره هاي عادي آب اين رودخانه تنها به مدت ۲۰روز بند مي آمد. اريكسن و همكارانش نتايج تحقيقات خود را در نشريه علمي 'گلوبال اند پلانتاري چنج Global & Planetary Change(تغييرات جهاني و سياره اي) منتشر كرده اند. اين محققان خواستار آن شده اند كه جامعه بين المللي با بهره گيري از فناوريهاي پيشرفته بر موقعيت دلتاها نظارت كند و به اين ترتيب زمينه را براي مقابله با خطرات محتمل و نجات جان ساكنان اين دلتاها آماده سازد. موقعيت دلتاهاي ششگانه اي كه بيش از ديگر دلتاها در معرض خطر قرار دارند به اين قرار است: دلتاي بنگال كه در آن ۳ميليون و ۴۳۰هزارنفر ساكن هستند به واسطه وسعت نسبتا كم و تجمع شمار زياد افراد با خطر از دست دادن رسوبات ناشي از حفاريهايي مكرر براي دستيابي به آب آشاميدني مواجه است. بر اساس آمار سالانه ۲۵ميلي متر ازارتفاع خشكي اين دلتا كاسته مي شود. موقعيت جغرافيايي بخش زير دريا در اين دلتا نيز به گونه اي است كه وقوع توفانهاي دريايي را تشديد مي كند. ارتفاع برخي از امواج در دهانه خليج بنگال به ۱۰متر بالغ مي شود. عدم وجود سيستم هاي اطلاع رساني پيشگيرانه موجب شده كه در موارد وقوع توفانهاي دريايي يا بالا امدگي ناگهاني سطح آب شمار زيادي از افراد جان خود را از دست بدهند. در سال ۱۹۷۰بيش از ۳۰۰هزار نفر و در سال ۱۹۹۱قريب ۱۳۸هزار نفر از ساكنان اين دلتا بر اثر توفانهاي دريايي جان باختند. دلتاي مكونگ با يك ميليون و ۹۱۰هزار سكنه دومين دلتاي بزرگ از حيث جمعيت در سطح جهان است. اين دلتا كه با كاهش شديد رسوبات روبرو است در بخشي از قاره آسيا قرار گرفته كه بالاترين نرخ وقوع توفانهاي شديد دريايي را دارد. بطور متوسط در هر دهه يك توفان عظيم دريايي در اين ناحيه رخ مي دهد.اين توفانها مي توانند بسيار خسارت بار باشند. توفان دريايي ليندا كه در سال ۱۹۹۷به صورت ناگهاني در درياي چين جنوبي ظاهر شد بيش از سه هزار نفر را در دلتاي مكونگ از پاي درآورد. اين توفان دهكده هاي زيادي را نابود ساخت و شمار چشمگيري از ساكنان اين ناحيه را بي خانمان كرد. دلتاي نيل با جمعيت يك ميليون و ۳۰۰هزار نفر هرچند در معرض خطر توفانهاي دريايي قرار ندارد اما فعاليتهاي آدمي بيشترين خسارت را براي آن به بار آورده است. پايان ساختمان سد اسوان در سال ۱۹۶۴عوارض مخرب بسيار گسترده اي براي اين دلتا به همراه داشت. اين سد موجب شد ريختن رسوبات رودخانه كه هر سال با سيلاب ادواري به دريا مي ريخت متوقف شود. اين رسوبات از ۱۹۶۴تاكنون مستمرا پشت ديواره سد جمع شده اند. در نواحي دورتر از سد وجود يك شبكه گسترده از كانلهاي آبياري و زهكشيها مانع از آن مي شود كه باقيمانده رسوبات به دهانه دلتا برسد به اين ترتيب ارتفاع اين دلتا به صورت مستمر در حال كاهش است. دلتاي يانگ تسه كه شهر مهم شانگهاي با ۴۸۴هزار نفر جمعيت بر روي آن ساخته شده ركورددار مواجهه با توفانهاي دريايي از قرن هفتم ميلادي تاكنون است. تواتر وقوع اين توفانها در قرن بيستم به مراتب افزايش يافته است. به گفته 'رابرت نيكلاس' از دانشگاه ساوت همپتن تاسيسات دفاعي شانگهاي در برابر توفانهاي و سيلابهاي دريايي بخوبي تاسيسات دفاعي لندن است. از اين تاسيسات به مراتب بهتر از تاسيسات دفاعي شهر نيواورلئان نگاهداري مي شود. اما اين موازين دفاعي صرفا براي بخشهاي شهري است و قسمتهاي روستايي را دربر نمي گيرد. دلتاي ميسي سي پي كه ۴۸۰هزار نفر را بر روي خود جاي داده در مواجهه با توفان كاترينا ميزان اسيب پذيري خود را آشكار كرد. مطالعات كنوني نشان مي دهد كه بيش از ۲۰درصد مساحت اين دلتا تا سال ۲۰۵۰به زير آب خواهد رفت. تا قبل از وقوع توفان كاترينا شركتهاي حفار نفت سالانه دهها هزار كيلومتر مربع زمينهاي مردابي را به واسطه حفاري هاي گسترده خود در زير آب غرق كردند. كاسته شدن از رسوبات در اين ناحيه موجب شده تا بخشهاي قابل توجهي از شهر نيواورلئان نيز در زير آب قرار گيرد. دلتاي گوداواري در ساحل شرقي هند داراي ۴۵۳هزار سكنه است. ميزان خوردگي زمين در اين ناحيه از دلتاي ميسي سي پي نيز بيشتر است و تا سال ۲۰۵۰به ۲۳درصد مي رسد. تلمبه كردن آبهاي زير زميني يكي از مهمترين عوامل كاسته شدن از رسوبات طبيعي و بي دفاع شدن خطوط ساحلي است. در سال ۱۹۹۶و به دنبال وقوع يك توفان دريايي مختص مناطق حاره بيش از هزار نفر از ساكنان اين دلتا جان باختند. در سال ۱۹۹۹وقوع يك ابر-توفان موجب شد در بخشهاي شمالي تر اين دلتا ده هزار نفر جان خود را از دست بدهند. منبع: ايرنا

نگاهى به خورشيدگرفتگى سال ۱۳۸۵

2006-02-14T07:25:00.000+03:30

مسعود عتيقى روزنامه شرق 25/11/84

خلاصه مطلب۱

-هنگامى كه ماه در گردش خود به دور زمين در وضعيتى قرار مى گيرد كه زمين و خورشيد در طرفين و ماه در وسط باشد، سايه ماه بر روى زمين مى افتد و ماه مانعى براى رسيدن نور خورشيد به زمين مى شود. اگر بخشى از ماه از جلوى خورشيد بگذرد، گرفت جزيى و اگر به طور كامل جلوى قرص خورشيد را بپوشاند كسوف كامل خواهد بود.۲

- خورشيدگرفتگى سال ۸۵ در روز نهم فروردين ماه به وقوع خواهد پيوست.در اين روز سايه تاريك ماه با نوارى به طول ۱۴۵۰۰ كيلومتر كه عرض آن بين ۱۲۶ تا ۱۸۹ كيلومتر متفاوت است، از روى سياره زمين عبور مى كند.خود را براى تماشاى گرفت كامل خورشيد در بهار سال ۱۳۸۵ آماده كنيد. خورگرفت عظيم ترين و با هيبت ترين رويداد آسمانى است. خورگرفت ها از زمان باستان تا به امروز هميشه مورد توجه بوده اند. هنگامى كه مهر تابان به يكباره تيره شده و نور خود را از زمين و زمينيان دريغ مى كند. خرافه ها و داستان هاى زيادى در مورد اين پديده شنيده ايد، از بلعيده شدن خورشيد توسط اژدها گرفته تا رهايى «كريستف كلمب» از دست قبايل وحشى، اما هر ذهن بر اساس كنجكاوى كه از خصيصه هاى ويژه انسانى است مى خواهد اين رويداد را از نزديك ببيند و به شناخت بيشترى در زمينه ماهيت و اثرات آن بپردازد.صفحه تيره ماه، چهره درخشان خورشيد را مى پوشاند و مناطقى از زمين در هنگام روز در سايه ترس آور ماه فرو مى روند. تاج با عظمت خورشيد در طول گرفت كامل شكوفا مى شود و با برگشتن روز به وضع عادى، ناپديد مى شود.گرفت هاى جزيى معمولاً طى سال هاى اخير توجه بسيارى را به خود جلب كرده اند:۱۰ خرداد ۸۲ ، ۱۱ مهر ۸۴ و... اما هنوز ذهن ما خاطره گرفت كامل ۲۰ مرداد ۱۳۷۸ را فراموش نكرده است، رويدادى كه به تحولى شگرف در عمومى سازى نجوم آماتورى در ايران و توجه مسئولين فرهنگى كشور به اين مقوله جذاب انجاميد. لازم به ذكر است كه تا سال ۱۴۱۳ خورشيدى (۲۹سال ديگر) كسوف كامل ديگرى در ايران رخ نخواهد داد. اما بخت با شيفتگان اين حادثه نجومى همراه است كه مى توانند در كمترين فاصله از كشورمان يك گرفت كامل را آن هم به مدت نزديك به ۴ دقيقه تجربه كنند.

• آشنايى با خورشيدگرفتگى هنگامى كه ماه در گردش خود به دور زمين در وضعيتى قرار مى گيرد كه زمين و خورشيد در طرفين و ماه در وسط باشد، سايه ماه بر روى زمين مى افتد و ماه مانعى براى رسيدن نور خورشيد به زمين مى شود. اگر بخشى از ماه از جلوى خورشيد بگذرد، گرفت جزيى و اگر به طور كامل جلوى قرص خورشيد را بپوشاند كسوف كامل خواهد بود.البته اگر ماه از زمين دور باشد (در اوج زمينى) هنگام گرفت كلى نمى تواند قرص خورشيد را كامل بپوشاند، بنابراين گرفت حلقوى را مشاهده مى كنيم. طبيعى است كه هر ماهه در گردش ماه به دور زمين، ماه بين زمين و خورشيد قرار مى گيرد اما به علت انحراف ۵ درجه اى مدار ماه نسبت به مدار زمين، در هر ماه شاهد يك گرفت نيستيم.هر دوره از گرفت كامل شامل ۴ تماس است كه تماس اول با آغاز گرفت جزيى همراه است (لبه شرقى ماه با لبه غربى خورشيد مماس مى شود). تماس دوم بعد از ناپديد شدن آخرين دانه بيلى در شرق خورشيد روى مى دهد. دانه بيلى به نگين حلقه الماس نيز شهرت دارد. در حقيقت اين دانه ها در اثر عبور نور خورشيد از بين دره هاى ماه به چشم مى رسد كه فردى به نام «فرانسيس بيلى» اين پديده را توضيح داد. در اين لحظه گرفت كامل آغاز مى شود و تماس سوم قبل از پديدار شدن اولين دانه بيلى از سمت غرب خورشيد است كه خبر از پايان گرفت كامل مى دهد. گرفت جزيى مرحله دوم نيز با تماس چهارم (مماس شدن لبه غربى مهتاب با لبه شرقى مهر تابان) پايان مى يابد.عكسبردارى و فيلمبردارى از كسوف بر روى سه پايه و با تكنيك هاى خاص بدون از دست دادن فرصت ها، ثبت گزارش و كارهاى مطالعاتى مختلف ازجمله فعاليت هايى است كه در يك خورشيدگرفتگى انجام مى شود. لغت خاصى تحت عنوان «ساروس» كه يك اصطلاح بابلى است براى خسوف و كسوف وجود دارد كه بيانگر فاصله بين دو گرفت متوالى است. «ساروس» كه يك اصطلاح بابلى است، مقدار آن برابر ۱۸ سال و ۱۱ روز و ۷ ساعت و ۴۹ دقيقه است.

• حفاظت از چشم

چشمان آماتورهاى عاشق آسمان بهترين ابزار رصدى آنها هستند كه بايد مراقبت هاى ويژه از آن صورت پذيرد. استفاده از عينك هاى آفتابى مناسب هنگام تردد زير نور خورشيد (نه هنگام رصد خورشيد)، دور نگاه داشتن چشم از گرد و غبار، آلودگى، گازها و مواد شيميايى، عدم ورود نورهاى شديد به چشم و... از جمله اين حفاظت هاست. به رغم آنكه مهر تابان نقش مادر منظومه خورشيدى را دارا است اما مى تواند براى چشمان رصدگر بسيار خطرناك باشد. در هنگام رصد خورشيد با چشم غيرمسلح (بدون تلسكوپ و ابزار رصدى) حتماً بايد از عينك هاى مخصوص خورشيدگرفتگى استفاده كرد. تلسكوپ، دوربين دوچشمى يا هر ابزار رصدى ديگرى كه با آن كار مى كنيد نيز حتماً بايد به فيلتر مايلار مخصوص رصد خورشيد مجهز باشد (اين فيلترها بايد استاندارد جهانى را داشته باشد). براى مجهز كردن تلسكوپ و دوربين هاى عكسبردارى و فيلمبردارى خود از هم اكنون با انجمن محل فعاليت تان تماس بگيريد تا فيلترهاى استاندارد مايلار در اختيارتان قرار گيرد. دقت كنيد كه حتماً كمى قبل از كامل شدن گرفت، براى مشاهده مطلوب دانه هاى بيلى، حلقه الماس و آغاز گرفت كامل، مى بايست عينك هاى مخصوص رصد را از چشم برداشت و فيلتر روى دوربين هاى عكاسى، فيلمبردارى و تلسكوپ ها نيز بايد برداشته شود. لحظات كوتاهى قبل از تماس سوم و پايان گرفت كامل هم مجدداً بايد از عينك مخصوص و فيلتر استفاده كرد.•

مهر تاريك ۹ فروردين ۱۳۸۵هردوره ازگرفت تحت عنوان «ساروس» شناخته مى شود. اكنون با اين كسوف بيشتر آشنا شويم. «ساروس» شماره ۱۳۹ در روز ۲۹ مارس ۲۰۰۶ ميلادى برابر با ۹ فروردين ۱۳۸۵ نوار باريكى از سايه را بر روى زمين مى گذراند. اين گرفت بيست و نهمين گرفت از ۷۱ كسوف مربوط به «ساروس» شماره ۱۳۹ است. بد نيست بدانيد اولين سرى از گرفت «ساروس» ۱۳۹ در تاريخ ۱۷ مه ۱۵۰۱ ميلادى (جمعه ۲۶ ارديبهشت ۸۸۰ خورشيدى) رخ داده وآخرين آن ۲ ژوئن ۲۷۶۳ ميلادى (يكشنبه ۱۲ خرداد ۲۱۴۲ خورشيدى) روى خواهد داد. طولانى ترين گرفت كامل اين «ساروس» در ۱۶ جولاى ۲۱۸۶ ميلادى (شنبه ۲۴ تيرماه ۱۵۶۵ خورشيدى) با مدت زمان گرفت كامل ۷ دقيقه و ۲۹ ثانيه است. گرفت فروردين ۸۵ در نقاط منتهى اليهى شمال غربى ايران نزديك به ۹۰ درصد، در تهران ۷۰ درصد در شهرهايى همچون اصفهان و مشهد ۶۰ درصد (به صورت جزيى در سراسر خاك پهناور ايران) ديده خواهد شد. در بهار سال قبل، كسوف كامل بر روى اقيانوس آرام قابل رويت بود. به دليل دورى مكان واقعه، تنها ۱۵۰۰ نفر شانس آن را يافتند تا با سه كشتى در يك سفر دريايى به ملاقات اين منظره گذرا بروند. گرفت كامل سال قبل ۳۰ ثانيه دوام داشت، به همين دليل جويندگان سايه در اقصى نقاط جهان منتظرند در وعده گاهى ديگر ماه، خورشيد و زمين به ديدار هم بيايند.

• مسير گرفت كامل در روز چهارشنبه ۹ فروردين ،۱۳۸۵ سايه تاريك ماه با نوارى به طول ۱۴۵۰۰ كيلومتر كه عرض آن بين ۱۲۶ تا ۱۸۹ كيلومتر متفاوت است، از روى سياره زمين عبور مى كند. هر چند اين نوار باريك فقط ۴/۰ از كل سطح زمين را احاطه مى كند، اقبال مشاهده اين سايه كامل بيش از ۴ دقيقه به وجود مى آيد. سايه سفر خود را از هنگام طلوع خورشيد در شرق برزيل در ساعت ۳۶/۸ با گرفت كامل يك دقيقه و ۵۳ ثانيه اى در خط مركزى گرفت، شروع مى كند. سايه در حركت به سمت شرق، برزيل را ترك و مسير خود را بر روى آب هاى آزاد اقيانوس اطلس ادامه مى دهد. سايه ماه بعد از عبور از استوا، نهايتاً به آفريقا و در ساعت ۰۸/۹ به ساحل غنا مى رسد. در اين منطقه گرفت كامل، ۵/۳ دقيقه خواهد بود و خورشيد ۴۴ درجه بالاى افق شرقى قرار دارد. ۷/۱ ميليون نفر ساكنان آكرا پايتخت غنا، در۵۰ كيلومترى جنوب خط مركزى گرفت، ۲ دقيقه و ۵۸ ثانيه گرفت كامل را تجربه مى كنند.بعد از عبور سايه از نيجريه، در ساعت ۳۷/۹ سايه به نيجر مى رسد. طول كسوف كامل در خط مركزى گرفت در آنجا ۳ دقيقه و ۵۴ ثانيه و ارتفاع خورشيد ۶۰ درجه خواهد بود. در ساعت هاى بعد مسير سايه به دورترين و متروك ترين بيابان هاى سطح زمين مى رسد. بيشترين گرفت كامل در جنوب ليبى در ساعت ۱۸/۱۱/۱۰ روى مى دهد كه محور سايه ماه كمترين فاصله را با مركز زمين دارد و ۴ دقيقه و ۷ ثانيه طول مى كشد. ارتفاع خورشيد ۶۷ درجه و پهناى نوار گرفت ۱۸۴ كيلومتر است. در ادامه سايه به شمال شرق كشيده شده و در ساعت ۴۰/۱۰ به ساحل مديترانه خواهد رسيد. اكثر شمال غرب مصر با سايه كسوف پوشيده خواهد شد. رصدگران در خط مركزى اين منطقه سه دقيقه و ۵۸ ثانيه گرفت كامل را شاهد هستند. سايه پس از عبور از بين جزيره كرت و قبرس، در ساعت ۵۴/۱۰ به جنوب تركيه مى رسد. در ۵۰ كيلومترى شمال غربى خط مركزى گرفت، شهر ساحلى آنتاليا با حدود ۴/۳ ميليون نفر جمعيت، بهترين منطقه براى رصد كسوف كامل به مدت ۳ دقيقه و ۱۱ ثانيه است. كسانى كه به خط مركزى گرفت سفر مى كنند حدود ۳۵ ثانيه گرفت كامل طولانى ترى را رصد خواهند كرد. سايه ماه از كوه هاى مركزى تركيه عبور كرده و مسير كسوف كامل ۲۰ مرداد ۷۸ را قطع مى كند. ۲۵۰ هزار نفر از مردم ساكن سيواس شانس آن را دارند كه دو كسوف كامل را با كمتر از ۷ سال فاصله (در سال هاى ۷۸ و ۸۵ خورشيدى) در خانه هايشان مشاهده كنند.

بعد از عبور سايه از تركيه، كسوف در ساعت ۱۰/۱۱ به درياى سياه مى رسد. از گرجستان و كوه هاى كاو كاسوس گذشته و سايه به روسيه خواهد رسيد. سايه در شمال درياى خزر غوطه ور شده و سپس به قزاقستان مى رود. درساعت ۳۰/۱۱ و هنگام عصر ارتفاع خورشيد به ۳۲ درجه و طول گرفت كامل تا ۲ دقيقه و۵۷ ثانيه در اين منطقه كاهش مى يابد. اين عبور در مركز آسيا سريعاً شتاب مى گيرد و از شمال قزاقستان گذشته و قبل از ترك زمين در هنگام غروب خورشيد در ساعت ۴۸/۱۱ مرز شمالى مغولستان را طى مى كند.• پيش بينى وضع هوااز اوايل فروردين تا ارديبهشت فصل فعال آب و هوايى در طول مسير كسوف است. در منطقه زير استوايى فصل اوج باران است و دماى زمستانى اجازه حضور هواى تابستانى را به طور كامل نمى دهد. در غرب آفريقا فصل بارانى تابستانى از سواحل توگو، بنين، غنا و نيجريه به سوى مرزهاى شمالى در حركت است. باران عصرگاهى و رعد و برق در هر روز اين موقع از سال متداول است. به دليل اينكه كسوف در اين ناحيه هنگام صبح رخ مى دهد، پوشش ابر عصرگاهى معمول آن منطقه و سرماى ناشى از آن عاملى براى پراكندگى كمتر ابرها خواهد بود. وقتى كه سايه به شمال نيجريه و به ناحيه فراتر از فصل نزول باران مى رسد، درخشش رويايى خورشيد به بيش از ۷۰درصد حداكثر ممكن در كادونا در نيجريه و زيندر در نيجر بالا مى رود، مضافاً اينكه در شمال و اعماق كشور صحرا در بيلما مقدار پوشش نور خورشيد در فروردين به ۷۷ درصد مى رسد.خشك ترين منطقه در جنوب كشور صحرا كاملاً بدون مشكلات آب و هوايى نيست و غبار و ابر هر دو لحظات دلواپس كننده اى را براى رسيدن سايه به اين مناطق ايجاد مى كند. گرد و غبار مى تواند مشكلاتى در بخش هاى پايينى و بالايى جو ايجاد كند. نزديك سواحل اقيانوس آرام، غبار در بخش هاى بالايى جو شدت مى گيرد و يك افق رنگى را در آسمان به وجود مى آورد. در نزديك بيلما؛ منبع غبار در دسترس است و باد با سرعت۳۰ كيلومتر در ساعت مى تواند عامل توفان شن باشد. در سواحل مديترانه اى ليبى و مصر وقتى كه باد از جنوب مى وزد خشك است و اگر از سمت شمال بوزد، مرطوب مى شود. اكثر پايگاه هاى رصدى كسوف در اين مناطق ايجاد شده است: جالو در بيابان ليبى و سالوم در سواحل مصر، در سيستم هاى كم فشار با تمركز بيشتر باد. اين دو منطقه و مناطق اطراف جزء بهترين پايگاه ها براى رصد كسوف هستند و با ۷۵ تا ۸۰ درصد آسمان صاف در طول روز شرايط مناسبى دارند. جالو و پايگاه هاى خط مركزى گرفت در نزديكى تبرك در يك سطح صاف و با سطحى از شن و ماسه در اين منطقه، قرن ها با باد جلا خورده است. اين سطح به آسانى به وسيله باد، آسمان را غبارآلود نمى كند و به همين دليل ديد كم و يا رسوخ ذرات مزاحم به درون دوربين ها ناشى از جريان غبار، حذف مى شود. در سالوم كه زمين به وسيله فعاليت انسانى دچار صدماتى شده است باد همچون يك مهاجم عمل مى كند و هنگامى كه باد به آستانه ۳۰ كيلومتر در ساعت مى رسد ذرات از سطح پراكنده مى شوند. وضعيت اقليمى سالوم به گونه اى است كه وزش غبار بيشتر از يك روز تا پنج روز درماه فروردين با ديد بسيار كم، گزارش شده است. طبق تجربيات، ديد در وضعيت گرد و خاك به كمتر از سه كيلومتر قبل از ناپديد شدن نور خورشيد و به ۳۰۰ متر هنگامى كه ديدن خورشيد مشكل شود، مى رسد.همانطور كه سايه ماه از شمال آفريقا به تركيه و آسيا مى رسد؛ منطقه ابرى قدرتمندتر بهارى، باران و برف را به دنبال دارند. در آنتاليا وضعيت اقليمى فروردين اينگونه نشان مى دهد كه ميانگين آسمان صاف ۶۰ درصد است، در آنكارا، مركز تركيه، درصد آسمان صاف به ۵۰ درصد افت مى كند و در سيواس (ساحل درياى سياه) به ۳۷ درصد و بر روى درياى سياه و در گرجستان و روسيه وضعيت ابرناكى به ۶۵ تا ۷۰ درصد مى رسد. در اين منطقه، زمين ناهموار و مرتفع عامل بالا بردن و گسترش پوشش ابر خواهد شد. وراى درياى خزر و استپ قزاقستان ايستگاه نهايى است و گرفت خورشيد در مغولستان به هنگام غروب خورشيد به آنجا خواهد رسيد. انتظار آسمانى صاف در آنجا بيشتر و شانس هواى آفتابى هنگام ترك سايه از روى زمين۶۰ درصد است.• نگاه پايانى انتخاب پايگاه رصدى مناسب مى تواند با تركيبى از بررسى هاى فوق بين طول زمان گرفت كامل، وضعيت هوا، امكان دسترسى و مسافرت به منطقه و هزينه آن انجام مى شود. تلاش كنيد تا بررسى در منطقه و با نگاه به وضعيت آب و هوا انجام شود. تنظيم كوتاه ترين فاصله منطقه گرفت كامل با مكان اقامت (حداكثر ۲۴ ساعت)، استفاده از اطلاعات هواشناسى ماهواره اى موجود در اينترنت و بررسى آن، موقعيت كاملاً متفاوتى را ايجاد مى كند.زيبنده نيست آنچنان در تكنولوژى و عكاسى غوطه ور شويد كه فراموش كنيد گرفت كامل را با چشمانتان ببينيد. اين يك كسوف نسبتاً طولانى است پس فرصت را براى مشاهده آن از دست ندهيد. شما شانسى براى مشاهده يك كسوف كامل تا تابستان سال ۱۳۸۷ نداريد، ضمن آنكه آن خورشيدگرفتگى بر فراز منطقه شمالگان، سيبرى و بيابان گوبى در شمال چين و جنوب مغولستان رخ مى دهد و نصف زمان گرفت كامل فروردين ،۱۳۸۵ براى رويت آن فرصت داريد. به رغم آنكه بيمارى تازه شايع شده در تركيه (يكى از بهترين مناطق رصد خورشيدگرفتگى) در شرق آن است و هيچ ارتباطى با جنوب غربى اين كشور كه وعده گاه ديدار علاقه مندان با مهر تاريك است، ندارد اما مطمئناً با تدابير گسترده اى كه دولت تركيه در همكارى هاى جهانى براى رفع مشكل آنفلوآنزاى مرغى در آن كشور انديشيده است، توقع مى رود تا زمان اين كسوف تاريخى، اين بيمارى از آن منطقه ريشه كن شود. ضمن آنكه چنانچه رصدگران با پرندگان در آن كشور ارتباط نداشته باشند، همچون ساكنان شهرهاى مختلف تركيه كه در كشورشان به سر مى برند، دچار مشكل خاصى نخواهند شد.اى ميل اختصاصى كسوف نوروز ۸۵ براى پاسخگويى به سئوالات علاقه مندان به شرح ذيل است:Eclipse06@iranastronomers.orgرصد موفقى را برايتان آرزومنديم.توضيحات:زمان ها براى طى مسير سايه در سطح كره زمين به زمان جهانى (UTC) است.در تهيه بخش كوتاهى از متن حاضر از مقاله مجله Sky & Telescope استفاده شده است.اطلاعات به روز در اين زمينه را مى توانيد در پايگاه اينترنتى انجمن نجوم آماتورى ايران جست وجو كنيد: www.iranastronomers.org

در مورد ماهواره ها چه می دانید؟

2006-01-24T12:41:00.002+03:30

دستگاه‌هاي ارتباطي ماهواره‌ها در باند مايکروويو عمل مي‌کنند. در واقع ماهواره صرفا ايستگاه مايکروويو غول پيکري است در مدار زمين که با کمک پايگاه زميني بازپخش مي‌شود. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) بلاگر ttp://iranianbluesky.blogsky.com/ نوشته است: اين مدار تقريبا دايره شکل در ارتفاع 36800کيلومتري بالاي خط استوا قرار دارد و در اين فاصله سرعت ماهواره با سرعت زمين برابر است و نيروي خود را به وسيله سلول‌هاي خورشيدي از خورشيد مي‌گيرد. نيروي جاذبه زمين شتاب زاويه شي قرار گرفته در مدار را دقيقا بي اثر مي‌سازد. در اين فاصله دور چرخش ماهواره‌ها با حرکت دوراني زمين کاملا همزمان و برابر است و باعث مي‌شود ماهواره نسبت به نقطه مفروض روي زمين ثابت بماند. ايستگاه زميني در کشور اطلاعات را با فرکانس 6گيگاهرتز ارسال مي‌کند. اين فرکانس فرکانس UPLINK ناميده مي‌شود. سپس ماهواره امواج تابيده شده را گرفته و با ارسال آن به نقطه ديگر که بر روي فرکانس حامل متفاوت DownLink برابر 4 گيگا هرتز است عمل انتقال اطلاعات از فرستنده به گيرنده را انجام مي‌دهد. در واقع ماهواره اطلاعات گرفته شده را به سمت مقصد تقويت و رله مي‌کند. آنتن ماهواره ترانسپوندر نام دارد. از مدار همزمان با زمين هر نقطه از زمين بجز قطبين در Line of sight است. و هر ماهواره مي‌تواند تقريبا 40% از سطح زمين را بپوشاند. آنتن ماهواره‌ها را طوري مي‌شود طراحي کرد که علائم پيام رساني ضعيف‌تر به تمام اين ناحيه فرستاده شود و يا علائم قويتر را در نواحي کوچکتري متمرکز کند. بر حسب مورد اين امکان وجود دارد که از ايستگاه زميني در کشوري فرضي به چندين ايستگاه زميني ديگر واقع در کشورهاي گوناگون علائم ارسال کرد. به طور مثال وقتي برنامه‌اي تلويزيوني در تمام شهرها و دهکده‌هاي يک يا چند کشور پخش شود در اين حالت ماهواره ماهواره پخش برنامه است ولي وقتي علائم ارسال ماهواره در سطح گسترده‌اي از زمين انتشار يابد ايستگاههاي زميني بايد آنتن‌هاي بسيار بزرگ و پيچيده‌اي داشته باشند. هنگامي که علائم ارسالي ماهواره در محدوده کوچکترين متمرکز مي‌شوند و به حد کافي قوي هستند مي‌توان از ايستگاههاي زميني کوچکتر ساده‌تر و ارزانتر استفاده کرد. از آنجايي که ماهواره‌ها براي جلوگيري از تداخل امواج راديويي بايد جدا از هم باشند لذا شماره مکان‌هاي مداري در مدار همزمان با زمين که امکان استفاده آن براي ارتباطات وجود دارد محدود است. از اين رو جاي شگفتي نيست که وظيفه مديريت در امور دستيابي به مدار و استفاده از فرکانس‌ها براي انواع روز افزون و متنوع کاربردهاي زميني و ماهواره‌اي بوسيله شمار روزافزوني از کشورها بي نهايت دشوار شده است. از سويي استفاده از ماهواره‌ها در کشورهاي متمدن و پيشرفته به عملکرد دقيق و عمليات روز به روز دقيق‌تر نه تنها از نظر به کارگيري شيوه خودشان بلکه از نظر همسايگانشان در مدار همزمان با زمين نياز مي‌باشد. برخي از ماهواره‌ها نيز در مدار ناهمزمان با چرخش زمين non- geosynchronous قرار داده مي‌شوند.در ماهواره‌هاي نا همزمان با مدار زمين ماهواره ديگر در ديد ايستگاه زميني نيست زيرا که سطح افق زمين را پشت سر مي‌گذارد و از تيررس خارج مي‌شود در نتيجه براي اينکه ارسال همواره ادامه يابد به چندين ماهواره از اين نوع نياز است و چون نگهداري و ادامه کار چنين شيوه ارتباطي بسيار پيچيده و گران است. لذا کاربران و متخصصان طراحي ماهواره‌ها بيشتر جذب ماهواره همزمان با زمين مي‌شود.

ذوب یخچال های آند مردم منطقه را تهدید می کند

2006-01-10T12:00:00.000+03:30

واحد خبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور – بي بي سي: پديده گرم شدن زمين که در گذشته در نقاطي مانند قطب جلوه گر شده بود اين بار در پرو براي ساکنان کوه هاي آند دردسرآفريده است. ذوب تدريجي يخچال هاي طبيعي کوه هاي آند در پرو زندگي روزمره و فعاليت هاي زراعي هزاران ساکن اين رشته کوه ها را تحت تاثير قرار داده و دولت اين کشور را که نگران است اوضاع شديدا به وخامت گرايد به چاره جويي واداشته است. يخچال هاي پرو طي سه دهه گذشته تقريبا يک چهارم سطح خود را از دست داده اند. پاتريشيا ايتورگوي، سرپرست واحد تغييرات جوي شوراي ملي محيط زيست پرو به بي بي سي گفت: "کليه تخمين هاي ما بر اساس داده هاي تازه اين است که اگر شرايط جوي ده سال گذشته ادامه پيدا کند، يخچال هاي فوقاني پرو و در نهايت ساير کشورهاي آند، در ارتفاق بالاتر از 5500 متر طي ده سال آينده ناپديد خواهد شد." نگراني ناسا عاجل ترين خطر به تغيير سطح منابع آب ناحيه مربوط مي شود. در فصول خشک، يخچال ها تنها منبع آب رودخانه ها هستند و آب از دست رفته آنها در طول فصول باراني جبران مي شود. اما اين توازن طبيعي به هم خورده است. يخچال ها سريع تر از آنچه قادر به جذب آب باشند آن را از دست مي دهند. با ذوب شدن يخچال ها، ده ها درياچه تازه در بلندي هاي ناحيه پديدار شده است. گزارش تازه آژانس فضايي آمريکا، ناسا، حاکيست که احتمال جدا شدن قطعه بزرگي از يخ و ريزش آن به يکي از اين درياچه ها وجود دارد که مي تواند سيلي ويرانگر پديد آورد. ماهواره هاي ناسا به وجود شکافي در يخچالي مشرف به درياچه پالاکوکا پي برده اند. به اين دليل شهر هوارز با صد هزار نفر جمعيت در معرض خطر قرار دارد. انتشار خبر ناسا بسياري از ساکنان شهر را وحشتزده کرده است. ناسا هم اکنون در زمينه اين يافته ها با دولت پرو که طرح هايي را براي مقابله با تهديد ذوب يخچال ها تهيه مي کند درحال گفتگو است. برخي از ساکنان هوارز حادثه سال 1941 را که در جريان آن سيل ناشي از ذوب قطعه اي از يخچال حدود يک سوم شهر را ويران کرد و 5 تا 7 هزار نفر از ساکنان آن را کشت به ياد دارند. اما ذوب يخچال ها مشکلات ديگري نيز به همراه آورده است. حجم آب جاري شده از يخچال ها، از ظرفيت برخي کانال هاي آب فراتر مي رود. اين کانال ها که بسياري از آنها فرسوده هستند، آب را به مزارع و آسياب هاي منطقه مي رسانند. از سوي ديگر، اين واقعيت که يخچال ها درحال نابودي است تهديدي بالقوه براي زندگي مردم ناحيه به حساب مي آيد چرا که در فصل خشک تنها منبع آب شيرين است.

تغییرات جوی 60 میلیارد دلار هزینه در بر داشته است

2006-01-10T11:47:00.000+03:30

واحد خبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور – کنفرانس تغييرات جوي سازمان ملل متحد در ايتاليا هشدار داده است که روند

صعودي گرم شدن کره زمين و تاثيرات مخرب آن، نوع بشر را تهديد مي کند."کلاوس توپفر"، يک مقام ارشد سازمان ملل متحد، گفته است که تغييرات در شرايط اقليمي واقعيتي است که به طور فزاينده اي به مصائب بشري و اقتصادي مي انجامد. در جريان اين کنفرانس بين المللي که در شهر ميلان ايتاليا برگزار شده است، گفته شد که فجايع طبيعي در سال جاري ميلادي بالغ بر 60 ميليارد دلار هزينه در بر داشته است. اقليم شناسان همواره شرايط شديد آب و هوايي را عامل رخداد فجايع طبيعي دانسته اند. برگزارکنندگان کنفرانس آب و هوا اميدوار بوده اند که در جريان اين گردهمايي، پروتکل کيوتو - که براي کاهش آلاينده ها و گازهاي گلخانه اي از سال 1997 پيشنهاد شده است - به تصويب نهايي برسد. شرايط سخت آب و هوايي در اين کنفرانس، که وارد دهمين روز کاري خود شده است، گفته شد که تاثير تغييرات اقليمي در بسياري از نقاط جهان مشهود است. "ليو ژيانگ"، رييس هيئت چيني در اين کنفرانس، گفت: "تاثيرات سوء تغيير آب و هوا بر نوع بشر، به ويژه در کشورهاي در حال توسعه، به روشني ديده مي شود."کوفي عنان، دبير کل سازمان ملل متحد، گفته است که در سال هاي اخير در مناطق مختلفي از کره زمين نمونه هاي آب و هوايي سخت و شديد رو به افزايش بوده است. موج هواي بسيار گرم که در سال جاري ميلادي در اروپا مشاهده شد، به کشاروزي در اين منطقه 10 ميليارد دلار خسارت زد و 20 هزار نفر را به کام مرگ فرستاد.

شاخص های ارزیابی الگو های تدریس جغرافیا با رویکرد IT

2005-12-19T15:42:00.000+03:30

انواع شاخص های ارزیابی الگو های تدریس جغرافیا در رویکرد فناوری اطلاعات: به طور اجمال می توان این معیار ها را به 5 دسته تقسیم نمود 1- معیار های علمی – تخصصی جغرافیا ( طراح تا چه حد بر موضوع جغرافیایی تسلط دارد؟- کدام از سطوح فناوری اطلاعات را برای الگوی خود تهیه دیده است؟) 2- معیار های فنی در حوزه فناوری اطلاعات ( آیا طراح درک صحیح و توانایی لازم برای استفاده از حداقل امکانات فنی را دارد و قادر به رفع معایب ساده در خلال تدریس می باشد؟ سواد فناوری اطلاعات و اترتباطات طراح در چه سطحی است؟) 3- معیار های عمومی و تربیتی ( طراح در زمینه فنون وروش های تدریس تا چه اندازه تسلط دارد؟ طراح تا چه حد توانسته است مشخصات روانشناختی مخاطبین را به درستی ارزیابی کند؟) 4- معیار های زیبایی شناختی ( در طراحی الگوی تدریس ، طراح تا چه حد به معیار های زیبایی شناختی نزدیک شده است؟ تا چه شاخصه های زیبایی شناختی متناسب با شرایط سنی مخاطبین در نظر گرفته شده است؟) 5- معیار های ارزشی ( تا چه حد در طراحی الگوی تدریس ارزش ها و هنجار های اجتماعی و اعتقادی مورد توجه بوده است؟) چه کسانی می توانند الگو های تدریس جغرافیا مبتنی بر رویکرد فناوری اطلاعات را داوری کنند؟ حداقل کف دانش مربوط به فناوری اطلاعات و حاکثر سقف دانش و آموزش جغرافیا برای داوری این الگو ها مورد نیاز است. برخی از مشکلات مشهود در الگو های تدریس تهیه شده کدام است؟ · روش های سنتی به همراه استفاده ناموزون فناوری اطلاعات در حد سطحی · کجروی در برداشت از رویکرد فناوری اطلاعات و جایگزینی فناوری آموزشی به جای آن · عدم تعادل بین محتوا و روش و هم چنین فقدان نظم منطقی بین هدف ووسیله در این الگو ها آیا قرار است فناوری اطلاعات در اموزش جغرافیا جایگزین معلم شود؟

نمونه چک لیست های ارزیابی الگو های مبتنی بر فناوری اطلاعات

2005-12-19T15:40:00.000+03:30

دو نمونه از چک لیست های ارزشیابی الگو های تدریس جغرافیا با رویکرد فناوری اطلاعات 1- آیا مطالب تهیه شده با اهداف برنامه درسی جغرافیا هماهنگ است؟ 2-آیا مطالب تهیه شده با توجه به نظریه های آموزشی جغرافیا و رویکرد فناوری اطلاعات تهیه شده است؟ 3- آیا الگوی تهیه شده با اهداف جغرافیا در دوره تحصیلی سازگاری دارد؟ 4- آیا الگوی تهیه شده با زمان در اختیار هماهنگ است ؟( استفاده از این رویکرد منجر به از دست رفتن فرصت های آموزشی در اختیار معلم نمی شود؟) 5- آیا مطالب تهیه شده در رویکرد جدید از اهمیت و اعتبار علم جغرافیا ی بر خورد دار است؟ 6- آیا الگوی تهیه شده با تجارب و آموخته های قبلی جغرافیا نزد مخاطبان هماهنگ است؟ 7- آیا مطالب تهیه شده با ویژگی ها ، ذوقیات و علائق مخاطبان همخوانی دارد؟ 8- آیا الگوی تهیه شده زمینه های یادگیری های بعدی جغرافیا را درمخاطبان تقویت می کند؟( مجب خاموشی یادگیری نمی شود؟) 9- آیا الگوی تهیه شده با ساختار علمی جغرافیا هماهنگ است؟ 10- آیا مطالب تهیه شده با تجارب روزمره مخاطبین ارتباط دارد؟ 11- آیا مطالب تهیه شده با ارزش های جامعه همخوانی دارد؟ 12- آیا الگوی تهیه شده با توجه به حوزه امکانات و محدودیت های مدارس انعطاف لازم را دارد؟ 13- آیا الگوی طراحی شده فرصت های لازم برای فعال ساختن فراگیران(به كارگيري دست ، حواس ، عواطف و قوه تفكر ) در زمینه آموزش جغرافیا را فراهم می کند؟ 14- آیا الگوی تهیه شده زمینه ی رشد و توسعه توانایی ها و مهارتهای یادگیری مادم العمر جغرافیا را برایمخاطبان فراهم می کند؟ 15- آیا برنامه تدریس تهیه شده با نیاز های فعلی و آتی جامعه هماهنگی دارد؟. 16-آیا الگوی تدریس جغرافیا که تهیه شده زمینه لازم برای تقویت تربیت مهارتهای شهروندی رافراهم می کند؟ 17- آیا طرح تدریس جغرافیا که تهیه شده زمینه لازم برای فعالیت های چند گانه یاد گیری را در مخاطبان فراهم می کند؟ 18- آیا برنامه نوشته شده ی جغرافیا زمینه لازم برای فعالیت های جمعی و یادگیری مشارکتی را در دانش آموزان ایجاد می کند؟ 19- آیا الگوی تهیه شده ی جغرافیا زمینه لازم برای ایجاد تفاهم به منظور حل مسائل جهاني و بين المللي (مانند : آلودگي محيط زيست ، بحران ارزش ها ، بحران انرژي و ... ) را در فراگيران فراهم می نمايد ؟. 20- آیا الگوی تهیه شده جغرافیا به گونه اي انتخاب شده است كه زمينه شكوفايي و رشد استعدادها و توانايي هاي بالقوه فراگيران را تقويت نمايد ؟. 21- آیا طرح درس جغرافیا که تهیه شده ،توانايي ها و علايق دانش آموزان را براي ادامه ي تحصيل و انتخاب شغل و حرفه مناسب در آينده تقويت می نمايد؟ . 22- آیا برنامه تهیه شده یجغرافیا ، از نظم منطقي برخوردار است؟ نمونه دوم: 1- تا چه اندازه الگوی تهیه شده اطلاعات اساسی و پایه جغرافیا را با حداقل امکانات آموزش می دهد؟ 2- تا چه اندازه الگوی تهیه شده در یاد گیرنده انگیزه یادگیری و استفاده از حغرافیا و فناوری اطلاعات را تقویت می کند؟( معیار آموزشی) 3- تا چه اندازه الگوی تهیه شده قوانین علمی هنری را رعایت کرده است؟ 4- تا چه اندازه الگوی تهیه شده روند آموزش خلاق را در یادگیری تقویت می کند؟( معیار آموزشی) 5- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به جای تقلید از خلاقیت حرفه ای بهره گیری شده است؟( نو آوری) 6- تا چه اندازه الگوی تهیه شده از موارد متنوع فناوری اطلاعات و ارتباطات استفاده شده است؟ 7- تا چه اندازه الگوی تهیه شده از امکانات سخت افزاری و نرم افزاری غیر فعال استفاده شده است؟(لوح فشرده.دیسکت.میکرو فیلم.....) 8- تا چه اندازه الگوی تهیه شده از امکانات سخت افزاری و نرم افزاری فعال استفاده شده است؟ ( ایتنرنت . اینرانت . اکسترانت . بانک های اطلاعاتی.. رادید . تلویزیون . تلفن موبایل.فکس.هد ست . وب کم....) 9- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به موضوع آموزش از طریق بازی و سرگرمی توجه کرده است؟ 10- تا چه اندازه الگوی تهیه شده با فراگیر تعامل دارد؟ 11- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به نیاز ها و پیش نیاز های اهداف آموزشی جغرافیا توجه کرده است ؟ 12- تا چه اندازه الگوی تهیه شده در یادگیری جغرافیا موثر بوده است؟ 13- تا چه اندازه الگوی تهیه شده دانش مکمل محتوای درسی جغرافیا را مد نظر داشته است؟ 14- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به تقویت مهارت های عملی جغرافیا به مخاطب کمک کرده است؟ 15- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به عمق مسایل اساسی آموزش جغرافیا تاکید دارد؟ 16- تا چه اندازه الگوی تهیه شده به نظام ارزشی جامعه توجه کرده است؟ 17- تا چه اندازه الگوی تهیه شده نسبت به رویکرد سنتی آموزش جغرافیا موثر تر بوده است؟ 18- تا چه اندازه الگوی تهیه شده مانع از کناره گیری برخی از مخاطبین می شود؟ 19- تا چه اندازه الگوی تهیه شده در مخاطب اطمینان خاطر فراهم کرده است؟ 20- تا چه اندازه الگوی تهیه شده توانایی های معلم جغرافیا را آشکار کرده است؟ برای نمره گذاری چک لیست ها هم می توان از معیار های کیفی استفاده نمود و هم از معیار های کمی . با توجه به کمبود وقت و تفسیر پذیری معیار های کیفی ،این دسته از معیار ها توصیه نمی شود. برای کمی نمودن گزینه های ارزیابی هم می توان برای هر یک از سوالات ارزش سه قسمتی ( کم ، متوسط ، زیاد ) ویا ارزش 5 قسمتی ( بسیار کم ، کم ، متوسط ، زیاد و بسیار زیاد) در نظر گرفت . چنانچه در یک مرحله امکان انتخاب الگو های مطلوب فراهم نباشد می توان اجرا برنامه را در ومرحله پیش بینی کرد و در مرحله دوم تنها کسانی که از فیلتر ارزشیابی عبور کرده اند با یکدیگر رقابت خواهند کرد.

الگو های تدریس جغرافیا بر مبنای فناوری اطلاعت

2005-12-19T15:36:00.000+03:30

نمونه ای از الکو های تدریس مبتنی بر رویکرد فناوری اطلاعات چهارشنبه، 20 خرداد، 1383 طراحی تدريس جغرافيا با رويکرد ICT نمونه ای از یک طرح درس جغرافیا با رویکرد ( ICT ) در یکی از دو وضعیت ( online ) یا ( offline ) طراحی شده توسط : دکتر مهدی چوبینه خرداد 13831383 1- عنوان درس 2- اهداف آموزشی ,اهداف رفتاری 3- سطح مخاطبین یا پایه تحصیلی 4- زمان در اختیار 5- وسایل مورد نیاز در تدریس 6- ارزشیابی تشخیصی 7- چگونگی آغاز درس : مقدمه – متن اصلی درس – موخره 8-تهیه سوالات میان تدریس پایان تدریس 9- طراحی فعالیت های داخل کلاسی 10- ارائه تکالیف یا تعریف پروژه در منزل 11- ارائه آدرس های قابل استفاده در تهیه اطلاعات مورد نیاز پروژه مثال در وضعیت ( offline ) در سطح 1 طرح تدریس جغرا فیا پایه دوم متوسطه با رویکرد ( ICT ) 1- جغرافیای ایران 2- دانش آموزان با جغرافیای طبیعی و انسانی ایران آشنا می شوند.-نسبت به مواهب خدادادی در کشور خود آگاهی می یابند. 3- دانش آموزان پایه دوم متوسطه رشته علوم تجربی 4- زمان کلاس 90 دقیقه 5- کامپیوتر با حداقل رم 256و 10 مگ حافظه ( ترجیحا لب تاپ ) ، پرده نمایش ( یا دیوار صاف و روشن ) ؛ فلاپی دیسکت ؛ نرم افزار power point ؛ کاغذ الگو برای طراحی ؛ ماژیک ؛ چسب ؛ قیچی ؛ پرینتر ( ترجیحا رنگی )؛ 6- سوالاتی برای دریافت سطح اطلاعات مخاطبین از جمله : نام کشور مورد مطالعه در این جلسه چیست ؟ چرا باید کشور خود را بشناسیم؟ ایران در کدام قاره قرار گرفته است؟ موقعیت کشور ایران به لحاظ طبیعی چکونه است؟ و... 7-باا ستفاده از نرم افزار پاور پوینت نسبت به ارائه اطلاعات اولیه جغرافیایی برای مخاطبین اقدام می شود. ضمن آن که دلایل اهمیت آگاهی هر کس از سرزمین خود را بیان می کنیم ، به مساله دفاع از میهن در صورت شناخت بهتر آن نیز اشاره می کنیم . در قسمت بدنه اصلی درس نیز اطلاعات جغرافیای طبیعی وانسانی را در تعدادی اسلاید ( که در صورت امکان با تصاویری همراه باشد ) به مخاطبین ارائه می کنیم . در قسمت موخره نیز ضمن نتیجه گیری در مورد موقعیت ممتاز کشور ایران و ثروت آن ؛ به عنوان تکلیف کلاسی از آن ها خواهیم خواست تا بروشور ها وتابلو هایی را در مورد موضوعات مختلف جغرافیای ایران تهیه کنند . از جمله گروهی به موضوع اقلیم ؛ ناهمواری ها ؛ رود ها دریا ها و دریاچه ها ؛ پوشش گیاهی ؛ خاک ؛ جمعیت و تبعات آن مانند مهاجرت ؛ تقسیمات سیاسی ؛ زندگی شهری و....... خواهند پرداخت 8- سوالات میان درسی بر اساس اقتضائات مطالبی که توسط معلم ارائه می شود ؛ مطرح خواهد شد. مثلا در زمینه اهمیت موقعیت ایران : چه کشور دیگری می شناسید که موقعیت مشابه ایران داشته باشد ؟ آیا شرایط طبیعی ایران در شکل گیری تمدن اولیه ایرانیان موثر بوده است ؟ در پایان درس نیز سوالاتی به منظور اطمینان از دریافت آموخته ها و تحقق اهداف آموزشی مطرح می شود . مثلا : ایران در کدام قاره واقع است؟ همسایگان ایران کدامند؟ جمعیت ایران چقدر است ؟ در ساله ای اخیر رشد جمعیت در ایران چگونه بوده است؟ و..... 9- در گروه های کاری نسبت به تهیه موادی که قسمت موخره به آن اشاره شده است اقدام می نمایند. 10 – با استفاده از امکانات شبکه های اطلاع رسانی اطلاعات بیشتری در مورد صادرات و واردات ایران تهیه کنید . ( فعالیت گروهی ) – هر یک آدرسی از سایت های مربوط به ایران را تهیه کنید ( فعالیت فردی ) 11-آدرس اول سایت دفتر ریاست جمهوری ایران است . آدرس دوم اطلاعات جغرافیای انسانی در مورد ایران را ارائه می کند . و سومین آدرس علاوه بر اطلاعات کامل جغرافیایی در مورد ایران در مورد سایر کشور ها هم مطالبی قابل استفاده عرضه می نماید.آخرین آدرس مربوط به اولین سایت آموزش جغر افیا به زبان فارسی در ایران است.که پاسخ گوی نیاز های علمی شماست. http://www.president.ir http://persia.org/Geography/geo.html http://www.nationbynation.com/Iran/geo.html http://chubineh.persianblog.com سه شنبه، 26 خرداد، 1383 طراحی تدريس جغرا فيا با رويکرد ICTقسمت دوم در بحث طراحی تدريس برای جغرافيا با رويکرد نوين در سطح ۱ مشخص شد که با دو وضعيت offline و online می توان نسبت به طراحی اقدام نمود . سطح ۲ با وضعيت online طراحی می شود و البته در اين شرايط بحث مقدماتی بودن پيش دانسته ها مد نظر خواهد بود . و عمدتا به عنوان امکانی برای ارتباط بين شرکت کنندگان ، استفاده می شود . ابتدائی ترين اين امکانات ، استفاده از پست الکترونيکی E-mail است.بنا براين حداقل امکانات شامل: رايانه ، پشتيبانی اينترنتی وفضا مجازی برای استفاده مجموعه معلمان در طراحی تدريس در اين سطح و اين رويکرد ( دامنه) . به اين ترتيب معلمانی که دوره های ICDL را گذارنيده باشند. در هر منطقه با يک ديگر تماس داشته و در يکی از جلسات سالانه خود نسبت به طراحی بخشی از فضا برای تبادل نظر حرفه ای استفاده می کنند. موضوع مورد تدريس در اين الگو ؛مخاطرات طبيعی است . وروش مورد استفاده ؛ فعاليت ميدانی يا field work است. از دانش آموزان خواسته می شود. تا با مراجعه به سايت منطقه خود در بخش جغرافيا نسبت به ثبت نام برای برنامه بازديد علمی اقدام نمايند.فرم های قبل و بعد از انجام بازديد ميدانی ، کروکی مسير ، ليست فعاليت هايی که توسط شرکت کنند گان در طول تدريس قرار است انجام شود. و نهايتا ، ليست وسايل و لوازم مورد نياز در طول بازديد را دريافت نمايند.در پايان تدريس نيز دانش آموزان تا تاريخ معينی نسبت به ارسال تکاليف خود از طريق پست الکترونيک به معلم اقدام می نمايند. نمونه ی ديگری از طراحی تدريس جغرافيا با رويکرد ICT در وضعيت offline تهيه شده توسط دکتر مهدی چوبينه ۱۳۸۳ موضوع درس : مخاطرات طبيعی مخاطبين: دانش آموزان پايه دوم متوسطه اهداف آموزشی : ۱-آشنايی با مخاطرات طبيعی ۲- استفاده از امکانات فناوری ارتباطات در برقراری ارتباط آموزشی ۳-استفاده از امکانات IT در برقراری تماس با مدارس از سوی مناطق آموزشی زمان تدريس: ۹۰ دقيقه ارزشيابی تشخيصی : ۱- انواع بلايای طبيعی کدام است؟ ۲- چگونه می توان از يک سايت اينترنتی استفاده کرد؟ ۳- آيا باامکان ارسال يک نامه توسط E-mail آشنا هستيد؟ ۴-راه های کاهش خسارت های ناشی از مخاطرات طبيعی کدام است؟ چگونگی آغاز درس: مقدمه درس؛ شامل توضيح در مورد موضوع درس ، روش تدريس ، چگونگی ثبت نام ، آدرس سايت پشتيبانی و محل ثبت نام و.... متن درس: توضيحات لازم در مورد موضوع مخاطرات طبيعی ، فعاليت هايی که در خلال تدريس قرار است انجام شود .تعيين وظيفه هر يک از شرکت کنندگان ، جستجو در مورد تعيين احتمال وقوع هر يک از مخاطرات طبيعی در محل مورد بازديد و چگونگی انجام تکاليف از قبل تعيين شده . موخره درس: در اين بخش به رفع ابهامات احتمالی مخاطبين پرداخته می شود. اين طرح شامل پرسشهای ميان تدریس و پايان درس به شکل مرسوم نخواهد بود و به جای آن فعاليت هايی برای حين بازديد تدارک می شود. از جمله : انواع اندازه گيری ها ( شامل اندازه گيری عرض کانال ها و سرعت آب رود ها به روش های تجربی ، اندازه کيری دانه بندی سنگ ها دسته بندی درصدی انواع دانه بندی يک نمونه از رسوبات که به شکل تصادفی انتخاب شده است و .....)؛ نمونه برداری ها ؛ ترسيم نيمرخ ها و کروکی ها ؛ پيش بينی انواع مخاطرات احتمالی در محل وذکر دلايل آن و.... طراحی تدريس جغرا فيا با رويکرد ICTقسمت سوم در سطح 3 این الگو ها یک وبلاگ یا وب سایت توسط کلاس طراحی شده و بوسیله سر گروههای تمام گروههای هر کلاس مطالب مورد نیاز فراهم شده و در اختیار همه انش آموزان قرار می گیرد . با تدارک تابلو هایی اعلانات ( صرفا در سایت میسر است) امکان تبادل نظر با سایرن در کلاس و یا سایر متخصصان در خارج از کلاس فراهم شده و دامنه یافته ها واطلاعت مدام افزایش می یابد . معلم در چنین سطحی ناظر حسن انجام جریان آموزشی است و در صورت ضرورت نسبت به حذف ، اضافه و اصلاح مطالب اقدام نمود و یا پاسخگویی سوالات دانشی ، روشی و تکنیکی مخاطبین است .و مراقب می نماید تا اهداف آموزشی مورد غفلت قرار نگیرد .( در صورت اجرای دوره آموزشی کارگاهی . به شکل عملی این سطح اجرا خواهد شد. ) به نظر می رسد این سطح چنانچه به درستی درک شده و به اجرا گذاشته شود . مقدمه ورود به جامعه مجازی فراهم شده و سطح قابلیت مخاطبان به حدی است که بسیار فراتر از رویکرد سنتی یادگیری اتفاق می افتد و مشکل تازه تری بروز می کند. آیا می توانید این مشکل را حدس بزنید؟

سابقه استفاده از فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا :

2005-12-19T15:28:00.000+03:30

شاید آغاز استفاده از رویکرد فناوری ااطلاعات در اموزش جغرافیا به اولین تلاشها برای ترسیم نقشه های پایه باز گردد . اما مطالعات آماری در حوزه جغرافیای جمعیت ، برنامه ریزی ناحیه ای در حوزه جغرافیای انسانی و مطالعات هیدولوژیکی ، ژئومورفولوژیکی و کلیماتولوژی در حوزه جغرافیای طبیعی بیشترین استفاده را در سالهای اولیه تولد این رویکرد برده اند . در زمینه مهارتهاو امکانات فناوری های جغرافیایی دو حوزه GIS و GPSحد اگثر استفاده را از این رویکرد برده اند .چه اساسا این دو مقوله بدون به کار بردن رویکرد فناوری ارتباطات و اطلاعات امکان توسعه به حد امروز را نداشتند. به خصوص ارزش های نتایج تعیین موقعیت جغرافیایی در پروژ های فناوری فضایی ونظامی قدمتی بیش از سایر علوم برای جغرافیا در استفاده از این رویکرد مشخص می سازد . و فرایند تکاملی آن را شاید با تولید اولین عکس های هوایی در دوران جنگ جهانی اول قرین بدانیم و تا به امروز که تصاوریر رقومی ماهواره ای دنیایی تازه ای را برای فناوری های جغرافیایی پیش چشم آورده است. چرا ICT در مدارس استفاده مي شود؟ مدارس از ICT استفاده مي كنند تا بعد جديدي را به فرآيند يادگيري بيافزايند و همچنين باعث افزايش ارتباط ميان خانه و مدرسه بشوند.بعضي مدارس از سايت اينترنتي خودشان استفاده مي كنند تا منابع يادگيري را به صورت پيوسته(On Line) مهيا سازند. همچنين با توانايي ICT، بعضي مدارس قادرند با ارايه اطلاعات به والدين درباره حضور و غياب، پيشرفت‌و ديگر اطلاعات مدرسه جامعي مهيا سازند. تحقيقات نشان داده است كه به احتمال زياد دانش آموزان از ICT براي انجام تكاليفشان درخانه استفاده مي كنند. فوايد ICT در تعليم و تربيت و جنبه هاي گسترده زندگي اجتماعي موجب شده تا مدارس بيشتر كوشش كنند تا دانش آموزان قابليت استفاده از ICT را فرا بگيرند. از ديدگاه يادگيري، ‌استفاده موثر از ICT مي تواند به فوايدي در قالب : · انگيزش بالاتر · اعتماد به نفس بيشتر · سئوال پرسيدن بهتر · ترفيع قابليت كار با اطلاعات · بهبود مهارتهاي ارتباطي و اجتماعي منجر شود.· ترفيع يادگيري مستقل و پيشرفت در آن · بهبود ارايه مطالب · ايجاد قابليت هاي حل مسئله · بهبود « زمان انجام كار » خصوصاً، ICT مي تواند كودكان را به انجام موارد زير قادرسازد : · تركيب لغت ها و تصاوير براي توليديك كار« حرفه اي » · انجام كارها تلاش كمتر · آزمايش و ارائه ايده هايشان به روشهاي مختلف براي مخاطبان گوناگون · كاوش سكانسهاي موزيك وسرايش قطعات خودشان · بررسي واعمال تغييرات در مدلهاي كامپيوتري · ذخيره و كاربري مقادير بزرگ اطلاعات به راههاي مختلف · انجام سريع و آسان كارهايي كه بدون بهره گيري از ICT زمان زيادي مي برد.· استفاده از شبيه سازي براي تجربه مواردي كه تجربه آنها در زندگي واقعي بسيار دشوار يا خطرناك خواهد بود.· كنترل ادوات با روشن يا خاموش كردن موتورها، زنگ اخبارها و چراغها، يا با برنامه ريزي كردن آنها به نحوي كه نسبت تغييرات به نور يا حرارت واكنش نشان دهند· ارتباط از راه دوربا ديگران. [1] 1 در طی دهه های اخیر ، پژوهشگران موفق به کشف و معرفی بیش از 34 نوع سواد مفید ومدرن شده اند که سواد علمی با معنای مصطلح در نظام آموزشی ما ، تنها یکی از آنها محسوب می شود. از جمله سوادهای مفید و مدرن می توان به سواد فرهنگی ، سواد اجتماعی ، سواد سیاسی ،اقتصادی ،سواد رسانه ای ، سواد اطلاعاتی ، سواد کامپیوتری ،سواد اینترنتی ، سواد محیط کار و سواد خانوادگی ، سواد دیداری ، سواد شنیداری ، سواد گفتاری ،سواد نوشتاری و...بویژه سواد فن آوری اشاره کرد که هر یک تعریف ، استاندارد ها و راهکارهای توسعه خویش را دارند. [2] تاريخچه استفاده از رايانه در آموزش اگر روزگاري انواع فيلم‌هاي آموزشي، مستند، خبري، تفريحي و سفارشي ازطريق تلويزيون و نوارهاي ويدئويي به نام فناوري در حوزه‌ي تعليم و تربيت به كمك گرفته مي‌شدند و بهره‌وري كار را افزايش مي‌دادند، امروزه رايانه‌ها به عنوان فناوري پيشرفته چنين نقشي را ايفا مي‌كنند. رايانه‌ها در كلاس درس، در برنامه‌ريزي‌هاي آموزشي، در الگوسازي‌ها، در كتابخانه‌ها، در راهكارهاي تدريس، در حل مسائل و رفع مشكلات معلم و شاگرد تأثير بسياري دارد ولي همان‌طور كه فناوري سيطره‌ي وسيعي را دربر دارد. رايانه‌ هم به عنوان نوعي از اين فناوري، مفاهيم مختلفي را در ذهن متبادر مي‌سازد».[3] امروزه «يك قرن از آغاز استفاده از وسايل جديد آموزشي مي‌گذرد. به‌كارگيري اين ابزار در مدارس امريكا در سال 1900 آغاز شد. در ايران نيز از سال 1341 براي اين منظور اداره‌اي در وزارت فرهنگ تأسيس شد اما فن‌آوري آموزشي با مفهوم مشكل‌گشايي در امر آموزش همانند ساير كشورهاي در حال توسعه، چندان پيشرفتي نداشته است.»[4] هدف اساسي از منظور داشتن آموزش فناوري در برنامه‌هاي درسي، ايجاد «سواد فناوري» در سطوح گوناگون تحصيلي و بهره‌مند كردن تمام دانش‌‌آموزان از دستاوردهاي ارزشمند فناوري و مجهز كردن آن‌ها به سلاح لازم براي استفاده‌ي مفيد از آن است. در اين زمينه انگلستان، ژاپن و امريكا از پيش قراولان طي اين طريق بوده‌اند. گسترده‌ترين تلاش در اين زمينه از آن انجمن بين‌المللي آموزش فناوري است كه از سال 1994 با اجراي پروژه فناوري براي همه‌ي امريكايي‌ها به تهيه و تدوين بنيادهاي فلسفي و منطق ارائه، برنامه و نيز پيشنهاد چهارچوب استانداردها و بالاخره محتواي آموزش فناوري در سطوح گوناگون تحصيلي پرداخته است.[5] اگرچه در اشاعه‌ي يك پديده در مسائل آموزشي اختلاف ناچيزي وجود دارد اما بحث فناوري رايانه‌اي با ساير مقولاتي از اين دست، تفاوتي آشكار دارد و آن تفاوت اين است كه سرعت توسعه و گسترش اين فناوري با ساير پديده‌ها بسيار نامتجانس است. تصاعد هندسي رابطه زماني و مكاني در گسترش اين فناوري به نحوي بوده است كه بسياري از صاحب‌نظران را نيز مبهوت نموده است. از اين رو، ضروريست بخش عمده‌اي از توجه برنامه‌ريزان درسي و معلمان معطوف اين موضوع باشد و براي آينده‌ي نه چندان دور به اين مهم بپردازند. غفلت از اين نكته ‌ي اخير، تبعات ناخوشايندي در همه‌ي زمينه‌هاي آموزشي خواهد داشت. سواد رايانه‌اي: به نظر مي‌رسد مقدم بر آشنايي با سواد رايانه‌اي، مي‌بايست با سواد فناوري آشنا شويم و طبيعتاً مقدم بر سواد فناوري، لازم است خود فناوري را بشناسيم. فناوري يعني علم و فن انجام دادن كارها ازطريق كاربست دانش (يغما، عادل. 1380) و سواد فناوري عبارت است از: توانايي و قابليت افراد در فهم درست، اراده كردن، كاربرد و ارزيابي فناوري است. سواد فناوري بسيار فراتر از دانش مربوط به رايانه و كاربرد آن است. سواد فناوري، چشم‌اندازي كلي بر دانش، ماهيت، رفتار، قدرت و نتايج مترتب بر هر نوع فناوري از جانب هر شهروند است[6] و آموزش فناوري، بخشي از آموزش‌هاي مدرسه‌اي است كه با هدف ايجاد سواد فناوري، با رويكرد حل مسئله ازطريق موضوعات درسي گوناگون و با رعايت اصول فناوري طي برنامه‌ي درسي مشخص و به عنوان جزئي از آموزش عمومي رسمي، در مدارس عرضه مي‌شود و از آن‌جا كه فناوري در جامعه‌ي امروز امري بسيار مهم است، ضرورت دارد كه هر فرد از سواد فناوري به ميزان لازم برخوردار باشد و نيز از آن‌جا كه هدف از آموزش فناوري، ارائه‌ي دانش و اطلاعات فناوري به عنوان بخشي از آموزش‌هاي رسمي و پايه‌اي براي همه‌ي مردم است، مدرسه مناسب‌ترين مكان براي ايجاد و گسترش سواد فناوري است.2 سير تاريخي استفاده از فناوري آموزشي كه نهايتاً منجر به استفاده از رايانه در امر آموزش شد.[7] در دهه‌ي حاضر، احتمالاً تعريف سواد و بي‌سوادي با تعاريف متعارف متفاوت خواهد بود و شاخص باسوادي به قدرت بهره‌گيري از رسانه‌هاي ارتباطي خاص همانند رايانه و اينترنت مربوط خواهد شد. در اين حالت، نقش مدرسه همانند آن در دهه‌هاي گذشته نخواهد بود. خانه، رسانه‌هاي ارتباط جمعي، تكنولوژي نوين ارتباطات و… نيز نقش مدرسه را ايفا خواهند كرد و شايد اينترنت در پايان دهه‌ي اول اين قرن همانند تلفن، وسيله‌اي فراگير و مورد نياز بخش وسيعي از مردم قرار گيرد.[8] بنابراين، امروزه يادگيري مبتني بر رايانه و آموزش به كمك رايانه‌، جايگاه خاصي را در نظام‌هاي آموزش و پرورش پيشرفته‌ي جهان دارد زيرا با رشد سريع و لحظه به لحظه قابليت‌هاي رايانه‌اي و تأثير كاربردي آن در تمام ابعاد زندگي انسان‌ها، اعم از فردي و اجتماعي در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، تجاري، نظامي، اجتماعي، ديني، فرهنگي، آموزشي و… اهميت فرايند ياددهي-يادگيري رايانه در شرايط خاص جامعه ملي در ضرورت انطباق با جامعه جهاني بيش‌تر احساس مي‌شود.[9] از اين روست كه آشنايي با مهارت‌هاي اوليه استفاده از رايانه به عنوان پيش‌فرض سواد رايانه‌اي تلقي مي‌شود و اگر قرار باشد رايانه به‌عنوان يك عامل مؤثر در آموزش‌ها مورد استفاده قرار گيرد. بدون شناخت بنيادي آن و كسب مهارت‌هاي اوليه اين مهم صورت نخواهد پذيرفت و البته واضح است كه چنين امري يك باره اتفاق نخواهد افتاد كما اين كه در سير تاريخي استفاده از رايانه‌ها در امر آموزش نيز چنين موضوعي رخ نداد. نسل اول نرم‌افزارهاي رايانه‌اي كه در سوادآموزي به كار مي‌رفت به طور كلي از لحاظ نحوه‌ي برخورد ضعيف بود و كم و بيش همان تمرين‌هاي روي كاغذ را در صفحه‌ي نمايشگر نشان مي‌داد. مسئله‌ي ديگري كه به دگرگوني ممكن در مهارت‌هاي تشكيل‌دهنده سواد مربوط مي‌شود، مسئله‌ي مهمي است كه دو جنبه‌ي اصلي دارد. نخستين جنبه‌، آن است كه دگرگوني در واسطه‌ي حامل نوشتار مستقيماً خصلت مهارت‌هاي خواندن و نوشتن را تغيير نمي‌دهد بلكه در بيش‌تر موارد سبب تغيير حاشيه‌ها مي‌شود. بدين ترتيب، تا جايي كه رايانه‌ها به صورت وسايل كمك‌آموزشي استاندارد درآيند. برخي از عناصر «سواد رايانه‌اي» مانند آشنايي با صفحه كليد و دانش‌ پايه‌اي از ظرفيت‌هاي سيستم‌هاي واژه‌پردازي و لوازم پيوسته به آن‌ها به گونه‌اي فزاينده در انتظارات همگاني از مضمون سواد ادغام خواهد شد. درست همان‌طور كه ماشين حساب الكترونيك با مفاهيم شمارش يكي شده است. دومين جنبه به اين احتمال مربوط مي‌شود كه در بسياري از جوامع، انباشت به افزايش در آستانه حداقل قابل قبول سطح خواندن و نوشتن بينجامد. اين انباشت به اين دليل رخ مي‌دهد كه سواد به هيچ وجه مهارتي صرفاً ابزاري نيست بلكه با سوادي يا بي‌سوادي عموماً در موقعيت اجتماعي فرد عوارض دارد… سواد هم‌چنين وسيله‌ي نيل به آن صلاحيت آموزشي است كه ورود به انواع مقاله‌هاي پراعتبار و پردرآمد را ممكن مي‌سازد و در اين رقابت، براي دستيابي به صلاحيت بالاتري كه سبب امتياز آنان بر رقبا مي‌شود، درصدد برمي‌آيند كه از سطوح بالاتري از سواد برخوردار شوند.[10] [1] همان [3]- با يك گل بهار مي‌شود. نقدي بر جايگاه آموزش فناوري در نظام آموزش عمومي در ايران، همشهري، 24/7/80. [4] - تجهيزات آموزشي، زيربناي آموزشي، رسول رازقندي، نشريه صنايع پلاستيك، شماره 172. [5] -آموزش فناوري، تعاريف، ويژگي‌ها و استانداردها، فرخ‌لقا رئيس‌دانا، رشد تكنولوژي آموزشي، شماره 140. [6]و2 - همان منبع به نقل از بروشور آموزش فناوري، انجمن بين‌المللي آموزش فناوري. [7] - برنامه‌ريزي تلويزيون آموزشي، الن هنكاك، محبوبه مهاجر، نشر سروش، 1368. [8] - آموزش و پرورش در عصر بزرگ‌راه‌هاي اطلاعاتي، علي‌اصغر كاكوجويباري، اطلاعات 4/9/80. [9] -همشهري 24/7/80. [10] -كامپيوترهاي شخصي و سواد، كنت لوين، هادي غبراني، پيام يونسكو 242، مهر 1375، ص 33.

معیار های داوری در الگو های تدریس جغرافیا مبتنی بر فناوری اطلاعات

2005-12-19T15:22:00.000+03:30

دکتر مهدی چوبینه Mehdi.choobineh@gmail.com فهرست مطالب 1- مقدمه 2- تعریف اطلاعات 3- تعریف فناوری اطلاعات 4- تعریف فناوری اطلاعات و ارتباطات 5- سابقه استفاده از فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا 6- مهارتهای مورد نیاز معلم جغرافیا جهت استفاده از رویکرد فناوری اطلاعات 7- به راستی هدف توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات چیست؟ 8- در ارزشیابی الگوی تدریس چه مواردی مد نظر باید یاشد؟.ارزیابی عملکرد معلم و ارزیابی تغییرات مخاطبین ارزش یابی توسعه فناوری اطلاعات .ارزش یابی خلاقیت و نو آوری... 9- معیار های علمی – تخصصی 10- معیار های فنی ( فناوری اطلاعات ) 11- معیار های عمومی ( فنون و روشهای تدریس ) 12- معیار های زیبایی شناختی 13- معیار های ارزشی 14- چگونه یک چک لیست ارزشیابی الگوی تدریس جغرافیا مبتنی بر فناوری اطلاعات تهیه کنیم؟ 15- نمونه ای از چک لیست ارزشیابی الگوی تدریس جغرافیا 16- نمره گذاری در چک لیست های ارزش یابی 17- چه کسانی می توانند الگو های تدریس جغرافیا مبتنی بر فناوری اطلاعات را داوری کنند؟ ( حداقل مهارتهای لازم برای قضاوت الگو های تدریس چیست؟) 18- برخی از مشکلات موجود در الگو های تدریس جغرافیا با رویکرد فناوری اطلاعات 19- روش های تدریس سنتی+ فناوری آموزشی جدید 20- کجروی در برداشت های اولیه از رویکرد فناوری اطلاعات 21- سهم هر یک از ابعاد تخصصی و فناوری در الگو های تدریس جغرافیا مبتنی بر رویکرد فناوری اطلاعات چه مقدار است؟ 22- رابطه میان . توسعه فناوری با افزایش میزان یادگیری دانش جغرافیا چگونه است؟ برفراری تعادلبین این دو 23- آیا قرار است رویکرد فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا جای معلم را بگیرد؟ 24- خلاصه و نتیجه گیری 25- فهرست منابع مقدمه: در ادبیات علمی روزگار ما به طور چشم گیر و روز افزونی با اصطلاحاتی مواجه هستیم که تا 5 سال قبل در منابع تخصصی نیز اثری از انها دیده نمی شد . به عنوان شاهدی براین مدعی نگاهی به فهرست تنها یک مجله رشد تکنولوژی اموزشی کافیست . برخی از این اصطلاحات عبارتند از : IT, ICT, e-book, e-learning, virtual school ,smart school,……. بحث ما در مورد فناوری اطلاعات و به عبارت کامل تر فناوری اطلاعات و ارتباطات است . و می خواهیم ضمن شناسایی اجمالی آن ، معیار هایی برای ارزیابی این مقوله در زمینه الگو های تدریس جغرافیا معرفی کنیم . به دلیل فقدان ادبیات لازم در حوزه دانش جغرافیا ، الزاما به سراغ دانش تخصصی محض این رویکرد می رویم و از دل آن نیاز های خود را جستجو ، پالایش و تبیین خواهیم نمود . و صد البته در این فرایند از تجارب گذشته برای روشن ساختن راه آینده استفاده بهسنه خواهیم نمود فناوري اطلاعات در جهان امروز چشم اندازهايي را براي جهانيان به ارمغان آورده است كه بر تمام ابعاد زندگي سياسي، نظامي، اقتصادي، اجتماعي و آموزشي انسان قرن بيست و يكم تاثيرگذاشته است، به گونه‌اي كه بيشتر فراگيرندگان را به سمت رايانه‌ها و آموزش كار با آنها سوق داده است. رايانه‌ها با فراهم كردن فرصت لازم براي تمرين و كسب دانش بشري و پرورش دانش‌آموزان، به آموزش مدرسه‌اي ياري مي‌دهند. سوالات اساسی در این زمینه می تواند چنین باشد: 1- فناوری اطلاعات از منظر مسایل آموزشی کدام است؟ ( چیستی) 2- هدف ما در به کار گیری فناوری اطلاعات در آموزش و پروش چیست؟(چرایی) 3- چگونه فناوری اطلاعات ما را در رسیدن به اهداف نظام آموزشی کمک خواهد کرد؟( چگونگی) 4- از چه زمان باید فناوری اطلاعات را به برنامه های آموزش زسمی وارد نمود؟(چه وقتی ) 5- چه کسانی در توسعه فناوری اطلاعات می توانند به مسایل آموزشی کمک نمایند؟( چه کسانی) در صورتی که این سوالات اساسی بدون پاسخ بمانند نه تنها مشکلی از مشلات برنامه های کلان اموزشی گشوده نخواهد شد ، که به آنچه با آن روبرو هستیم گره کور دیگری افزوده خواهد شد . نظریه پردازان معتقدند گه پدیده حاضر از نیم عمر بسیار کوتاهی برخودار است از این رو می باید نگاهی متفاوت به آنچه که در گذشته رخ داده است به آن داشت .الوین تافلر معتقد است موج اول تحولات زندگی بشر یا انقلاب کشاورزی 10 قرن به طول انجامید تا اهدافش محققگردد.موج دوم یا انقلاب صنعتی زمانی معادل 3 قرن را برای تحققاهدافش نیاز داشت و موج سوم یا انقلاب اطلاعات و ارتباطات شاید در کمتر از چند دهه اهداف خود را محقق ببیند و چنانچه قول برخی از اندیشمندان این حوزه را اغراق آمیز تلقی نکنیم مج چهارم یا انقلاب جامعه مجازی ممکن است در کمتر از یک دهه به ثمر بنشیند.به همین جهت است که ضرورت شناخت دقیق ابعاد تحولات ناشی از ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوشیاری لازم برای ورود به جامعه اطلاعاتی ف امری اجتناب ناپذیر است.متاسفانه این پدیده نیز همچون سایر پدیده های نو در نظام آموزشی ما در بدو امر گرفتار نوعی بیماری شایع در چنین مواردی شد و دسته بندی تفکرات گوناگون صاحبان نگرش به مقوله فناوری اطلاعات خارج از حوصله این مقاله است . یکی از ضرورت های اولیه توسعه فناوری اطلعات و ارتباطات در نظام آموزشی ما پالودن این تفکرات گوناگون و تغییر و اصلاح تعابیر متنوع از این رویکرد است. یکی از نگاههای زیان بار به این رویکرد ، نگاه ابزاری به فناوری اطلاعات است.فقدان یک نگاه کلان به موضوع فناوری اطلاعات و محروم کردن آن از یک رویکرد توسعه ای ( به خصوص در حوزه منابع انسانی ) سبب انحراف به سوی رویکرد ابزرای شده است . فناوری اطلاعات پیش از آنکه یک سیستم سخت افزاری باشد ، یک نظام فرهنکی و فکری است . با اندیشیدن محدود به آن ، سبب محدودیت قابلیتهای آن خواهیم شد. كاربرد فناوري هاي جديد اطلاعاتي و تغييرات سريع آن، موجب بروز تحولات بسيار در كليه جنبه‌هاي يادگيري و آموزش شده است. شبكه‌هاي ارتباطي و اطلاعاتي بويژه اينترنت چهره آموزش سنتي و تعامل ميان معلم و شاگرد را در تمام سطوح آن از پيش دبستاني تا دانشگاهي دگرگون كرده‌اند. به سبب اهميت فناوري و ايجاد فرهنگ مناسب براي بهره‌گيري از آن، آموزش در مورد فناوري‌ها از همان كودكي و در دوران دبستان در برنامه درسي كشورهاي پيشرفته گنجانده شده و دانش‌آموزان از اوان كودكي با اصطلاحات فناوري و نحوه استفاده از آن آشنا ميشوند. به اين دليل در بسياري از كشورها برنامه هاي ملي و بنيادي، در بخش آموزش و پرورش در زمينه دسترسي به فناوريهاي نو اطلاعاتي و ارتباطي بوسيله دولت پيش بيني و به اجرا گذاشته شده است كه از جمله ميتوان به برنامه سواد فناوري اطلاعات – ارتباطات ايالات متحده آمريكا، برنامه ملي يادگيري در انگلستان، برنامه ملي يادگيري در انگلستان، برنامه ملي تحول در آموزش و پرورش كشورهاي آلمان و فرانسه اشاره كرد. همچنين تجربه كشورهايي چون ژاپن و كره جنوبي در سالهاي اخير به خوبي نشان مي دهد كه تغيير و بازنگري در ساختار آموزش و پرورش در ادوار تاريخي در حفظ و بقاي رشد و توسعه اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي ملت‌ها تاير حياتي داشته است. خوشبختانه در ايران نيز، از سوي دولت جمهوري اسلامي ايران طرحهاي راهبردي كلان و اجراي طرحها در وزارت آموزش و پرورش در سطح متوسط و خرد مورد توجه واقع شده است. آنچه در ديدگاه ميان مدت از سوي دولت به منزله طرح ميان مدت براي سالهاي 83-1381 در حوزه برنامه‌هاي اجرايي مصوب جلسه هيأت دولت مورخ تيرماه 1381 در قالب طرح راهبردي كلان موردنظر واقع شده موسوم به «طرح راهبردي گسترش كاربرد فناوري ارتباطات و اطلاعات در آموزش و پرورش و توسعه مهارت ديجيتال نيروي انساني كشور» نام دارد كه مبين اهميت و توجه مقامات ذيصلاح كشور در خصوص انتقال آموزش سنتي به آموزشهاي الكترونيكي و تجهيز كودك و نوجوان ایراني به مهارتهاي رايانه‌اي در بلندمدت است. بر اين قرار پيش زمينه جامعه اطلاعاتي ايران با توجه به نهادهاي پايه آموزش متاثر از توسعه و گسترش فن‌آوري ارتباطات و اطلاعات در وزارت آموزش و پرورش كشور است. لذا با توجه به تحولات ناشي از بروز پديده فناوري اطلاعات – ارتباطات و تغيير نيازهاي دانش‌آموزان، لازم است آموزش و پرورش بر توانمندسازي دانش‌آموزان براي يادگيري مستمر و بازانديشي درباره مفهوم فرايند ياددهي- يادگيري تاكيد داشته باشد. [1] عصرحاضر را باید تلفیقی ازارتباطات و اطلاعات دانست. عصری که بشر درآن بیش ازگذشته خود را نیازمند به داشتن اطلاعات و برقراری ارتباط برای کسب اطلاعات مورد نیازمی باشد.امروزه با دراختیارداشتن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی مختلف و پیشرفته،امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش ازپیش میسرگردیده است. افراد درهرکجا که باشند می توانند آخرین اطلاعات مورد نیاز خودرا درهرزمینه ای دریافت میکنند. اما بی شک- بیشترین تاثیر پدیدآمدن فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی برمحیط های آموزشی بوده است. کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات درآموزش سبب شده است تا محیط آموزشی به سوی مجازی شدن سوق پیدا کند.این امرسبب میشود تا ارتباطات میان افراد به منظورآموزش و گسترش دانش به گونه ای فزاینده ازطریق رایانه امکان پذیرشود. با ظهور و گسترش اینترنت- این رسانه به عنوان یک مکمل جهت تامین نیازهای اطلاعاتی و آموزش مورد استفاده قرارگرفت[2] مدرسه فردا شماره 2 دوره دوم – آبان 84 – سر مقاله آسیب شناسی رویکرد فناوری اطلاعات در نظام آموزشی کشور – سایت آموزش جغرافیا در ایران

آيا مهاجرت انسان اوليه ناشی از يک خشکسالی گسترده بود؟

2005-12-12T13:33:00.000+03:30

خبرنگار علمی بی بی سی

دانشمندان به يک بحران عمده آب و هوايی که ده ها هزار سال قبل در آفريقا روی داد و به گفته آنها احتمالا تاريخ تکامل انسان را به

مسير تازه ای انداخت پی برده اند. محققان در نشست انجمن ژئوفيزيک آمريکا در سانفرانسيسکو گفتند که قاره آفريقا در آن زمان گرفتار خشکسالی عظيمی که هزاران سال ادامه داشت شد. اين يافته حاصل شواهدی است که از رسوبات حفر شده در بستر درياچه مالاوی و تانگانيکا در شرق آفريقا و درياچه بوسومتوی در غنا به دست آمده است. اين شواهد وجود بحرانی اقليمی در حدود 70 هزار سال قبل زمانی که بوسومتوی کاملا خشک شد را آشکار می کند. درياچه مالاوی که هم اکنون دريايی محصور در خشکی به طول 500 کيلومتر است در آن زمان به آبگيری به طول حداکثر 10 کيلومتر تقليل پيدا کرد. تنها يک خشکسالی طولانی در سراسر قاره می توانسته چنين تاثيری به جا بگذارد. نکته جالب توجه درباره وقوع اين حادثه اين است که از لحاظ زمانی به نظريه حوا درباره تکامل انسان گره می خورد. براساس اين نظريه جد همه انسان های امروزی به گروهی شامل تقريبا 10 هزار نفر که در آن زمان در شرق آفريقا زندگی می کردند می رسد. بلافاصله پس از پايان آن بحران، جمعيت های انسانی به سرعت گسترش يافت و بسياری از اجداد ما به تدريج خروج از آفريقا به خاور ميانه و ورای آن به آسيا و اروپا را آغاز کردند. دانشمندان بيش از پيش قانع شده اند که وقايع فاجعه بار در عمق تاريخ همواره مسير تکامل انسان را به جهات تازه ای انداخته است. اين ايده کنجکاوی دانشمندان را برانگيخته که ممکن است ما وجود خود را مديون گروه کوچکی از بازماندگان بحرانی با ابعاد عظيم باشيم.

حفاظ الکتريکي بر روي ماه

2005-12-10T16:54:00.000+03:30

واحدخبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور-فضانوردان با انجام سفرهاي فضايي خود را در معرض تشعشعات کيهاني و تابش هاي مضرخورشيدي که عمدتا از ذرات پر سرعت الکترون و پروتون تشکيل شده اند ، قرار مي دهند که باعث بروز سرطان و ديگر ناسازگاري ها در بدن آنها مي شود.يکي از ساده ترين راهها براي مقابله با اين مشکل استفاده از بتون مي باشد مانند سازه هايي که در اطراف راکتور هسته اي وجود دارد اما ساختن يک فضاپيماي بتوني ايده معقولانه اي نيست همين امر باعث شده تا دانشمندان ناسا تلاش هاي بسياري در اين زمينه انجام دهند و مواد گوناگوني را براي مقاومت در برابر اين تشعشعات امتحان کنند مانند آلومنيوم، پلاستيک هاي پيشرفته و هيدروژن مايع که هر کدام داراي نقص هايي بوده و عملا قابل استفاده نمي باشد اما گزينه اي هوشمندانه براي رفع اين مشکل وجود دارد :استفاده از يک ميدان بزرگ الکترو مغناطيس براي محافظت فضانوردان . مي دانيم بار هاي هم نام يکديگر را دفع مي کنند ، پس مي توان فضانوردان را در مکاني مستقر کرد که توسط يک ميدان الکترومغناطيس احاطه شده و اين ميدان الکتريکي هم بار با تشعشعات ساطع شده از محيط باشد.البته بسياري از کارشناسان در مورد احداث چنين پايگاهي بر روي ماه بدبين اند اما در ميان آنها چارلز بولر و جان لين پژوهشگران ناسا در مرکز فضايي کندي و مسئول تحقيق بر روي اين پروژه عقيده دارند اين کار قابل اجراست.بولر مي گويد: استفاده از ميدان الکترومغناطيس براي حفاظت از فضانوردان ، ايده اي بود که در دهه 1950 ارائه شد اما طرح هاي داده شده بسيار ابتدايي و ناشيانه بود ولي طرح هاي امروز بسيار جامع و عملي است

آشنايي با نحوه پيدايش رشته كوه هيماليا

2005-11-30T09:03:00.000+03:30

همشهری 9/9/84

عميد نمازي خواه

هيماليا يكي از عجيب ترين نقاط جغرافيايي كره زمين به شمار مي رود. در نگاهي كلي تر حتي مي توان گفت خود كره زمين هم جرمي عجيب در كهكشان راه شيري به شمار مي رود. گهگاه مي گوييم كه مريخ سياره عجيبي ست، چگونه ممكن است مشتري گازي باشد؟ چگونه است كه پلوتو در يك مدار بيضي شكل حركت مي كند؟ و...، اما مسئله اين است كه عجيب ماييم. اين ما هستيم كه حجم بيشتر اتمسفرمان اكسيژن و نيتروژن است، زمين است كه در آن حيات وجود دارد و... پس در اين كره عجيب، وجود مناطق عجيب چندان نامعقول نيست.در اين نوشته با نحوه پيدايش رشته كوه هيماليا و يكي از نمادهاي جاودانه آن قله كي 2- آشنا خواهيم شد. آشنايي با نحوه پيدايش رشته كوه هيماليابيش از 250 ميليون سال پيش، هند، آفريقا، استراليا و آمريكاي جنوبي همگي به هم متصل بودند كه در جغرافيا به آن قاره پانگئا مي گويند. طي چند ميليون سال بعد، اين قاره بزرگ جنوبي شروع به تكه تكه شدن كرد و به قاره هايي كه ما امروزه مي شناسيم، تقسيم شد. در همين رابطه، نظريه اي علمي ست كه مي گويد قاره جنوبگان در روزگاري كه خشكي هاي زمين متحد بوده اند، به فلات ايران چسبيده بوده و بعدها از آن جدا شده است.اين تغييرات زمين شناختي، سرآغاز پيدايش و شكل گيري بزرگترين و بلندترين رشته كوه هاي جهان يعني هيماليا به شمار مي رود. در اين بين اورست به عنوان بلندترين منطقه جغرافيايي جهان، محصول حركت هند به سمت شمال؛ يعني به طرف قاره اوراسياست. هند با سرعت 15 سانتي متر در سال در جهت شمال به سمت اقيانوسي به نام تتيس كه روي پانگئا گسترده شده بود، حركت مي كرد. بد نيست بدانيد درياي مازندران تنها بازمانده قابل ذكر همين اقيانوس عظيم باستاني ست. علاوه بر درياي مازندران، امروزه صخره هاي دريايي و آتشفشان هايي كه لبه و حدود آن اقيانوس را تعريف مي كردند، ديگر بازمانده هاي تتيس هستند.مكانيك پيدايش كوه هابراي اينكه با پيامدهاي به هم پيوستگي هند و آسيا آشنا شويم، ابتدا بايد با سطوح زمين آشنا شويم. به صورت كلي قاره ها در زمين توسط صفحات تكتونيك (صفحاتي كه باعث حركات قاره ها مي شوند) حركت داده مي شوند. در حال حاضر 7 صفحه بزرگ در زمين وجود دارند كه مسئوليت اصلي حركت دادن قاره ها را برعهده دارند، علاوه بر آنها، چندين صفحه كوچكتر هم وجود دارند كه در مقياس كوچكتر باعث جابه جايي خشكي ها مي شوند. اين احتمال وجود دارد كه در گذشته صفحات بيشتري هم همين كار را انجام مي داده اند. در حال حاضر اين صفحه ها با سرعت يك تا 20 سانتي متر قاره ها را به هم نزديك يا از هم دور مي كنند. حركت اين صفحه ها هم از گرماي بسيار زياد در عمق زمين ناشي مي شود كه نيروي اثر هم رفتي قدرت زيادي را براي آنها مهيا مي كند. هم رفتي، پروسه اي فيزيكي در مايعات و گازهاست كه طي آن بر اثر گرما، مايع يا گاز سبك تر به خاطر چگالي بيشتر يا به اصطلاح سنگين تر بودن به پايين (نزديك سطح) مي آيد و جريان گرم تر به خاطر چگالي كمتر جاي جريان سردتر را مي گيرد. اين پروسه اگر در مقياس بسيار بزرگي باشد (همانند هم رفتي درون زمين) مي تواند انرژي بسيار زيادي توليد كند.صفحات قاره ايقاره ها به تعبيري رشته عظيمي از صخره ها هستند كه روي صفحات تكتونيك قرار دارند. جغرافي دانان مي گويند قاره ها كف زمين (اشاره آنها به كفي ست كه بر بالاترين سطح مايعات قرار مي گيرد و از آنجا كه قاره ها هم در بالاترين سطح زمين قرار دارند، به كف تشبيه مي شوند) هستند كه از مواد معدني سبك كه به مركز چگال زمين نفوذ نمي كنند، تشكيل شده اند.حداقل براي 80 ميليون سال، صفحه اقيانوسي هند نزديك شدن به صفحات جنوبي آسيا كه تبت را هم شامل مي شود، ادامه داده است. جريان اقيانوسي شمال هند طي اين عمل همانند يك لنگر بسيار بزرگ عمل كرد و يكباره به درون مركز زمين سرازير شد. اين جريان پرقدرت، صفحه قاره اي هند را هم به دنبال خود به سمت شمال و تبت كشيد.به هم پيوستن صفحات جريان اقيانوسي كه به درون زمين سرازير شده بود، باعث به وجود آمدن آتشفشان هاي زيادي در جنوب تبت شد. پس از اين جريانات زمين شناختي در 25 ميليون سال پيش، ديگر حركت سريع صفحه قاره اي هند كاملا متوقف شده بود. پس آن صفحه قاره اي هند به جاي اينكه به سمت پايين كشيده شود، بر اثر جريانات عظيم آتشفشاني رو به بالا حركت كرد و باعث به وجود آمدن رشته كوه هاي عظيمي شد؛ رشته كوه هايي كه ما امروزه به نام هيماليا مي شناسيم.۱۰ ميليون سال پيش دو قاره درجهت مستقيم و عكس به هم نزديك مي شدند و قاره هند به دليل وجود ساختارهاي كوارتزي سبك در آن، ديگر نمي توانست در امتداد صفحه هند به درون زمين سرازير شود.اين زمان احتمالا موقعي ست كه زنجيره عظيم لنگري شكسته شده و صفحه هند كاملا به درون مركز زمين فرو رفته است.دانسته هاي علمي ما در مورد نحوه فعاليت قاره هند پس از اين مرحله بسيار كم است، با اين حال مي دانيم كه طي مكانيزمي كه براي ما ناشناخته است، قاره هند شروع به حركت به سمت بالا كرد و همانند اهرمي به تبت رو به بالا فشار وارد كرد. در عين حال تبت هم همانند سدي باعث حركت هيماليا رو به شمال مي شد، در نتيجه هيماليا چاره اي جز حركت رو به بالا نداشت، وگرنه بر اثر فشارهاي وارده خرد مي شد.در حال حاضر، صفحه تبت به صورت آزادانه اي زير قله ها و اكثر مناطق تبت حركت مي كند.آينده تبتدر 5 تا 10 ميليون سال آينده، صفحات زيرين تبت و هيماليا (صفحه هند) با همين سرعت فعلي به حركت ادامه خواهد داد، به همين خاطر تخمين اينكه اين منطقه جغرافيايي 5 تا 10 ميليون سال ديگر چگونه خواهد بود، چندان گنگ و نامفهوم نيست. در 10 ميليون سال ديگر، هند 180 كيلومتر ديگر در تبت پيشروي خواهد كرد. اين ميزان، تقريبا به اندازه پهناي نپال است. از آنجا كه حدود جغرافيايي نپال روي قله هاي صفحه هند قرار دارد، اين منطقه در 10 ميليون سال ديگر تماما از بين خواهد رفت، با اين حال رشته كوه هاي هيماليا از بين نخواهند رفت.پس از اين مدت هرچند قله هاي هيماليا از بين نخواهند رفت، اما پراكندگي آنها متفاوت خواهد بود. قلل مرتفع در شمال منطقه قرار خواهند گرفت و قلل كوچكتر در سمت جنوب متمركز خواهند شد، اما پهناي هيماليا به همين ميزان فعلي باقي خواهد ماند.كي 2كي 2 پس از اورست بلندترين قله جهان به شمار مي رود، اما در ميان كوهنوردان سخت ترين كوهي ست كه مي توان از آن صعود كرد. اين كوه را مي توان اسوه سختي و استقامت در دنيا دانست. كي۲ مابين چين و منطقه جامو و كشمير پاكستان قرار دارد. اسم آن از آنجا كي 2 انتخاب شده است كه دومين قله سلسله كوه هاي كاراكروم در غرب هيمالياست. در غرب اين قله بيشتر به نام گودوين آستن شناخته مي شود. هنري هاورشام گودوين- آستن سرباز و توپوگرافي انگليسي بود كه در سال 1861 به عنوان دومين انسان اروپايي براي نقشه برداري به منطقه هيمالياي غربي سفر كرد. پس از آنكه گودوين آستن اين قله را فتح كرد، نام او روي آن جاودانه ماند. به جز اين دو نام، كي ۲ اسامي ديگري هم همانند چوگوري، لامبا پاهار، داسپانگ و كچو دارد.ارتفاع كي ۲ به 28250 فوت (8611 متر) مي رسد و پس از اورست، دومين قله بلند جهان به شمار مي رود. حدود جغرافيايي هيماليا رشته كوهي بسيار بزرگ است كه تماما در آسيا قرار دارد. اين منطقه بلندترين محدوده جغرافيايي زمين است . براي مقايسه ارتفاع زياد هيماليا بد نيست، بدانيد قله آكونكاگوا در رشته كوه هاي آند در آمريكاي جنوبي كه بلندترين قله زمين بيرون از هيماليا به شمار مي رود، 6960 متر ارتفاع دارد. در صورتي كه در هيماليا حداقل 30 قله با ارتفاع بالاي 7620 متر قرار دارد. هيماليا در زبان سانسكريت به معناي خانه برف است. هيماليا در 5 كشور پاكستان، هند، نپال، چين و بوتان گسترده شده و سه تا از بزرگترين رودخانه هاي جهان از آن سرچشمه مي گيرند. اين رودخانه ها هندو، گنگ - بهاماپوترا و يانگ تسه هستند. تخمين زده مي شود حدود 750 ميليون نفر در اطراف حوضه هاي آبريز رودخانه هاي هيماليا زندگي كنند.

زمين در يك چاله چرخان قرار گرفته است

2005-11-30T08:38:00.000+03:30

همشهری9/9/84

در جست وجوي خميدگي فضا ـ زمان فضاپيماي كاوشگر گرانش B تمام اطلاعات مورد نياز فيزيك دانان براي آزمايش پيشگويي عجيب نظريه نسبيت عام اينشتين را جمع آوري كرده است گروه دانش و فناوري:

آزمايش فيزيكي مشتركي بين سازمان فضايي آمريكا (ناسا) و دانشگاه استنفورد، به نام كاوشگر گرانش (Gravity Probe B) اخيرا به نخستين نتايج رسيده است. اكنون اولين سال جمع آوري اطلاعات اين ماهواره در مدار زمين به پايان رسيده است. نتايج ، كه تجزيه و تحليل آن ها يك سال ديگر طول خواهد كشيد، قرار است شكل انحناي فضا ـ زمان را در نزديكي زمين مشخص كند.زمان و فضا ـ طبق نظريه نسبيت اينشتين ـ به يكديگر بافته شده اند و ساختار تار و پودي چهاربعدي اي به نام فضا ـ زمان را به وجود آورده اند. اجرام، اين ساختار را به شكل يك گودي درمي آورند. مانند گوي سنگيني كه وسط يك تشك بادي افتاده باشد. هر چند كه چنين خميدگي هاي فضا ـ زمان را اغلب در محيط اطراف اجرام بسيار پرجرم و فشرده اي مانند سياهچاله ها، ستاره هاي نوتروني، و كوتوله هاي سفيد سراغ داريم، اما اگر با دقت كافي محيط اطراف اجرام بسيار كم جرم تري مانند زمين را نيز بررسي كنيم، خميدگي فضا ـ زمان ناشي از جرم زمين را مي توانيم ببينيم. طبق نظريه نسبيت عام اينشتين، حركت اجسام در ساختار تار و پودي فضا ـ زمان صورت مي گيرد. يعني جسم در حال حركت، تابع شكل فضا ـ زماني است كه در آن است. بر اساس اين نظريه، گرانش باعث تغيير شكل ساختار فضا ـ زمان مي شود و در نتيجه حركت جسم نيز بر اثر ميدان گرانشي تغيير مي كند. مي توان گفت كه به زبان اينشتين، گرانش، حركت اجسام در مسير خميدگي ساختار فضا ـ زمان در اطراف جسم پرجرم است. يعني وقتي زمين در مداري به دور خورشيد در گردش است، از ديد نسبيتي به دليل انحنايفضا ـ زمان اطراف خورشيد در اين مسير هدايت مي شود. اما نكته جالب اين جاست كه چون زمين در حال چرخش به دور خود است، اين خميدگي نيز بايد همراه با زمين بچرخد. زمين با پيچ و تاب دادن ساختار فضا ـ زمان به دور خود به آرامي آن را به صورت يك ساختار چرخشي چهار بعدي درمي آورد. اين همان چيزي است كه ماهواره كاوشگر گرانش(GP-B) براي آزمايش آن به فضا فرستاده شده است.اين آزمايش براساس فكر بسيار ساده اي انجام مي شود: يك ژيروسكوپ (گردش نما) در حال چرخش در مداري در نزديكي زمين قرار مي دهند، در حالي كه محور چرخش آن به سمت يك ستاره بسيار دور ـ در نقش يك مرجع ثابت و بدون حركت ـ نشانه رفته است. بدون وجود نيروهاي خارجي، محور ژيروسكوپ بايد تا ابد به سمت همان ستاره ثابت بماند. ولي چون فضا ـ زمان در نزديكي زمين خميده است، جهت محور ژيروسكوپ به مرور زمان تغيير مي كند. با اندازه گيري بسيار دقيق تغييرات جهت محور ژيروسكوپ نسبت به ستاره، مي توان ميزان خميدگي فضا ـ زمان را در نزديكي زمين اندازه گرفت.اما در عمل اين آزمايش بسيار دشوار است. 4 ژيروسكوپي كه در GP-B كار گذاشته شده اند، كامل ترين كره هايي هستند كه تا به حال به دست بشر ساخته شده اند. اين كره ها كه هر كدام به اندازه يك توپ پينگ پونگ اند (به قطر حدود 4 سانتي متر)، از جنس سيليكون و كوارتز هستند. اگر ژيروسكوپ ها كاملا كروي نبودند، محور چرخش آن ها حتي بدون اثرات نسبيتي ، تغيير مي كرد.طبق محاسبات فضا ـ زمان انحنا پيدا كرده در نزديكي زمين، باعث مي شود تا محور ژيروسكوپ در طول يك سال به اندازه 041/0 ثانــيه قـــوسي جابه جا شود. براي اندازه گيري دقيق اين زاويه، كاوشگر گرانش B به دقت سنجش فوق العاده 0005/0 ثانيه قوس نياز دارد. اين عمل مانند آن است كه بخواهيم قطر يك ورق كاغذ را از فاصله 150 كيلومتري اندازه بگيريم. فناوري هاي كاملا جديدي براي اين اندازه گيري اختراع شده است. ماهواره كاوشگر گرانش را كاملا كبدون لرزش» ساخته اند تا در هنگام حركت ماهواره در لايه هاي بالايي جو به ژيروسكوپ ها لرزشي وارد نشود. در مرحله بعدي آن ها بايد اطلاعات گرفته شده را به طور دقيق و كامل بررسي كنند. اين كار در سه مرحله انجام مي گيرد: در مرحله اول اطلاعات را به صورت روز به روز بررسي مي كنند تا بي نظمي هاي موجود در آن ها را بيابند. سپس اطلاعات را به صورت ماه به ماه درمي آورند و در نهايت آن ها را به صورت يك مجموعه كامل به دست آمده در طول يك سال، تحليل مي كنند. بدين ترتيب دانشمندان ايرادات موجود در اطلاعات را كه از طريق يك روش تجزيه و تحليل ساده نمي توان پيدا كرد، مي يابند.اگر كاوشگر گرانش بتواند به طور دقيق چاله فضا ـ زماني را كه انتظار مي رود مشخص كند، بدين معني است كه بر اساس باور عمومي فيزيك دانان نظريه اينشتين حقيقت داشته است، ولي اگر اين گونه نشود، چه اتفاقي رخ خواهد داد؟ شايد ايرادي در نظريه نسبيت عام اينشتين يافته شود. اختلاف

كوچكي كه ظهور انقلابي بزرگ را در فيزيك عصر جديد اعلام خواهد كرد.منبع : Nojum.ir

ادموند هالي

2005-11-23T07:33:00.000+03:30

ادموند هالي در روز هشتم نوامبر سال 1656 ميلادي در لندن متولد شد. ادموند جوان تحصيلات ابتدايي خود را در مدرسه سنت بال سپري كرد تا اينكه در سال 1676 به دانشكده كوئين دانشگاه معروف آكسفورد راه يافت، اما پيش از آنكه مدرك خود را از اين دانشكده اخذ كند، آنجا را ترك كرد، اما كسب نكردن مدرك دليل نمي شود كه جامعه علمي انگلستان او را به عنوان يك چهره علمي نشناسند. در سال 1678 انجمن سلطنتي او را به عنوان يكي از اعضاي خود پذيرفت. عمده فعاليت هاي هالي در زمينه ستاره شناسي ست و تبحر او در يافتن اجرام جديد آسماني بود. در سال 1680 ادموند حين مسافرت به پاريس، يك ستاره دنباله دار را مشاهده و آن را ثبت كرد. او دو سال بعد در سال 1682 رصدخانه كوچكي در آبلينگتون در شمال لندن دائر كرد تا مشاهدات نجومي خود را به صورت گسترده تري ادامه دهد. او در سال 1683 مطالعات خود درباره نوسانات مغناطيسي را منتشر كرد. او طي اين تحقيقات، تفاوت هاي بين شمال جغرافيايي (حقيقي) و شمال مغناطيسي را مورد بررسي قرار داد، به اميد اينكه بتواند از نتايج اين تحقيقات به الگوي مناسبي براي يافتن طول جغرافيايي مورد استفاده دريانوردان دست پيدا كند. ادموند هالي در سال 1685 معاون دبيركل انجمن سلطنتي شد. پس از آن، مطالعات گسترده اي را روي بادهاي 30 درجه عرض شمالي و جنوبي خط استوا و بادهاي موسمي منتشر كرد. هالي روابط دوستانه اي با اسحاق داشت و در سال 1687 او را متقاعد و راضي كرد تا يافته هايش را تحت عنوان اصول فلسفه رياضي طبيعي چاپ كند. اين كتاب دربرگيرنده جزئياتي در مورد نحوه محاسبه مدار چرخشي ستاره دنباله دار سال 1680 است. هالي از روش نيوتن براي محاسبه مدار ستاره هاي دنباله دار سال هاي 1607 و 1682 استفاده كرد، تا اينكه بالاخره موفق شد مدارهاي چرخشي 24 ستاره دنباله دار را محاسبه كند. در سال 1705 يافته هايش را در مورد ستاره هاي دنباله دار منتشر كرد و بازگشت يك ستاره دنباله دار را در سال 1758 پيش بيني كرد.او بالاخره پس از سال ها عضويت در انجمن سلطنتي به عنوان دبيركل آن منصوب شد. هالي در 9 فوريه 1720 به عنوان منجم سلطنتي منصوب شد و تا پايان عمر در رصدخانه سلطنتي واقع در گرينويچ به اداره امور ستاره شناسي سلطنتي پرداخت. آخرين فعاليت عمده ستاره شناسي او در اين رصدخانه، ثبت رفتار ماه در يك چرخه 18 ساله بود. ادموند هالي سرانجام در 14 ژانويه 1742 پس از 69 سال زندگي و سال ها تحقيق و پژوهش در گرينويچ، زندگي را بدرود گفت.

اسرارآميزترين منطقه جهان

2005-11-23T07:29:00.000+03:30

همشهري 2/9/84

جواد نصرتي

امروز قرار است با خوفناك ترين منطقه جغرافيايي جهان و اسرار آن آشنا شويم: مثلث برمودا پيشينهواژه مثلث برمودا اولين بار در سال 1964 توسط وينسنت گاديس استفاده شد. او در مقاله اي با همين نام براي اولين بار از مفقود شدن تعداد زيادي هواپيما و كشتي در مثلث برمودا خبر داد. پيش از او جورج.اكس.سندز هم در سال 1952 به اين اتفاقات عجيب اشاره كرده بود. در سال 1969 جان والاس اسپنسر كتابي با نام برزخ گمشده در مورد مثلث برمودا نوشت و كمي بعد از آن، مثلث شيطان ديگر نام شناخته شده در جهان به شمار مي رفت، اما رازآلودگي اين منطقه جغرافيايي مربوط به قرن حاضر نيست. اولين بار افسانه برمودا در نوشته هاي كريستف كلمب- كاشف نامي - مطرح شده است. با مطالعه نوشته هاي روزانه او مشخص مي شود كه اولين مشكل او در كشف دنياي جديد در درياي سارگاسو پديد آمده است. در يادداشت هاي او آمده است كه خدمه با ديدن پرندگان دريايي انتظار داشتند در فاصله كوتاهي به خشكي برسند، اما حتي چند روز دل دريا را شكافتن هم آنها را به ساحل يا حتي جزيره كوچكي نرساند. او در همين يادداشت ها به تاريخ چند روز بعد، فرود آمدن شهاب بزرگي را از آسمان به صورت توپي از نور كه از بالا افتاده است ثبت مي كند. كلمب در همين يادداشت ها مي نويسد كه چند روز بعد او و چند نفر از خدمه اش نورهاي رقصاني را در افق مشاهده كرده اند.اين دست گزارش ها در مورد برمودا چه از سوي كلمب و بعدها ديگر دريانوردان، هميشه اين منطقه جغرافيايي را به منطقه اي وهم آلود تبديل كرده است. از روزي كه كلمب به عنوان اولين انسان از دنياي قديم در اين منطقه پا گذاشته است تاكنون، اتفاقات ناگوار و مشكوكي در اين منطقه پيش آمده، بخصوص در يكصد سال گذشته كه با عبور هواپيماها از اين منطقه، ترافيك آن سنگين تر هم شده است. در همين دوره تا به حال يكهزار نفر جان خود را در برمودا از دست داده اند، اما در اينجا مسئله اي مهمتر از مرگ انسان ها مطرح است؛ اين افراد چگونه كشته شده اند؟ يا اگر كمي خرافاتي باشيم آيا اصلا كشته شده اند يا نه؟موقعيت جغرافياييمثلث برمودا در شرق فلوريداي آمريكا در اقيانوس اطلس قرار دارد. مثلث، واژه مناسبي براي اين منطقه نيست، چون درواقع اين منطقه يك بيضي (يا شايد دايره اي بزرگ) است. راس آن نزديك برمودا و قسمت انحناي آن از سمت پايين فلوريدا گسترش يافته و از پورتوريكو گذشته، به طرف جنوب و شرق منحرف شده و از ميان درياي سارگاسو عبور كرده و دوباره به طرف برمودا برگشته است. گفته مي شود طول جغرافيايي كرانه غربي برمودا 80 درجه است و روي خطي كه شمال حقيقي و شمال مغناطيسي در آن روي هم منطبق هستند، قرار دارد. در اين نقطه هيچ انحرافي در عقربه قطب نما محاسبه نمي شود، اما نظر ديگري در اين مورد وجود دارد كه مي گويد كرانه غربي برمودا 6 درجه با مركز تلاقي شمال حقيقي و مغناطيسي اختلاف درجه دارد. به هر حال همان طور كه مشاهده مي شود ابهامات در مورد اين مثلث شيطاني بسيار زياد است. بارزترين ويژگي اقليمي برمودا گرما و باران بسيار زياد است. بارش سالانه و طبيعي باران در اين منطقه 60 اينچ (152 سانتي متر) برآورده مي شود. اين ميزان، برآورد بارش سالانه آن است، اما گفته مي شود هربار كه يك توفان استوايي يا هاريكين (توفان هاي پرقدرت تر از توفان هاي استوايي مثل كاترينا) به اين منطقه مي رسد، ده ها اينچ باران فقط در عرض چند ساعت بر سطح منطقه باريده مي شود. برمودا در بين جغرافي دانان به خاطر تغييرات ناگهاني آب و هوايي و پديد آمدن توفان، بسيار مشهور است، به گونه اي كه در چندين مورد گزارش شده است كه پديده هاي اقليمي فقط در عرض چند ثانيه شكل گرفته اند. بادهاي بسيار سهمگين و بارش هاي سيل آسا هم هميشه از ويژگي هاي اين پديده هاي اقليمي كه معمولا توفان هستند، به شمار مي روند.در زير دريا هم وضع به همين منوال است. توپوگرافي كف اقيانوس در اين منطقه يكي از عجايب روزگار به شمار مي رود. باور عموم بر اين است كه اين منطقه از اقيانوس بسيار كم عمق است. اين قضيه در مناطقي از مثلث برمودا كه به فلوريدا نزديك است، صادق است، اما فقط چند مايل دورتر از آن، جايي كه صفحه قاره اي اطلس شمالي شكسته مي شود، ناگهان عمق آب به 12 هزار فوت مي رسد. عميق ترين منطقه مثلث برمودا با نام گودال پورتوريكو در 100 مايلي شمال پورتوريكو قرار دارد كه عمق آن 30هزار فوت تخمين زده مي شود. اين الگوي بسيار نامنظم توپوگرافي باعث شده است كه تا به امروز هيچ نقشه دقيق و واضحي از اين منطقه ارائه نشود. دانستني هاي جغرافي دانان در مورد سطح كف اقيانوس در اين منطقه بسيار محدود است و گفته مي شود در كف آن انواع غارها و پستي و بلندي هاي كوچك و بزرگ وجود دارد، البته محدوديت دانستني هاي ما از كف اقيانوس ها تنها به اين منطقه محدود نمي شود، با اين حال اخيرا دانشمندان با جرياني پرقدرت در زير جريان هاي معمولي اقيانوسي در اين منطقه برخورد كرده اند كه دقيقا برخلاف جريان هاي معمولي حركت مي كند. اين جريان پنهان تاثيرات زيادي بر آب هاي منطقه مي گذارد. يكي از اسرارآميزترين آنها، به وجود آمدن احجام بزرگ و سفيدي ست كه فقط از طريق ماهواره ها ديده مي شوند. شايد تطابق شمال حقيقي و شمال مغناطيسي در اين منطقه باعث وجود آمدن اين پديده هاي غريب و تا حدي ترسناك مي شود.در مورد خاصيت مغناطيسي اين منطقه هم بايد گفت چندي پيش تحقيقي گسترده در اين مورد از سوي ايالات متحده انجام گرفت. يكي از نتايج جالب آن، عدم وجود ميدان هاي بزرگ و شديد مغناطيسي ست؛ چيزي كه خلبانان هواپيماها و خدمه كشتي ها هميشه آن را مطرح مي كنند. البته دانشمندان معتقدند نبايد اين گفته را ناديده گرفت، چون هنوز چيزهاي بسيار زيادي در مورد ميدان مغناطيسي مثلث برمودا وجود دارد كه بر آنها پوشيده است.در شرق مثلث برمودا، همان طور كه گفته شد درياي سارگاسو قرار دارد. اين دريا، يكي از عوامل اصلي مشهور شدن برموداست. در اين منطقه از اقيانوس اطلس چند جزيره كوچك و چند دسته جلبك شناور بزرگ قرار دارد. بين اين جزاير و جلبك ها جريان آب گرمي درجهت عقربه هاي ساعت وجود دارد كه تاثير زيادي بر شرايط اقليمي منطقه مي گذارد و هميشه آن را آرام و مه آلود نگه مي دارد. اين دريا همان دريايي ست كه كلمب در آن گرفتار شده بود و به شوخي به ملوانان خود گفته بود كه هرگز نخواهند توانست از آن خارج شود. يكي ديگر از ويژگي هاي اين درياي خوف انگيز، قابليت آن براي كشيدن اجسام خارجي به درون خود است، به گونه اي كه گفته مي شود سارگاسو، قلب آهنربايي اطلس است.افسانه هاافسانه هايي كه در مورد مثلث برمودا در ميان مردم جهان وجود دارد بسيار عجيب و هولناك است. اولين موارد آنها همان طور كه اشاره شد به يادداشت هاي روزانه كريستوف كلمب بازمي گردد، اما اين يادداشت ها در برابر موارد بعدي بسيار معمولي تر و حتي گاهي منطقي تر به نظر مي رسند. عجيب ترين افسانه مثلث برمودا پرواز 19 است كه در دسامبر 1945 اتفاق افتاد. اين هواپيما در ساعت 2:10 از پايگاهي در ايالت فلوريدا به هوا بلند شد. اين پرواز، پروازي آزمايشي براي آزمايش بمب هاي جديد ارتش آمريكا بود. يك ساعت پس از پرواز، خلبان پرواز با راديو اعلام كرد كه هيچ كدام از سيستم هاي او كار نمي كنند. ايستگاه زميني از خلبان خواست به سمت شمال تغيير مسير دهد. چند دقيقه بعد ارتباط اين پرواز به همراه تمامي خدمه اش با زمين قطع شد و ديگر هيچ وقت اثري از لاشه هواپيما يا جسد خدمه اش يافت نشد. اين اتفاق در 5:50 بعدازظهر اتفاق افتاد. در ساعت 6:20 قايق نجات دامبو براي يافتن هواپيماي پرواز 19 راهي منطقه شد، اما هواي توفاني مانع كار آنان شد و پس از آن هرگز اثري از پرواز 19 يافت نشد.در مورد اكثر تراژدي هاي مثلث برمودا چند نكته مشترك وجود دارد. در بيشتر آنها ارتباط راديويي كشتي ها و هواپيماها تا آخرين لحظه با پايگاه زميني برقرار بوده و هميشه پيام هاي غيرعادي مخابره مي شده است كه حاكي از عدم كنترل آنان روي دستگاه ها و ابزارها بوده يا چرخش عقربه هاي قطب نما به دور خود و تغيير رنگ آسمان اطراف به زردي و مه آلودي، آن هم در روز صاف و آفتابي يا تغييراتي غيرعادي در آب ها كه تا لحظاتي قبل آرام بوده اند، بدون بيان هيچ دليل روشني از چگونگي آنها مخابره مي شوند.در مواردي هم گزارش شده كه نقطه تاريك بزرگي در ميان ستارگان در آسمان ديده شده كه نوري متحرك از طرف زمين به آن قسمت وارد شده و سپس هر دو ناپديد شده اند. در تمام مدت ديده شدن تاريكي، دستگاه ها و ابزارهاي قايق هاي ناظر از كار افتاده بودند كه پس از رفع تاريكي آسمان، دوباره شروع به كار كرده اند. در يك مورد هم پيامي عجيب از يك كشتي باري ژاپني بدين مضمون دريافت شده است: خطري همانند يك خنجر هم اكنون بسرعت مي آيد. ما نمي توانيم فرار كنيم . جالب است بدانيد پس از مخابره اين پيام، كشتي ناپديد شد و هرگز يافت نشد. اما عجيب ترين داستان برمودا به يك پرواز مسافري مربوط مي شود. ارتباط راداري اين هواپيماي مسافربري در حالي كه براي فرود آماده بود، ناگهان قطع شد و 10دقيقه، هيچ ارتباطي - چه راداري يا راديويي - با فرودگاه فلوريدا نداشت. پس از 10 دقيقه هواپيما دوباره در صفحه رادار ظاهر شد و بسيار عادي در باند فرود آمد، اما خلبان و خدمه آن از آنچه افراد پايگاه مي گفتند اظهار بي اطلاعي مي كردند، زيرا تا آنجا كه به آنها مربوط بود هيچ اتفاق غيرعادي نيفتاده بود، جالب اينكه ساعت هاي تمام سرنشينان 10 دقيقه از زمان واقعي عقب تر بود، درحالي كه هواپيما درست 20 دقيقه قبل از اين واقعه، وقت اصلي را با فرودگاه كنترل كرده بود و در آن هيچ اختلاف زماني بين فرودگاه و هواپيما وجود نداشت. آيا واقعا هواپيما 10 دقيقه از بعد زمان و مكان زمين خارج شده بود؟ آيا هواپيما براي 10 دقيقه به بعد زمان و مكان ديگري منتقل شده بود؟ اينها سئوالاتي ست كه به نظر مي رسد هرگز پاسخ منطقي براي آنها پيدا نخواهد شد و همگي به حضور شيطاني مثلث برمودا در آن منطقه مربوط مي شود.حقيقت برمودادلايل منطقي و غيرمنطقي زيادي براي توجيه پديده هاي غيرطبيعي مثلث برمودا ارائه شده است كه به بعضي از آنها اشاره خواهد شد.آب و هواي استوايي: اين منطقه از لحاظ اقليمي، يكي از بحراني ترين مناطق اقيانوسي دنيا به شمار مي رود. همان طور كه گفته شد ممكن است در عرض چند دقيقه، توفاني عظيم در آن پديد بيايد؛ توفاني كه مي تواند هر هواپيما يا شناوري را در چند لحظه نابود كند. جالب است بدانيد اكثر اين توفان ها حتي توسط ماهواره ها هم شناسايي نمي شوند.دريانوردان آماتور: طبق آمارها در اين منطقه در جهان بيش از هر جاي ديگر درخواست كمك مي شود (حدود 8 هزار مورد در سال يا به عبارتي بيش از ۲۰ مورد در روز). اكثر اين درخواست ها از سوي ملوانان آماتور و غيرحرفه اي ست كه با داشتن ذهنيت منفي از برمودا، هر پديده اي را در اين منطقه، پديده اي ماوراي زميني مي دانند.زلزله هاي زيرزميني: هرچند تا به حال هيچ پديده زميني در اين منطقه رسما ثبت و گزارش نشده است، دانشمندان زلزله هاي زيادي را در كف اقيانوس در منطقه مثلث برمودا كشف كرده اند. اين زلزله ها مي توانند در مناطق كم عمق تر باعث پديده هاي مخربي همچون سونامي شرق آسيا شوند.جريان آب خليج: اين جريان اقيانوسي بسيار پرقدرت است و حتي گزارش شده كه سرعت آن در برخي مناطق به پنج مايل بر ساعت هم مي رسد. اين جريان براي اينكه قايق ها را چندصد مايل به اين طرف و آن طرف بكشاند، كافي ست؛ خصوصا اگر خدمه كشتي براي مقابله با اين جريان آمادگي قبلي نداشته باشند. اين جريان در تركيب با مغناطيس غيرمعمولي منطقه مي تواند باعث هر پديده پيش بيني نشده اي باشد.تئوري حباب هاي گازي: نظريه حباب هاي گازي نظريه اي عجيب، اما منطقي به نظر مي رسد كه از سوي برخي دانشمندان مطرح مي شود. اين دسته از دانشمندان بر وجود ميزان بسيار زيادي هيدرات گازي در اين منطقه اعتقاد دارند كه اين گازها باعث ايجاد چگالي زيادي در آب مي شود و همين امر مي تواند باعث بروز پيامدهاي ناگواري شود.علاوه بر اين نظريه هاي علمي، نظريات غيرمعقول و ماورايي زيادي هم در مورد اتفاقات برمودا ارائه شده است كه بيشتر از سوي انسان هاي خرافاتي عنوان و پذيرفته مي شوند.برخي معتقدند موجوداتي فرازميني اين منطقه را براي انتخاب نمونه هاي آزمايشگاهي خود كه انسان ها باشند انتخاب كرده اند و هرچند وقت يك بار يك يا چند نمونه را با خود به فضاي ماوراي زمين مي برند. با اين حال حتي همين انسان ها هيچ گزارشي از ديده شدن بشقاب پرنده ها منتشر نكرده اند. برخي ديگر مي گويند مثلث برمودا محلي ست كه شهر گمشده آتلانتيس در آن قرار دارد، البته اين نظريه هم در حد همان موجودات فضايي ست و نمي توان آن را باورپذير دانست. در اين مورد نظريات ديگري هم وجود دارد كه همگي از نظر علمي غيرقابل توضيح هستند.به هر حال تا روزي كه علم انسان دانش محور، اسرار اين مثلث شيطاني را حل نكند، ايده هاي غيرعلمي ادامه خواهد داشت.مثلث اژدها درياي شيطان و مثلث اژدها در درياي فيليپين در شرق سواحل چين به خاطر بلعيدن يكباره شناورها و خدمه اش مشهور است. در حالي كه طبق افسانه هاي محلي و بومي، اين منطقه متعلق به سلسله هاي پادشاهي گمشده اي است كه در زير دريا مستقر شده اند، دانشمندان معتقدند اين منطقه هم همانند مثلث برمودا در ديگر سوي جهان داراي خواص مغناطيسي ويژه اي ست.افسانه ديگري در مورد مثلث اژدها وجود دارد كه طبق آن اژدهايي در اعماق آب هاي اين منطقه زندگي مي كند و هر گاه كه اژدها حركت مي كند، امواج وحشتناكي در پي حركت او به وجود مي آيد. به هر حال دولت ژاپن در سال 1950، اين منطقه را منطقه خطرناك معرفي كرد و به ماهيگيران و ديگران توصيه كرد به اين منطقه سفر نكنند. در سال 1952 هم شناوري تحقيقاتي از جانب دولت ژاپن براي بررسي ابهامات موجود به درياي شيطان ارسال شد كه هيچ گاه باز نگشت و تمام 9 محقق و 22 سرنشين آن براي هميشه مفقود شدند

مثلث برموداچيست؟

2005-10-22T14:54:00.000+03:30

این محل فتنه‌انگیز و تقریبا باور نکردنی اسرار غیر قابل توصیف جهان را به خود اختصاص داده است. مثلث برمودا نامش را در نتیجه ناپدید شدن 6 هواپیمای نیروی دریایی همراه با تمام سرنشینان آنها در پنجم دسامبر 1945 کسب کرد. موقعیت مثلث برمودا مثلث برمودا واقعا یک مثلث نیست، بلکه شباهت بیشتری به یک بیضی (و شاید هم دایره‌ای بزرگ) دارد که در روی بخشی از اقیانوس اطلس در سواحل جنوب شرقی آمریکا واقع است. راس آن نزدیک برمودا و قسمت انحنای آن از سمت پایین فلوریدا گسترش یافته و از پورتوریکو گذشته ، به طرف جنوب و شرق منحرف شده و از میان دریای سارگاسو عبور کرده و دوباره به طرف برمودا برگشته است. طول جغرافیایی در قسمت غرب مثلث برمودا 80 درجه است، بر روی خطی که شمال حقیقی و شمال مغناطیسی بر یکدیگر منطبق می‌گردند. در این نقطه هیچ انحرافی در قطب نما محاسبه نمی‌شود. وینسنت گادیس که مثلث برمودا را نامگذاری کرده، آن را به صورت زیر توصیف می‌کند: « یک خط از فلوریدا تا برمودا ، دیگری از برمودا تا پورتویکو می‌گذرد و سومین خط از میان باهاما به فلوریدا بر می‌گردد. » آخرین پیامهای مخابره شده آنها با برج مراقبت حاکی از وضعیت غیر عادی ، عدم روئیت خشکی ، از کار افتادن قطب نماها یا چرخش سریع عقربه آنها و اطمینان نداشتن از موقعیتشان بود. این در حالی بود که شرایط جوی برای پرواز مساعد بود و خلبانان و دیگر سرنشینان افرادی با تجربه و ورزیده بودند. با وجود مدتها جستجو هیچ اثری از قطعه شکسته ، لکه روغن ، آثاری از اجسام شناور ، خدمه یا تجمع مشکوکی از کوسه‌ها دیده نشد. هیچ حادثه‌ای چه قبل و چه بعد از آن ، تا این حد حیرت‌آورتر از ناپدید شدن دسته جمعی هواپیماهای مذکور نبوده است. در حوادثی مشابه در این منطقه ‌قایقها و کشتیهایی مفقود شده‌اند (قربانیان مثلث برمودا)، در برخی موارد هم فقط خدمه و سرنشینان ناپدید گشته‌اند. منطقه وحشت همه روزه هواپیماهای متعددی بر فراز مثلث برمودا پرواز می‌کنند. کشتیهای بزرگ و کوچک در آبهای آن در حال تردند و افراد زیادی برای بازدید ، به این منطقه مسافرت می‌کنند، بدون آنکه اتفاقی بیفتد. از طرف دیگر ، در دریاها و اقیانوسها در سراسر دنیا ، کشتیها و هواپیماهای زیادی مفقود شده و می‌شوند. پس چرا فقط مثلث برمودا از بقیه مناطق تفکیک شده است. علت این است که اولا هیچ امیدی برای یافتن حتی اثر و نشانه‌ای وجود ندارد. ثانیا در هیچ منطقه دیگر چنین ناپدید شدنهای بی دلیل ، بیشمار و نامعلوم روی نداده و به این خوبی ثبت نشده است. مشاهدات و گزارشات در بیشتر اتفاقات مثلث برمودا ، اکثر هواپیماها در حالی ناپدید شده‌اند که تماس رادیویی خود را با ایستگاههای مبدا و مقصدشان تا آخرین لحظه حفظ کرده‌اند و یا برخی دیگر در لحظات آخر پیامهای غیر عادی مخابره کرده‌اند که حاکی از عدم کنترل آنان بر روی دستگاه و ابزارها بوده است و یا چرخش عقربه‌های قطب نما به دور خود و تغییر رنگ آسمان اطراف به زردی و مه آلودی ، آن هم در روز صاف و آفتابی و یا تغییراتی غیر عادی در آبها که تا لحظاتی قبل آرام بوده‌اند، بدون بیان هیچ دلیل روشنی از چگونگی این وقایع. این پیامها رفته رفته ضعیف‌تر و غیرقابل تشخیص‌تر شده و یا سریعا قطع شده‌اند. دقیقا مثل اینکه چیزی ارتباط رادیویی را قطع کرده باشد و یا چنانچه اظهار عقیده شده، در حال دور شدن و عقب رفتن از فضا و زمان بوده و دورتر و دورتر شده‌اند. در برخی موارد گزارشها حاکی از آن بود که نوری ناشناخته و غیر قابل تشریح روئیت شده است. همچنین توده سیاه و تاریکی در سطح دریا که پس از مدتی ناپدید شده ، در جریان اتفاقات مزبور گزارش شده است. در مواردی هم گزارش شده که نقطه تاریک بزرگی در میان ستارگان در آسمان دیده شده که نوری متحرک از طرف زمین به آن قسمت وارد شده و سپس هر دو ناپدید شده‌اند. در تمام مدت دیده شدن تاریکی ، دستگاهها و سایر ابزارهای قایق‌های ناظر از کار افتاده بودند که پس از رفع تاریکی آسمان ، دوباره شروع بکار کرده‌اند. در یک مورد هم پیامی عجیب از یک کشتی باری ژاپنی بدین مضمون دریافت گردید. "خطری همانند یک خنجر هم اکنون ... به سرعت می‌آید ... ما نمی‌توانیم فرار کنیم ..." در هر حال بدون اینکه مشخص شود خنجر چه بود، کشتی ناپدید شد. علل واقعه ,علل فرضی طبیعی توضیحات و علل فرضی مختلفی درباره حوادث مثلث برمودا ارائه شده است که معمول‌ترین فرضیات بر اساس مرگ غیر طبیعی (زیرا هیچ جسدی تا کنون بدست نیامده است.) بنا شده است. این توضیحات عبارتند از: جزر و مد ناگهانی دریا در نتیجه زلزله در اعماق دریا ، وزش بادهای مخرب و اختلالات جوی ، گویهای آتشفشان که موجب انفجار هواپیماها می‌شود، گرفتار آمدن در جاذبه یک گرداب یا گردباد که باعث سقوط و انهدام هواپیماها یا انحراف مسیر کشتیها و مفقود شدن آنها در آب می‌شود، تحت تاثیر نیرویی مغناطیسی قرار گرفتن و اختلالات امواج الکترومغناطیسی، ولی این دلایل توجیه قابل قبولی برای ناپدید شدن هواپیماها و کشتیهای متعدد در یک منطقه نیست. علل فرضی غیر طبیعی دستگیری و ربوده شدن به وسیله زیردریایی یا بشقاب پرنده‌هایی متعلق به کراتی دیگر که برای تحقیق درباره حیات و زندگی باستان و حال ما انسانها به کره زمین آمده‌اند، می‌تواند علتی غیر طبیعی برای توجیه وقایع باشد. یکی از عجیب‌ترین پیشنهادات در این مورد بوسیله ادگار کایس ، پیشگو و روانکاو و حکیم در دهه پنجم قرن بیست ، ارائه شده است. به عقیده وی قرنها قبل از کشف اشعه لیزر ، بومیان سواحل اقیانوس اطلس از کریستال به عنوان یک منبع انرژی و قدرت استفاده می‌کردند. به نظر کاین نوعی نیروی شیطانی القا شده از سوی آنها ، در عمق یک مایلی در قسمت غرب اندروس غرق شده که هنوز در برخی مواقع باعث از کار انداختن ابزار و وسایل الکتریکی کشتیها ، هواپیماها و در نهایت نابودی آنها می‌گردد. ام. ک. جساپ که یک فضانورد ، منجم و متخصص کره ماه است، در کتابش به نام « در مورد بشقاب پرنده‌ها » ابزار می‌دارد که ناپدید شدن کشتیهای مشهور در مثلث برمودا ، به وسیله اجسام پرنده صورت گرفته است. وی مفقود شدن خدمه آنها را نیز به اجسام مزبور ربط می‌دهد. به عقیده جساپ یوفوها هر چه هستند، حوزه مغناطیسی موقتی ایجاد می‌کنند که دارای طرحی یونیزه شده است و می‌تواند باعث متلاشی شدن یا ناپدید شدن هواپیماها و کشتیها گردد. او روی این سوال کار می‌کرد که چگونه نیروی مغناطیسی کنترل شده و می‌تواند باعث نامرئی شدن گردد. نظریه میدان واحد انیشتین او را مجذوب کرده بود. جساپ هر دو اینها را کلیدی می‌دانست برای ظهور و محو شدن ناگهانی بشقاب پرنده‌ها و ناپدید شدن کشتیها و هواپیماها. ولی مرگ امکان ادامه فعالیت و نتیجه گیری را از جساپ گرفت و تحقیقاتش نیمه تمام ماند. داستانی عجیب حادثه‌ای در اثر اختلال زمانی در فرودگاه میامی رخ داد که هرگز توضیحی قابل قبول برای آن وجود نداشته است. این واقعه مربوط به یک هواپیمای مسافربری بود که برای فرود در باند آماده بود و با رادار مرکز کنترل هوایی ردیابی می‌گردید که ناگهان ده دقیقه از صفحه رادار ناپدید شد و سپس دوباره ظاهر گشت. هواپیما بدون هیچ واقعه‌ای فرود آمد و خلبان و خدمه از آنچه افراد پایگاه می‌گفتند ابراز تعجب کردند، زیرا تا آنجا که به خدمه مربوط می‌شد، هیچ اتفاق غیر عادی نیفتاده بود. جالب این که ساعتهای همه آنها حدود ده دقیقه از زمان واقعی عقب‌تر بود. در حالی که هواپیما درست 20 دقیقه قبل از این واقعه وقت اصلی را کنترل کرده بود و در آن هنگام هیچ اختلاف زمانی وجود داشت. آیا مثلث برمودا و نقاط مشخص دیگر به صورت ماشینی عظیم عمل می‌کنند تا اختلالاتی بوجود آورند؟ آیا آنها می‌توانند گردابهایی را چه در داخل و چه در خارج از جو بوجود آورند که اجسام و اشیا به داخل آنها بیفتد و به بعد زمان و مکانی دیگر منتقل شوند؟ گذشته و آینده برمودا به نظر می‌رسد که این منطقه طی زمانهای متمادی گذشته نیز در افسانه‌ها به منزله مکانی ترسناک وجود داشته و حتی خیلی قبل از تاریخ کشف آن و بعد از آن تاریخ تا صدها سال با عناوین «دریایی از مقبره‌ها» ، «مثلث شیطان» ، «مثلث مرگ» ، «دریای بدبختی» ، «گورستان آتلانتیک» نامیده می‌شده است. شومی و بدشگونی مثلث برمودا حتی در عصر فضا نیز باعث تعجب انسانهایی چون کریستف کلمب و فضانوردان آپولو 13 که یکی کاشف در زمین و دیگری در فضاست، شده است. اینکه چرا وقایع عجیب این منطقه گزارش نمی‌شود، شاید به دلیل ایجاد رعب و وحشت عمومی باشد، شاید هم چون دلیل اصلی وقایع معلوم نیست، اتفاقات مربوطه بازتاب نمی‌یابد. البته در اغلب گزارشات ارائه شده هم سانسورهایی وجود دارد که اصل وقایع را سرپوشیده نگه می‌دارد. آیا این مثلث دوباره قربانیان دیگری می‌گیرد؟ آیا بشر موفق به کشف راز آن خواهد شد؟ و بسیاری آیاها و پرسشهای بی جواب دیگر که مسلما در ذهن شما هم وجود دارد. از افسانه تا واقعيت حدود شصت سال قبل در يك روز آفتابي ۵ هواپيماي نيروي دريايي آمريكا كه به پرواز شماره ۱۹ معروف شدند، پايگاهي در فلوريدا را براي انجام يك گشت روزمره ترك كردند، اما هرگز هواپيماهاي مزبور ويا خدمه آنان پس از ترك پايگاه مشاهده نشدند و بدين ترتيب افسانه اي متولد شد. نام مثلث برمودا به منطقه اي در اقيانوس اطلس اطلاق مي شود كه از سه رأس ميامي، برمودا و پورتوريكو تشكيل شده واگرچه هيچكس آمار دقيقي در دست ندارد، اما مي دانيم كه در قرن گذشته تعداد كثيري كشتي و هواپيما درون اين مثلث فرضي و بدون باقي گذاشتن كمترين نشانه اي ناپديد شده اند. ويژگي هاي غيرعادي اين منطقه از زمين درگذشته نيز مورد توجه قرار گرفته، به طوري كه كريستوفر كلمب نيز در دفتر ثبت وقايع از رفتار غيرعادي قطب نماي خود در گذر از اين منطقه سخن گفته است. با وجود توجهي كه از دوران قديم به اين ناحيه وجود داشته، نام مثلث برمودا از زماني بر سر زبان ها افتاد كه وينسنت گاديس در آگوست سال ۱۹۶۴ در گزارشي كه راجع به ناپد يد شد ن پرواز شماره ۱۹ براي مجله «آرگوسي» نوشت، براي نخستين بار اصطلاح مزبور را بيان كرد ومقاله وي اسطوره سازي در اين خصوص را جان تازه اي بخشيد. تاكنون فرضيه هاي عجيب وغريب بسياري براي توصيف آنچه كه بر سر مسافران گمشده آمده، توسط افراد مختلف ارائه شده است. هيولاهاي دريايي غول پيكر، اسكوئيدهاي عظيم الجثه و يا موجودات فرازميني از جمله عواملي بوده اند كه ناپديد شدن ها به آنان نسبت داده شده و ربوده شدن توسط موجودات فضايي، وجود يك بعد ناشناخته و همچنين خروج مقادير عظيمي گاز متان از اعماق اقيانوس در دوره هاي مختلف به عنوان عامل اصلي اين وقايع مورد اشاره قرار گرفته است. جان ريلي، تاريخ نگار بنياد تاريخ نيروي دريايي ايالات متحده، مي گويد: «اين منطقه بسيار پررفت وآمد است واز نخستين روزهاي اكتشاف اروپايي ها به شكل يك تقاطع بسيار پررفت وآمد درآمده است». وي مي افزايد گفتن اين كه تعدادي كشتي و هواپيما در اين منطقه غرق شده اند به همان اندازه عجيب است كه شاهراه نيوجرسي را يك محل پرتصادف ترسناك بناميم. در واقع به اعتقاد جان ريلي، ترافيك در مثلث برمودا به اندازه اي زياد است كه غرق و ناپديد شدن شماري كشتي و هواپيما موضوع چندان عجيبي به نظر نمي رسد. به رغم وجود عقايد گوناگون، واقعيت آن است كه در ناحيه مثلث برمودا ويژگي هاي غيرعادي و عجيبي به چشم مي خورد و در وجود آنها به سختي مي توان ترديد كرد. بر روي زمين منطقه ديگري نيز وجود دارد كه وقايع اسرارآميزي در آن به چشم مي خورد و به درياي شيطان شهرت يافته است. درياي شيطان در ساحل شرقي جاپان واقع شده؛ جايي كه جهت شمال حقيقي كره زمين با جهت شمال مغناطيسي آن در يك راستا قرار مي گيرد و استفاده از قطب نما مي تواند گمراه كننده و حتي خطرناك باشد. منطقه مثلث برمودا همچنين جايگاه تعدادي از عميقترين گودال هاي اقيانوسي در جهان است و لاشه يك هواپيما ممكن است درون يك غار آبي كيلومترها زير سطح اقيانوس از نظرها محو شود. بخش اعظم بستر اقيانوس در اين منطقه در عمق ۱۹ هزار پايي (۵۷۹۱ متري ) گسترده شده، اما در گودال ها اين عمق به يكباره افزايش مي يابد و به طور مثال در رأس جنوبي عمق گودال پورتوريكو به ۲۷۵۰۰ پا (۸۲۲۹ متر) مي رسد. در اين منطقه و در امتداد فلات قاره همچنين تپه هاي زيرآبي فراواني وجود دارد و مطابق اعلام گارد ساحلي، اين تپه هاي پنهان منشأ خطرات بسياري بوده است. وضع اقليم و آب هوا نيز در اين قسمت از زمين از ويژگي هاي منحصر به فردي برخوردار است. ديو فيت، رئيس يكي از مراكز پيش بيني وضع هواي اقيانوس، مي گويد: طوفان ها و تند بادها در اين منطقه بسيار عادي و طبيعي هستند. بنا به اظهار وي، جريان گلف استريم كه در امتداد ضلع غربي اين مثلث جريان مي يابد نيز مي تواندبه عنوان يك عامل مهم مورد توجه قرار گيرد. گلف استريم نام يك جريان اقيانوسي است كه همچون رودخانه اي به عرض ۶۴ تا ۸۰ كيلومتر در ميان اقيانوس اطلس در جريان است و چرخه اي را در ميان اين اقيانوس طي مي كند. جريان آب گرم گلف استريم با سرعت ۲ تا ۴ گره دريايي در حركت است و مي تواند اثرات قابل توجهي بر الگوي آب وهواي منطقه اي كه از آن مي گذرد، برجاي گذارد. فيت مي گويد حتي با وجوداطلاع از شرايط جوي نمي توان وقوع امواج بلند و عظيم را در اين منطقه به درستي پيش بيني كرد. غالباً امواج در داخل جريان گلف استريم ۲ تا ۳ برابر بلند تر از خارج آن است و کشتي رانان غالباً اين جريان اقيانوسي را از ابرها و تورنادوهاي موجود بر فراز آن تشخيص مي دهند. مطابق اعلام مقامات گاردساحلي، توفان هاي غيرقابل پيش بيني در منطقه كارائيب منجر به وقوع گرداب هاي عظيمي مي شود كه مي تواند براي کشتي هاوحتي هواپيماها فاجعه آفرين باشد. هنوز هم داستان سرايي در خصوص اسكوئيدهاي غول پيكري كه با بازوان خود كشتي ها را به كف اقيانوس مي كشند و يا ماجراهايي در ارتباط با خشم مادرطبيعت و مجازات انسان هاي خطاكار و نيز سرقت آدم هاي فضايي و سفر به ابعاد ناشناخته كيهان با مثلث برمودا گره خورده اما واقعيت آن است كه بايد ريشه اين ناپد يدشد ن ها وفجايع را در عوامل زميني و واقعي تر جست وجو كرد. سياره ما بسيار پيچيده تر از آن است كه بتوان ادعا كرد بر شناسايي تمامي زوايا و خصوصيات آن فايق آمده ايم. هنوز هم مسائل زيادي براي كشف وجود دارد؛ ويژگي هاي اسرارآميزي كه ريشه فجايع و اسرار مثلث برمودا را بايد در آنها كاوش نمود. (نشنل جغرافيه ،سخن وآفتاب) .

روز جهانی مقابله با بلايای طبيعی

2005-10-12T09:45:00.000+03:30

گرينويچ - سه شنبه 11 اکتبر 2005 پيمان مويدی روز جهانی مقابله با بلايای طبيعی سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن امروز چهارشنبه مصادف با روز بين المللی مقابله با بلايای طبيعی می کوشند با اجرای برنامه های مختلف رسانه ای، نشست های گوناگون و فعال ساختن سازمان های غيردولتی در کشورهايی که بيش از همه در معرض آسيب های طبيعی هستند، به مردم بياموزند که چگونه با خطر زندگی کنند. کمک های مالی به شکل وام های بدون بهره يا کم بهره به بازماندگان حوادث طبيعی از جمله ديگر فعاليت های سازمان ملل در سالهای اخير بوده است. مراسم روز بين المللی مقابله با بلايای طبيعی، امسال در حالی برگزار می شود که تنها چهار روز از وقوع زلزله پرقدرت ديگری در آسيا می گذرد، آمريکا هنوز وقوع دو توفان کاترينا و ريتا را فراموش نکرده و آسيای جنوب شرقی، پس از گذشت حدود ده ماه، با پيامدهای دريالرز (سونامی) عظيم سال گذشته روبروست. بلايای طبيعی، حد و مرز جغرافيايی نمی شناسد و گستره عظيمی از زمين لرزه و آتش فشان تا سيل و قحطی و خشکسالی را در بر می گيرد، با اين حال هرگاه که صحبت از بلايای طبيعی به ميان می آيد، شايد سهم منطقه آسيا و دو سوی اقيانوس آرام از زمين لرزه پر رنگ تر جلوه کند. برای ساکنان اين ناحيه پهناور، که پرجمعيت ترين نقاط جهان را نيز در بر مي گيرد، آموختن اينکه چگونه بايد با خطر هميشگی وقوع بلايای طبيعی زندگی کرد، امری حياتی است. بر اساس آمار در سالهای اخير در اين ناحيه تنها بلايای طبيعی مرتبط با آب، نظير سيل و يا سونامی، به طور مستقيم بر زندگی يک و نيم ميليارد نفر تاثير گذاشته، چند صد هزار کشته و صدها ميليارد دلار خسارت به همراه داشته است. از امسال، سازمان ملل متحد دهه ای را با عنوان "آموزش و توسعه پايدار" آغاز کرده و در آن، آگاهی دادن به مردم برای اينکه چگونه خطر بلايای طبيعی را به حداقل رسانده و اطلاعات و تجربيات خود را در اختيار يکديگر بگذارند، از سرفصلهای اصلی است. گذشته از آموزش، سازمان ملل متحد از چند سال پيش، با اجرای برنامه ای با عنوان "کمک های مالی کوچک" اعطای اعتبارات مالی به ساکنان مناطق آسيب ديده را آغاز کرده و هم اکنون حدود 80 ميليون نفر، تحت پوشش اين کمک ها هستند و نهادهای مالی وابسته به سازمان ملل ادعا می کنند تا حدود سه ميليارد نفر، در نهايت می توانند تحت پوشش اين برنامه قرار گيرند. بر اساس اين روش، که مقامات سازمان ملل، آن را نه تنها راه مقابله با بلايای طبيعی، که راه مبارزه با فقر هم می دانند، در کوتاه مدت کمک های مالی به بازماندگان بلايای طبيعی داده می شود تا احتياجات اوليه خود را بعد از واقعه تامين کنند و در بلند مدت امکانات مالی برای از سرگيری کار و کسب و چرخه طبيعی زندگی در اختيار متقاضيان قرار داده می شود. با اين همه، برنامه پر هزينه و گسترده سازمان ملل متحد، منتقدان فراوانی نيز دارد. اين عده می گويند، محدوديت های اين روش، در نهايت اين طرح را با مشکل مواجه خواهد کرد. نخست آنکه، وامی که به آسيب ديدگان پرداخت می شود، بطور معمول، کمتر از آن است که در جريان وقوع فاجعه طبيعی، از دست رفته و مهمتر از آن اينکه حتی همين مبلغ نيز به فوريت و پس از حادثه، در اختيار متقاضيان قرار نمی گيرد. انتقاد جدی ديگر منتقدان آن است که اگرچه چنين اعتباراتی، بيشتر برای افراد محروم و فرودست جوامع در نظر گرفته شده، اما در عمل، بانکها و موسسات مالی وابسته به سازمان ملل، برای پرداخت وام به طبقات فقير، تعلل می کنند و اين افراد در حاشيه قرار می گيرند. اين عده از منتقدان، معتقدند سازمان ملل متحد بايد همچون گذشته، بالاترين توجه خود را به وادار کردن دولت ها برای آموزش شهروندان متمرکز کند تا هزينه های انسانی بلايای طبيعی، به حداقل برسد. بيشتر کشورهای واقع در ناحيه آسيا و دو سوی اقيانوس آرام، از جمله کشورهای در حال توسعه هستند و با آنکه بارها و بارها دچار سيل، زلزله و رانش زمين شده اند، همچنان موضوع آموزش به مردم، مقاوم سازی ساختمانها و هماهنگ سازی مديريت امداد و بحران برای کاستن از خطرات بلايای طبيعی را جدی نمی گيرند. برخی کارشناسان معتقدند، سازمان ملل متحد برای پيشبرد اين اهداف بايد بيش از گذشته از فعاليت های سازمان های غيردولتی در اين کشورها حمايت کند تا به تدريج زمينه های مشارکت مردمی در اجرای طرحهای کمک رسانی سازمان ملل، به شکل گسترده تری فراهم شود.